<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X50n0818"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 818 成唯识论学记</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 818 成唯识论学记</title> <author>新罗 太贤集</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> </editionStmt> <extent>7卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">50</idno>.<idno type="no">818</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">成唯识论学记</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00193"> <charName>CBETA CHARACTER CB00193</charName> <mapping cb:dec="983233" type="PUA">U+F00C1</mapping> <mapping type="unicode">U+243D9</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>暖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[火*(而/而)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00830"> <charName>CBETA CHARACTER CB00830</charName> <mapping cb:dec="983870" type="PUA">U+F033E</mapping> <mapping type="unicode">U+28DC2</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>阙</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[门@报]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05577"> <charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName> <mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping> <mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18727"> <charName>CBETA CHARACTER CB18727</charName> <mapping cb:dec="1001767" type="PUA">U+F4927</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[山/贯]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18752"> <charName>CBETA CHARACTER CB18752</charName> <mapping cb:dec="1001792" type="PUA">U+F4940</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[(苠-(弋-、))*舌]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18834"> <charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName> <mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>编⃝</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-11-17T14:29:45"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0027a" n="0027a"/> <lb ed="X" n="0027a01"/> <lb ed="X" n="0027a02"/><cb:docNumber>No. 818</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0027a03"/><lb ed="R080" n="0001a01"/><cb:juan fun="open" n="1a"><cb:mulu type="卷" n="1a">第一本</cb:mulu><cb:jhead>菩萨藏阿毘达摩古迹记卷第三本</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0027a04"/><cb:div> <lb ed="X" n="0027a05"/><lb ed="R080" n="0001a02"/><byline cb:type="collector">靑丘沙门 太贤 集</byline> <lb ed="X" n="0027a06"/><lb ed="R080" n="0001a03"/><p cb:type="head1" xml:id="pX50p0027a0601">成唯识论学记卷上<note place="inline">释一二半</note></p> <lb ed="X" n="0027a07"/><lb ed="R080" n="0001a04"/><p xml:id="pX50p0027a0701">此论略以三门分别。一显宗出体门。二题名分别 <lb ed="X" n="0027a08"/><lb ed="R080" n="0001a05"/>门。三解释文義门。</p> <lb ed="X" n="0027a09"/><lb ed="R080" n="0001a06"/><p xml:id="pX50p0027a0901">言显宗者。且有二宗。一淸辨等。述般若言。有为无 <lb ed="X" n="0027a10"/><lb ed="R080" n="0001a07"/>为。俗有真空。如掌珍颂。真性有为空。如幻缘生故。 <lb ed="X" n="0027a11"/><lb ed="R080" n="0001a08"/>无为无有实。不起似空花。二护法等。依解深密言。 <lb ed="X" n="0027a12"/><lb ed="R080" n="0001a09"/>一切法有空不空。如中边颂。虚妄分别有。于此二 <lb ed="X" n="0027a13"/><lb ed="R080" n="0001a10"/>都无。此中唯有空。于彼亦有此。有说。此二实有诤 <lb ed="X" n="0027a14"/><lb ed="R080" n="0001a11"/>论。如<persName>佛</persName>地论。千年<anchor xml:id="nkr_note_add_0027a1401" n="0027a1401"/><anchor xml:id="beg0027a1401" n="0027a1401"/>已<anchor xml:id="end0027a1401"/>後。大乘之中空有诤论。即此 <lb ed="X" n="0027a15"/><lb ed="R080" n="0001a12"/>谓故。其诤云何。且有为中。唯识云。我法非有。空识 <lb ed="X" n="0027a16"/><lb ed="R080" n="0001a13"/>非无。離有離无。契于中道。此遣所执。存馀二性。掌 <lb ed="X" n="0027a17"/><lb ed="R080" n="0001a14"/>珍论云。如为弃捨堕常边过。说彼为无。亦为弃捨 <lb ed="X" n="0027a18"/><lb ed="R080" n="0001a15"/>堕断边过。说此为有。谓因缘力所生眼等。世俗谛 <lb ed="X" n="0027a19"/><lb ed="R080" n="0001a16"/>摄。自性是有。不同空花全无有物。<anchor xml:id="nkr_note_add_0027a1901" n="0027a1901"/><anchor xml:id="beg0027a1901" n="0027a1901"/>但<anchor xml:id="end0027a1901"/>就真性。立之 <lb ed="X" n="0027a20"/><lb ed="R080" n="0001a17"/>为空。此存世俗。勝義皆空。又无为中二说不同。护 <lb ed="X" n="0027a21"/><lb ed="R080" n="0001a18"/>法菩萨对淸辨宗二空即真。唯识论云。性显二 <lb ed="X" n="0027a22"/><lb ed="R080" n="0001b01"/>空非圆成实。真如離有離无性故。淸辨菩萨对护 <lb ed="X" n="0027a23"/><lb ed="R080" n="0001b02"/>法宗二空所显。掌珍论云。于唯无有一切所执立 <lb ed="X" n="0027a24"/><lb ed="R080" n="0001b03"/>为真如。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0027a2401" n="0027a2401"/><anchor xml:id="beg0027a2401" n="0027a2401"/>但<anchor xml:id="end0027a2401"/>出体二说不同。勝義有无。亦为乖诤。 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0027b" n="0027b"/> <lb ed="X" n="0027b01"/><lb ed="R080" n="0001b04"/>如唯识云。此识若无便无俗谛。俗谛无故。真谛亦 <lb ed="X" n="0027b02"/><lb ed="R080" n="0001b05"/>无。撥无二谛。是恶取空。掌珍论云。<persName>佛</persName>就世俗说有 <lb ed="X" n="0027b03"/><lb ed="R080" n="0001b06"/>涅槃。如<persName>佛</persName>说有化生有情。许此有故。无违宗失。但 <lb ed="X" n="0027b04"/><lb ed="R080" n="0001b07"/>就真性遮破择灭。以此为证。测等传说实有诤论。 <lb ed="X" n="0027b05"/><lb ed="R080" n="0001b08"/>有说。二师都无诤论。淸辨不许勝義无故。如掌珍 <lb ed="X" n="0027b06"/><lb ed="R080" n="0001b09"/>云。此非有言。唯遮有性。功能斯尽。更不诠无。如世 <lb ed="X" n="0027b07"/><lb ed="R080" n="0001b10"/>间说。非自绢言。未必彼言即诠黑故。又通难言。又 <lb ed="X" n="0027b08"/><lb ed="R080" n="0001b11"/>彼所言。若就真性。一切有为都无所有。是立宗義。 <lb ed="X" n="0027b09"/><lb ed="R080" n="0001b12"/>即谤一切随邪见者。此中宗義。谓空无性虚妄显 <lb ed="X" n="0027b10"/><lb ed="R080" n="0001b13"/>现门之差别。非一切种皆谤为无。护法勝義亦不 <lb ed="X" n="0027b11"/><lb ed="R080" n="0001b14"/>许有。如廣百云。现在亦非勝義谛有。从缘生故。如 <lb ed="X" n="0027b12"/><lb ed="R080" n="0001b15"/>幻事等。又说空言。是遮非表。非唯空有。亦复空空。 <lb ed="X" n="0027b13"/><lb ed="R080" n="0001b16"/>乃至廣说。掌珍所破相应论师。非为护法。护法菩 <lb ed="X" n="0027b14"/><lb ed="R080" n="0001b17"/>萨。廣百释中破相应师。亦同彼故。为以此证。顺憬 <lb ed="X" n="0027b15"/><lb ed="R080" n="0001b18"/>师等。传无诤论。有说。此二语诤意同。如诤浮图下 <lb ed="X" n="0027b16"/><lb ed="R080" n="0002a01"/>粗上细。必由许他。自始成故。护法宗必擧所执。无 <lb ed="X" n="0027b17"/><lb ed="R080" n="0002a02"/>表離四句。空有等性。皆所执故。二性妙有。不全无 <lb ed="X" n="0027b18"/><lb ed="R080" n="0002a03"/>故。由此说言。二空非真。空谓一边。亦不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027001" n="0027001"/>空有。路绝。 <lb ed="X" n="0027b19"/><lb ed="R080" n="0002a04"/>名真如故。淸辨菩萨。擧世俗有。離诸无。简诸真无。 <lb ed="X" n="0027b20"/><lb ed="R080" n="0002a05"/>俗亦无故。二性妙无。无所得故。若唯遣有。便可得 <lb ed="X" n="0027b21"/><lb ed="R080" n="0002a06"/>无。亦遣无故。言无所得。无所得者。離四句義。无著 <lb ed="X" n="0027b22"/><lb ed="R080" n="0002a07"/>般若论云。四句皆是法执摄故。由此正理。元晓师 <lb ed="X" n="0027b23"/><lb ed="R080" n="0002a08"/>等。语诤意同。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027002" n="0027002"/>为末代钝根之徒。依此诤论。巧生解 <lb ed="X" n="0027b24"/><lb ed="R080" n="0002a09"/>故。今以护法所述唯识中道境行果三为此论宗。 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0027c" n="0027c"/> <lb ed="X" n="0027c01"/><lb ed="R080" n="0002a10"/>即菩萨藏阿毘达摩论议经摄。言出体者。基作四 <lb ed="X" n="0027c02"/><lb ed="R080" n="0002a11"/>门。一摄相归性体<note place="inline">真如</note>。二摄馀从识体<note place="inline">唯识</note>。三摄假随 <lb ed="X" n="0027c03"/><lb ed="R080" n="0002a12"/>实体<note place="inline">声</note>。四性用别论体<note place="inline">名句文身</note>。测师五门。于前更增 <lb ed="X" n="0027c04"/><lb ed="R080" n="0002a13"/>三法定体门<note place="inline">此无别体。前四随应三科摄故</note>。三藏八门。一摄妄归 <lb ed="X" n="0027c05"/><lb ed="R080" n="0002a14"/>真门。二真妄差别门。此亦有二。一摄相归识门。二 <lb ed="X" n="0027c06"/><lb ed="R080" n="0002a15"/>识相差别门。後亦有二。一摄假从实门。二假实差 <lb ed="X" n="0027c07"/><lb ed="R080" n="0002a16"/>别门。後门亦二。一三法定体门。二法数出体门<note place="inline">此亦 <lb ed="X" n="0027c08"/><lb ed="R080" n="0002a17"/>離四更无别体。故以基师四以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027003" n="0027003"/>〔钝〕净</note>。别论体中。无性论云。闻者识上 <lb ed="X" n="0027c09"/><lb ed="R080" n="0002a18"/>聚集显现。名为教体。亲生解故。略摄颂曰。</p> <lb ed="X" n="0027c10"/><lb ed="R080" n="0002b01"/><lg type="regular" xml:id="lgX50p0027c1001"><l>不捨前经後</l><l>亦应定字名</l><l>一字经多运</l> <lb ed="X" n="0027c11"/><lb ed="R080" n="0002b02"/><l>新随故不然</l></lg> <lb ed="X" n="0027c12"/><lb ed="R080" n="0002b03"/><p xml:id="pX50p0027c1201">基测所述诸家释中。此颂四句。各难一義。谓有说 <lb ed="X" n="0027c13"/><lb ed="R080" n="0002b04"/>者。闻说诸行无常之时。四决定心各新得三相。前 <lb ed="X" n="0027c14"/><lb ed="R080" n="0002b05"/>前相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027004" n="0027004"/>泳辗转聚後心率尔寻求不缘名字。率尔五 <lb ed="X" n="0027c15"/><lb ed="R080" n="0002b06"/>俱。是现量故。寻求<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027005" n="0027005"/>前率尔境故。彼且不然。不捨前 <lb ed="X" n="0027c16"/><lb ed="R080" n="0002b07"/>境。经後心故。何者闻行率尔。既乱起故。理带前境。 <lb ed="X" n="0027c17"/><lb ed="R080" n="0002b08"/>何必现量。此执亦同缘以为善说故。故既非量。亦 <lb ed="X" n="0027c18"/><lb ed="R080" n="0002b09"/>应缘名。有说。寻求非现量故。亦缘名字。四寻求如 <lb ed="X" n="0027c19"/><lb ed="R080" n="0002b10"/>次得三九及以十二四相。有说。闻诸有二。率尔寻 <lb ed="X" n="0027c20"/><lb ed="R080" n="0002b11"/>求。无时亦尔。率尔<anchor xml:id="nkr_note_add_0027c2001" n="0027c2001"/><anchor xml:id="beg0027c2001" n="0027c2001"/>已<anchor xml:id="end0027c2001"/>後。心寻求故。未决所诸及所 <lb ed="X" n="0027c21"/><lb ed="R080" n="0002b12"/>无故。闻行常时。各三加定。彼俱非理。于名字有决 <lb ed="X" n="0027c22"/><lb ed="R080" n="0002b13"/>定心故。不尔。无由後解句義。不应最後顿多名。唯 <lb ed="X" n="0027c23"/><lb ed="R080" n="0002b14"/>除句義。无所待故。又说。五後必寻求者。擧此显五 <lb ed="X" n="0027c24"/><lb ed="R080" n="0002b15"/>不相续義。不遮五後决定即生。于串习境。即决定 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0028a" n="0028a"/> <lb ed="X" n="0028a01"/><lb ed="R080" n="0002b16"/>故。如说五识无间所生意识或寻求或决定。有说。 <lb ed="X" n="0028a02"/><lb ed="R080" n="0002b17"/>四率尔心。亦缘名字。耳意两识。合有八心。彼说不 <lb ed="X" n="0028a03"/><lb ed="R080" n="0002b18"/>然。说四字时。各经多运。率尔一念。悬隔绝故。有说。 <lb ed="X" n="0028a04"/><lb ed="R080" n="0003a01"/>闻诸有二。率尔寻求。闻行有一。谓决定心。无时有 <lb ed="X" n="0028a05"/><lb ed="R080" n="0003a02"/>一。谓寻求心。常时有三。谓後三心。彼亦不然。现堕 <lb ed="X" n="0028a06"/><lb ed="R080" n="0003a03"/>新境。无率尔故。今述别義。颂曰。</p> <lb ed="X" n="0028a07"/><lb ed="R080" n="0003a04"/><lg type="regular" xml:id="lgX50p0028a0701"><l>初字有三心</l><l>第二唯率定</l><l>第三四同彼</l> <lb ed="X" n="0028a08"/><lb ed="R080" n="0003a05"/><l>初念不成名</l></lg> <lb ed="X" n="0028a09"/><lb ed="R080" n="0003a06"/><p xml:id="pX50p0028a0901">释曰。闻诸有三。谓率尔後即生决定。以诸等字世 <lb ed="X" n="0028a10"/><lb ed="R080" n="0003a07"/>所串故。虽决名字。而寻所诸。此决定心。亦名寻求。 <lb ed="X" n="0028a11"/><lb ed="R080" n="0003a08"/>闻行有二。率尔决定。听无如诸。闻常如行<note place="inline">或可行时亦寻 <lb ed="X" n="0028a12"/><lb ed="R080" n="0003a09"/>句议</note>。此中率尔不得名。一刹那声无诠表故。但得一 <lb ed="X" n="0028a13"/><lb ed="R080" n="0003a10"/>分所作屈曲。至决定位。始得成名。总有十四法决 <lb ed="X" n="0028a14"/><lb ed="R080" n="0003a11"/>定刹那。各得三相。增句義故。然前前诸境流现後 <lb ed="X" n="0028a15"/><lb ed="R080" n="0003a12"/>後心。據实四名各有所诠。且约能诠说得尔所。问 <lb ed="X" n="0028a16"/><lb ed="R080" n="0003a13"/>诸等若名。诠何自性。答。假言诠假。无言诠无。但不 <lb ed="X" n="0028a17"/><lb ed="R080" n="0003a14"/>共義。皆名自性。略说此名显宗出体。</p> <lb ed="X" n="0028a18"/><lb ed="R080" n="0003a15"/><p xml:id="pX50p0028a1801">第二题名分别门者。依枢要等。<name role="" type="person">世亲</name>本颂。名唯识 <lb ed="X" n="0028a19"/><lb ed="R080" n="0003a16"/>三十论。题下别註云。此亦名成唯识论。以三十论 <lb ed="X" n="0028a20"/><lb ed="R080" n="0003a17"/>教成立唯识故。然今成者。释论云。三分成立唯识。 <lb ed="X" n="0028a21"/><lb ed="R080" n="0003a18"/>名为成故。如护法菩萨二十唯识论释别名唯识 <lb ed="X" n="0028a22"/><lb ed="R080" n="0003b01"/>道论。言唯识者。所成之名。简去外境。持取内心。论 <lb ed="X" n="0028a23"/><lb ed="R080" n="0003b02"/>所宗故。本论教理。皆名唯识。释论教理。总名为成。 <lb ed="X" n="0028a24"/><lb ed="R080" n="0003b03"/>以何知然。<anchor xml:id="nkr_note_add_0028a2401" n="0028a2401"/><anchor xml:id="beg0028a2401" n="0028a2401"/>已<anchor xml:id="end0028a2401"/>依圣教及正理。成立唯识性相義。明 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0028b" n="0028b"/> <lb ed="X" n="0028b01"/><lb ed="R080" n="0003b04"/>知能成。通于教理。既言成立唯识性相。初言我今 <lb ed="X" n="0028b02"/><lb ed="R080" n="0003b05"/>释彼说故。明知所成亦通教理。辗转成故。便有四 <lb ed="X" n="0028b03"/><lb ed="R080" n="0003b06"/>句。枢要十義释成唯识。繁而不要。总而言之。唯识 <lb ed="X" n="0028b04"/><lb ed="R080" n="0003b07"/>依主为名。唯即识故。亦持业释。有释。如无贪等非 <lb ed="X" n="0028b05"/><lb ed="R080" n="0003b08"/>六释摄非也。勿唯有贪。名无贪故。言论者。俱舍依 <lb ed="X" n="0028b06"/><lb ed="R080" n="0003b09"/>悲。瑜伽依智。如常应知。言护法等菩萨造者。<persName>佛</persName>灭 <lb ed="X" n="0028b07"/><lb ed="R080" n="0003b10"/>度後九百年中。有出家菩萨。名曰筏苏畔徒。此云 <lb ed="X" n="0028b08"/><lb ed="R080" n="0003b11"/><name role="" type="person">世亲</name>。年将八十。造此本颂。同时唯有亲勝火辨二 <lb ed="X" n="0028b09"/><lb ed="R080" n="0003b12"/>大论师。造此颂释。千一百年後。馀八师。其中勝者。 <lb ed="X" n="0028b10"/><lb ed="R080" n="0003b13"/>达摩婆罗。此云护法。基云。南印度达罗弭茶国建 <lb ed="X" n="0028b11"/><lb ed="R080" n="0003b14"/>至城中帝王之子<note place="inline">测云臣子</note>。年二十九。菩提树下禅礼 <lb ed="X" n="0028b12"/><lb ed="R080" n="0003b15"/>之时。造此论释。年三十二命终。与淸辨同时而出。 <lb ed="X" n="0028b13"/><lb ed="R080" n="0003b16"/>十释中勝。擧此等馀。十论师。如二本疏。</p> <lb ed="X" n="0028b14"/><lb ed="R080" n="0003b17"/><p xml:id="pX50p0028b1401">第三解释文義门者。论有三分。一教起因缘分。二 <lb ed="X" n="0028b15"/><lb ed="R080" n="0003b18"/>圣教正说分。三结名迴施分。初有二门。谓颂长行 <lb ed="X" n="0028b16"/><lb ed="R080" n="0004a01"/>颂有二门。初半皈依。後半所为。言稽音者。能敬之 <lb ed="X" n="0028b17"/><lb ed="R080" n="0004a02"/>相。唯识等言。所归之体。以首至地。故名稽首。藉身 <lb ed="X" n="0028b18"/><lb ed="R080" n="0004a03"/>稽首。申三业敬。体即信惭。于有德所。以淸净行。而 <lb ed="X" n="0028b19"/><lb ed="R080" n="0004a04"/>崇重故。所敬之体。枢要三释。一云唯敬涅槃。以自 <lb ed="X" n="0028b20"/><lb ed="R080" n="0004a05"/>性常最为勝故。谓四涅槃体皆真如。正归果位。言 <lb ed="X" n="0028b21"/><lb ed="R080" n="0004a06"/>满分净。分者位也。唯识性者。性净涅槃。其馀无馀 <lb ed="X" n="0028b22"/><lb ed="R080" n="0004a07"/>名满净者。要果满时方证得故<note place="inline">十地未有<anchor xml:id="nkr_note_add_0028b2201" n="0028b2201"/><anchor xml:id="beg0028b2201" n="0028b2201"/>已<anchor xml:id="end0028b2201"/>尽烦恼及苦相故</note>。分 <lb ed="X" n="0028b23"/><lb ed="R080" n="0004a08"/>淸净者。无住涅槃。许十地位<anchor xml:id="nkr_note_add_0028b2301" n="0028b2301"/><anchor xml:id="beg0028b2301" n="0028b2301"/>已<anchor xml:id="end0028b2301"/>证得故<note place="inline"><anchor xml:id="nkr_note_add_0028b2302" n="0028b2302"/><anchor xml:id="beg0028b2302" n="0028b2302"/>已<anchor xml:id="end0028b2302"/>有不住二边 <lb ed="X" n="0028b24"/><lb ed="R080" n="0004a09"/>用故。无著般若论中有证</note>。又二乘涅槃。唯假择灭。唯得一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0028001" n="0028001"/>解。大 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0028c" n="0028c"/> <lb ed="X" n="0028c01"/><lb ed="R080" n="0004a10"/>般涅槃。三事圆满。三事有二。一体三名三事。二義 <lb ed="X" n="0028c02"/><lb ed="R080" n="0004a11"/>三名三事。能观智慧。所观法身。離繫择灭。名体三 <lb ed="X" n="0028c03"/><lb ed="R080" n="0004a12"/>事。一真如上。慧性名般若。德作名法身。離缚名解 <lb ed="X" n="0028c04"/><lb ed="R080" n="0004a13"/>脱。名義三事<note place="inline">准知馀二。有義三事。谓慧当体名般若<anchor xml:id="nkr_note_orig_0028002" n="0028002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0028002" n="0028002"/>〔<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0401" n="0028c0401"/><anchor xml:id="beg0028c0401" n="0028c0401"/>已<anchor xml:id="end0028c0401"/>〕離二障名解脱。众德<anchor xml:id="nkr_note_orig_0028003" n="0028003"/>〔所〕名法身。 <lb ed="X" n="0028c05"/><lb ed="R080" n="0004a14"/>说如如智法身故。择灭当体名解脱。慧所得果名般若。二断二智名菩提。故含众德。故名法身。如瑜伽释。 <lb ed="X" n="0028c06"/><lb ed="R080" n="0004a15"/><persName>如来</persName>一切有为功德。有馀摄。无为功德。无馀摄故。然唯无住性常圆寂具体三事名大涅槃。如涅槃记</note>。 <lb ed="X" n="0028c07"/><lb ed="R080" n="0004a16"/>一云。唯敬菩提。菩萨求智。非圆寂故。妙观平等。虽 <lb ed="X" n="0028c08"/><lb ed="R080" n="0004a17"/>因<anchor xml:id="nkr_note_add_0028c0801" n="0028c0801"/><anchor xml:id="beg0028c0801" n="0028c0801"/>已<anchor xml:id="end0028c0801"/>得。敬果四智。言满分净。或得分净。兼因二智。 <lb ed="X" n="0028c09"/><lb ed="R080" n="0004a18"/>唯识性者。擧所证境。而意敬彼能证菩提。有功力 <lb ed="X" n="0028c10"/><lb ed="R080" n="0004b01"/>故。一云。双敬菩提涅槃。唯识性是涅槃本。性体净 <lb ed="X" n="0028c11"/><lb ed="R080" n="0004b02"/>不言满分。满分净者菩提。因位得二。果圆四故。如 <lb ed="X" n="0028c12"/><lb ed="R080" n="0004b03"/>第九云。成唯识意。有情得菩提涅槃二转依故。疏 <lb ed="X" n="0028c13"/><lb ed="R080" n="0004b04"/>有四解。一敬法非人。诸<persName>佛</persName>所师所谓法故。二敬人 <lb ed="X" n="0028c14"/><lb ed="R080" n="0004b05"/>非法。如瑜伽六十四云。若欲造论。先敬二师。恭敬 <lb ed="X" n="0028c15"/><lb ed="R080" n="0004b06"/>法故。敬本论师<note place="inline"><persName>佛</persName>也</note>。恭敬義故。礼开阐师<note place="inline">菩萨也</note>。于唯 <lb ed="X" n="0028c16"/><lb ed="R080" n="0004b07"/>识性。满净本师。分净菩萨。三双敬人法。法可轨持。 <lb ed="X" n="0028c17"/><lb ed="R080" n="0004b08"/>人弘道故。四敬<persName>佛</persName>法僧。论所依故。唯识性法。满净 <lb ed="X" n="0028c18"/><lb ed="R080" n="0004b09"/><persName>佛</persName>宝。分净僧宝。兼本颂师。以能起故。虽有七解。三 <lb ed="X" n="0028c19"/><lb ed="R080" n="0004b10"/>藏详言唯敬人勝。准声论法。七转声中。一切所敬。 <lb ed="X" n="0028c20"/><lb ed="R080" n="0004b11"/>皆以第四为声说。然梵本以第七境声说唯识性。 <lb ed="X" n="0028c21"/><lb ed="R080" n="0004b12"/>唯能差别。满分净者为所差别。故今唯敬唯识性 <lb ed="X" n="0028c22"/><lb ed="R080" n="0004b13"/>中满分净者。既唯识性境第七故。依论第九略有 <lb ed="X" n="0028c23"/><lb ed="R080" n="0004b14"/>二性。一虚妄性。谓遍许所执<note place="inline">即所遣净</note>。二真实性。谓圆 <lb ed="X" n="0028c24"/><lb ed="R080" n="0004b15"/>成实性<note place="inline">即所证净</note>。复有二性。一世俗。谓依他起<note place="inline">即所断净</note>。二 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0029a" n="0029a"/> <lb ed="X" n="0029a01"/><lb ed="R080" n="0004b16"/>勝義。谓圆成实<note place="inline">即所得净</note>。枢要三性二谛分出多句。繁 <lb ed="X" n="0029a02"/><lb ed="R080" n="0004b17"/>而不要。于中净者。所敬应知。所为之中。有说。但为 <lb ed="X" n="0029a03"/><lb ed="R080" n="0004b18"/>法住利乐有情。意住法故。有说。但为利人。虽释彼 <lb ed="X" n="0029a04"/><lb ed="R080" n="0005a01"/>说。意利他故。如实義者。双为人法自利利他。谓释 <lb ed="X" n="0029a05"/><lb ed="R080" n="0005a02"/>彼说。而令法住。法住利他。为自利故。如摄大乘。为 <lb ed="X" n="0029a06"/><lb ed="R080" n="0005a03"/>利自他法久住。故我解释摄大乘。我谓假者。基云 <lb ed="X" n="0029a07"/><lb ed="R080" n="0005a04"/>安慧。测云护法。彼说即满分净者之教。然瑜伽释 <lb ed="X" n="0029a08"/><lb ed="R080" n="0005a05"/>造所为。皆应于此论所为摄。利乐義。别如<persName>佛</persName>地论 <lb ed="X" n="0029a09"/><lb ed="R080" n="0005a06"/>瑜伽廣说。</p> <lb ed="X" n="0029a10"/><lb ed="R080" n="0005a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0029a1001">今造此论<note place="inline">至</note>生正解故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029a11"/><lb ed="R080" n="0005a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0029a1101">述曰。上以颂标造释之意。今明<name role="" type="person">世亲</name>造论之意。文 <lb ed="X" n="0029a12"/><lb ed="R080" n="0005a09"/>有三节。一安慧等。为令生解断障得果。二测云难 <lb ed="X" n="0029a13"/><lb ed="R080" n="0005a10"/>陀。基云火辨等。断障证空。悟唯识相。三护法等。破 <lb ed="X" n="0029a14"/><lb ed="R080" n="0005a11"/>诸邪执。显唯识理。初亦有三。地前生解。地上断障。 <lb ed="X" n="0029a15"/><lb ed="R080" n="0005a12"/>得<persName>佛</persName>果故。此初也。言今者。正显<name role="" type="person">世亲</name>造颂时也。言 <lb ed="X" n="0029a16"/><lb ed="R080" n="0005a13"/>二空者。生空法空。如下诸执。皆言迷谬。生法我无 <lb ed="X" n="0029a17"/><lb ed="R080" n="0005a14"/>执有名谬。不悟无我名为迷故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029a18"/><lb ed="R080" n="0005a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0029a1801">生解为断<note place="inline">至</note>彼障随断。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029a19"/><lb ed="R080" n="0005a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0029a1901">述曰。第二断障。言重障者。诃责之言。二障各有轻 <lb ed="X" n="0029a20"/><lb ed="R080" n="0005a17"/>重品故。有伏难言。唯我法执正障二空。何证二空。 <lb ed="X" n="0029a21"/><lb ed="R080" n="0005a18"/>通断馀障。故作是说。二执为本。贪等具生。故随证 <lb ed="X" n="0029a22"/><lb ed="R080" n="0005b01"/>空。馀障通断<note place="inline">测云</note>。法执虽遍。今约相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029001" n="0029001"/>别烦恼障说<note place="inline">枢要 <lb ed="X" n="0029a23"/><lb ed="R080" n="0005b02"/>云</note>安慧宗不说五八有众生执。及说第七唯有生 <lb ed="X" n="0029a24"/><lb ed="R080" n="0005b03"/>执。若第六七。烦恼名重。计执深故。五识中轻。由他 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0029b" n="0029b"/> <lb ed="X" n="0029b01"/><lb ed="R080" n="0005b04"/>引故。无生执故。若所知障。第六名重。解深廣故。五 <lb ed="X" n="0029b02"/><lb ed="R080" n="0005b05"/>八名轻。计执浅故。是则由重轻障具生。证空断重。 <lb ed="X" n="0029b03"/><lb ed="R080" n="0005b06"/>馀轻随灭<note place="inline">诸家繁释皆归此義</note>。或说现行名轻。种习名重。随 <lb ed="X" n="0029b04"/><lb ed="R080" n="0005b07"/>重生断。準前应知。前说为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029002" n="0029002"/>为善。执障俱有现种。如 <lb ed="X" n="0029b05"/><lb ed="R080" n="0005b08"/>何种习名重。现行名轻。故前为勝。又云有难二乘 <lb ed="X" n="0029b06"/><lb ed="R080" n="0005b09"/>九品。前八唯障。未断我见。云何随执馀障生断。又 <lb ed="X" n="0029b07"/><lb ed="R080" n="0005b10"/>难安慧除第七识。馀皆法执。五地云何方除害伴。 <lb ed="X" n="0029b08"/><lb ed="R080" n="0005b11"/>六七地等名羸劣等。解云。初者但言障由执生。执 <lb ed="X" n="0029b09"/><lb ed="R080" n="0005b12"/>断障灭。不言末障灭皆随本执断。解後难言。虽皆 <lb ed="X" n="0029b10"/><lb ed="R080" n="0005b13"/>法执。有本末故。四地执俱。近引名害伴。疏远名羸 <lb ed="X" n="0029b11"/><lb ed="R080" n="0005b14"/>劣。非也。经害伴等。唯明烦恼。非智障故。配三转依 <lb ed="X" n="0029b12"/><lb ed="R080" n="0005b15"/>等。繁而不要。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029b13"/><lb ed="R080" n="0005b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0029b1301">断障为得<note place="inline">至</note>大菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029b14"/><lb ed="R080" n="0005b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0029b1401">述曰。第三得果。标释应知。言勝果者<note place="inline">测云</note>。四句。一勝 <lb ed="X" n="0029b15"/><lb ed="R080" n="0005b18"/>而非果。菩萨智断。二果而非勝。罗汉智断。三亦勝 <lb ed="X" n="0029b16"/><lb ed="R080" n="0006a01"/>亦果。即<persName>佛</persName>二果。四非勝非果。异生有学。简馀三句。 <lb ed="X" n="0029b17"/><lb ed="R080" n="0006a02"/>故言勝果。若<persName>佛</persName>二果皆名勝者。何故解深密云三 <lb ed="X" n="0029b18"/><lb ed="R080" n="0006a03"/>乘解脱同。本业经云金刚名等觉。解。择灭体同。以 <lb ed="X" n="0029b19"/><lb ed="R080" n="0006a04"/>能证勝。如不住道显无住勝。二乘有馀。未離现苦。 <lb ed="X" n="0029b20"/><lb ed="R080" n="0006a05"/>无馀永失。能证智故。如入大乘论。<persName>如来</persName>解脱勝于 <lb ed="X" n="0029b21"/><lb ed="R080" n="0006a06"/>二乘。断习气故。言等觉者。一边義等。于中有言。真 <lb ed="X" n="0029b22"/><lb ed="R080" n="0006a07"/>智等<persName>佛</persName>。俗智劣故。三藏云。无间解脱。同断一障。故 <lb ed="X" n="0029b23"/><lb ed="R080" n="0006a08"/>说等言。非谓解齐。涅槃经第二十五末云。<persName>佛</persName>名明 <lb ed="X" n="0029b24"/><lb ed="R080" n="0006a09"/>见<persName>佛</persName>性。十住菩萨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029003" n="0029003"/>未见<persName>佛</persName>性。故不了了。瑜伽五十 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0029c" n="0029c"/> <lb ed="X" n="0029c01"/><lb ed="R080" n="0006a10"/>等觉妙觉有优劣故<note place="inline">断是傍用。何名等觉。如实之義。如本母释</note>。真解脱 <lb ed="X" n="0029c02"/><lb ed="R080" n="0006a11"/>者。有解脱而非真。彼分涅槃。伏所得故。有真而非 <lb ed="X" n="0029c03"/><lb ed="R080" n="0006a12"/>解脱。二空真如。非道果故。有真亦解脱。三乘涅槃 <lb ed="X" n="0029c04"/><lb ed="R080" n="0006a13"/>永離缚故。有二俱非。除上三相。简馀三句。言真解 <lb ed="X" n="0029c05"/><lb ed="R080" n="0006a14"/>脱。大菩提者。有大非菩提。凡圣菩萨智。有菩提非 <lb ed="X" n="0029c06"/><lb ed="R080" n="0006a15"/>大。罗汉圣智。有大亦菩提。<persName>如来</persName>智慧。有二俱非。谓 <lb ed="X" n="0029c07"/><lb ed="R080" n="0006a16"/>凡学圣二乘之智。據实二障通障智断。今就勝故。 <lb ed="X" n="0029c08"/><lb ed="R080" n="0006a17"/>别障智断。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029c09"/><lb ed="R080" n="0006a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0029c0901">又为开示<note place="inline">至</note>如实知故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029c10"/><lb ed="R080" n="0006b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0029c1001">述曰。即第二节。断执证空悟唯识相。前以三意。今 <lb ed="X" n="0029c11"/><lb ed="R080" n="0006b02"/>以二意。令得真俗二智慧故<note place="inline">基云</note>。为初业开。为久业 <lb ed="X" n="0029c12"/><lb ed="R080" n="0006b03"/>示。且外道中别计我者。谓数论等诸離蕴计。别计 <lb ed="X" n="0029c13"/><lb ed="R080" n="0006b04"/>法者。二十五谛六句等也<note place="inline">即蕴计等应于此摄</note>。内道之中别 <lb ed="X" n="0029c14"/><lb ed="R080" n="0006b05"/>计我者。宗轮论云。犊子部幷根本经部正量部等。 <lb ed="X" n="0029c15"/><lb ed="R080" n="0006b06"/>皆执有我。别执法者。如萨婆多化地部等<note place="inline">恶取空等应此 <lb ed="X" n="0029c16"/><lb ed="R080" n="0006b07"/>中摄</note>。此内外道迷真俗性。为外道开。为内道示。令真 <lb ed="X" n="0029c17"/><lb ed="R080" n="0006b08"/>智达真唯识性。于唯识相。後智知故。问。犊子罗汉 <lb ed="X" n="0029c18"/><lb ed="R080" n="0006b09"/>何起我见。测云。三藏解云。未得罗汉起此计故。却 <lb ed="X" n="0029c19"/><lb ed="R080" n="0006b10"/>谈前故。说彼部计。经部等亦尔。本外道故。或说。彼 <lb ed="X" n="0029c20"/><lb ed="R080" n="0006b11"/>部弟子所计。非外道时。如俱舍论。彼部救云。我部 <lb ed="X" n="0029c21"/><lb ed="R080" n="0006b12"/>不诵破我经故。和尙云。虽得罗汉。昔与我见同体 <lb ed="X" n="0029c22"/><lb ed="R080" n="0006b13"/>法执。由习气强。起如是执。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029c23"/><lb ed="R080" n="0006b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0029c2301">复有迷谬<note place="inline">至</note>如识非无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0029c24"/><lb ed="R080" n="0006b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0029c2401">述曰。即第三节。破诸邪执。生如实解。于中有二。初 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0030a" n="0030a"/> <lb ed="X" n="0030a01"/><lb ed="R080" n="0006b16"/>出四计。後结异执。四类计者。一萨婆多等。执心外 <lb ed="X" n="0030a02"/><lb ed="R080" n="0006b17"/>境如心实有。基师量云。我離心境决定实有。许除 <lb ed="X" n="0030a03"/><lb ed="R080" n="0006b18"/>异竟无。心境二法随一摄故。如心心所<note place="inline">有不定过除无心境 <lb ed="X" n="0030a04"/><lb ed="R080" n="0007a01"/>随一摄故。为如心心等定实有耶。为如甁等非实有馀耶。过不用</note>。测师量云。外境 <lb ed="X" n="0030a05"/><lb ed="R080" n="0007a02"/>非无。能所取中随一摄故。如论主内识<note place="inline">此量二过。一自他乱。 <lb ed="X" n="0030a06"/><lb ed="R080" n="0007a03"/>有法外境。即自比量。同喩论主。即他比量。不可一量。或自或他。何者。若纯他法。即自所无。自比量中。无同 <lb ed="X" n="0030a07"/><lb ed="R080" n="0007a04"/>喩过。故喩中言论主无用。二不定过。对萨婆多。虽此无过。全部等许缘无生心故</note>。观云。此 <lb ed="X" n="0030a08"/><lb ed="R080" n="0007a05"/>内识喩。若以自宗境外内识。论主不许。因他随一。 <lb ed="X" n="0030a09"/><lb ed="R080" n="0007a06"/>喩无俱不成<note place="inline">共许识有。同喩得成。然分别相似过类不足对论。<anchor xml:id="nkr_note_add_0030a0901" n="0030a0901"/><anchor xml:id="beg0030a0901" n="0030a0901"/>已<anchor xml:id="end0030a0901"/>後不取此等繁释</note>。 <lb ed="X" n="0030a10"/><lb ed="R080" n="0007a07"/>证师量云。如我所说外境非无。计除无法。能所取 <lb ed="X" n="0030a11"/><lb ed="R080" n="0007a08"/>中随一摄故。如论主内识<note place="inline">今谓。此量虽无不定。然有如前自他乱失。共许 <lb ed="X" n="0030a12"/><lb ed="R080" n="0007a09"/>内识。既有体法。但诤彼境有外无外。何劳内识分别自他</note>。问。除论主言。得成他 <lb ed="X" n="0030a13"/><lb ed="R080" n="0007a10"/>比。大乘如何遣彼耶执。证云。与法差别相违。内过 <lb ed="X" n="0030a14"/><lb ed="R080" n="0007a11"/>相违量云。汝外境非離识非无。许除。无法能所取 <lb ed="X" n="0030a15"/><lb ed="R080" n="0007a12"/>中随一摄故。犹如内识。违彼法中意许差别。宗中 <lb ed="X" n="0030a16"/><lb ed="R080" n="0007a13"/>识言亦摄心所。故无不定<note place="inline">亦有有法。自相相违。彼亦不成外境性故。後唯 <lb ed="X" n="0030a17"/><lb ed="R080" n="0007a14"/>取此类好释。遂论伪释繁空语故</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030a18"/><lb ed="R080" n="0007a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0030a1801">或执内识如境非有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030a19"/><lb ed="R080" n="0007a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0030a1901">述曰。此第二计。基云。淸辨等师说诸法空。便撥心 <lb ed="X" n="0030a20"/><lb ed="R080" n="0007a17"/>体。量云。汝说内识如境非有。许所知故。如汝外境 <lb ed="X" n="0030a21"/><lb ed="R080" n="0007a18"/><note place="inline">他比量故有法及喩。幷云汝也。宗言如境。量言无用。但可宗言识非有</note>。证云。因有自 <lb ed="X" n="0030a22"/><lb ed="R080" n="0007b01"/>他俱三不定。如我真如。则他不定。如汝俗心境。即 <lb ed="X" n="0030a23"/><lb ed="R080" n="0007b02"/>自不定。如汝俗谛。许有真如。我亦许有。则俱不定 <lb ed="X" n="0030a24"/><lb ed="R080" n="0007b03"/><note place="inline">既他<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030001" n="0030001"/>〔北〕故。唯他不定。必无他比作自不定。又俗于真不能不定。故共不定亦不应理。谓就勝義疑空不空。 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0030b" n="0030b"/> <lb ed="X" n="0030b01"/><lb ed="R080" n="0007b04"/>方成不定。世俗门有。既非真有。有不相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030002" n="0030002"/>〔开〕故。谓且破云。许所知故。为如外境勝義空耶。为如心境世俗有 <lb ed="X" n="0030b02"/><lb ed="R080" n="0007b05"/>耶。彼必答言。如俗心境勝義唯空。无不定故</note>。测师量云。内识非有。能所 <lb ed="X" n="0030b03"/><lb ed="R080" n="0007b06"/>取中随一摄故。犹如外境<note place="inline">宗義云何。若空无者。圣教相违。般若说<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030003" n="0030003"/>〔无〕不了 <lb ed="X" n="0030b04"/><lb ed="R080" n="0007b07"/>義故。若空非无。立<anchor xml:id="nkr_note_add_0030b0401" n="0030b0401"/><anchor xml:id="beg0030b0401" n="0030b0401"/>已<anchor xml:id="end0030b0401"/>成过。此若他比。亦以真如。有他不定。若共亦尔。传说共比自法皆不定故</note>。三 <lb ed="X" n="0030b05"/><lb ed="R080" n="0007b08"/>藏又解。淸辨立相。而不立见。且如眼识缘靑等时 <lb ed="X" n="0030b06"/><lb ed="R080" n="0007b09"/>心。即是離靑等。外无别能缘。乃至证真空外无智。 <lb ed="X" n="0030b07"/><lb ed="R080" n="0007b10"/>虽于世俗心境俱有境实心虚。从实唯境。如唯识 <lb ed="X" n="0030b08"/><lb ed="R080" n="0007b11"/>师摄相皈心<note place="inline">彼意。真智证真如时。智虚归境。馀心亦然。心行似境。境不似心。明知心虚 <lb ed="X" n="0030b09"/><lb ed="R080" n="0007b12"/>随境改转。不可说言由心缚解。心与境本。勿心由慧亦缚亦脱。慧为王故。虽未而利。能引道故。名依世俗。 <lb ed="X" n="0030b10"/><lb ed="R080" n="0007b13"/>五识非有。世间相无劳馀过</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030b11"/><lb ed="R080" n="0007b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0030b1101">或执诸识用别体同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030b12"/><lb ed="R080" n="0007b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0030b1201">述曰。第三计也。摄大乘云。有一类师说一意识。彼 <lb ed="X" n="0030b13"/><lb ed="R080" n="0007b16"/>彼依转。得彼彼名。如意思业。释论云。一类菩萨。三 <lb ed="X" n="0030b14"/><lb ed="R080" n="0007b17"/>经为证。一法足经。心远独行故。二五根生识经。五 <lb ed="X" n="0030b15"/><lb ed="R080" n="0007b18"/>根所行境意各能受故。三十二处经。总摄六识为 <lb ed="X" n="0030b16"/><lb ed="R080" n="0008a01"/>意识故。测云。但说六识为一意识。不说七八。亦无 <lb ed="X" n="0030b17"/><lb ed="R080" n="0008a02"/>别体。<name role="" type="person">世亲</name>释云。非離意识别有馀识。唯除别有阿 <lb ed="X" n="0030b18"/><lb ed="R080" n="0008a03"/>赖耶故。准知第七亦有别体。然第八识。依执五根。 <lb ed="X" n="0030b19"/><lb ed="R080" n="0008a04"/>恐滥六识。故别简取。证云。解深密经心意识相品 <lb ed="X" n="0030b20"/><lb ed="R080" n="0008a05"/>中。唯明六识及阿陀那。一意识师本未信有末那 <lb ed="X" n="0030b21"/><lb ed="R080" n="0008a06"/>识故。唯简第八。此文兼破成实论主。彼第八云。五 <lb ed="X" n="0030b22"/><lb ed="R080" n="0008a07"/>门窟中。猕猴动发。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030b23"/><lb ed="R080" n="0008a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0030b2301">或执離心无别心所。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030b24"/><lb ed="R080" n="0008a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0030b2401">述曰。第四计也。测云。破觉天義。如毘婆沙百四十 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0030c" n="0030c"/> <lb ed="X" n="0030c01"/><lb ed="R080" n="0008a10"/>二云。尊者觉天作如是说。诸有为法有二自性。一 <lb ed="X" n="0030c02"/><lb ed="R080" n="0008a11"/>大种。二心。谓離大种无所造色。離心无别心所。诸 <lb ed="X" n="0030c03"/><lb ed="R080" n="0008a12"/>色皆是大种差别。无色皆是心之差别。或经部宗 <lb ed="X" n="0030c04"/><lb ed="R080" n="0008a13"/>有二。如正理十一云。有譬喩者。说唯有心无别心 <lb ed="X" n="0030c05"/><lb ed="R080" n="0008a14"/>所<note place="inline">同觉天義。说士夫六分故。染净由心故</note>。执有心所。多兴诤论。或说 <lb ed="X" n="0030c06"/><lb ed="R080" n="0008a15"/>唯三。谓受想思<note place="inline">经说五蕴故</note>。或说有四。加触。或说有十。 <lb ed="X" n="0030c07"/><lb ed="R080" n="0008a16"/>谓十大地。或说十四。加贪嗔痴慢。今随应破彼彼 <lb ed="X" n="0030c08"/><lb ed="R080" n="0008a17"/>所所无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030c09"/><lb ed="R080" n="0008a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0030c0901">为遮此等<note place="inline">至</note>故作斯论。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030c10"/><lb ed="R080" n="0008b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0030c1001">述曰。第二廣结异执。前示四计。且如次第小乘大 <lb ed="X" n="0030c11"/><lb ed="R080" n="0008b02"/>乘。大乘小乘。然枢要云。幷通大小。第一大乘。谓淸 <lb ed="X" n="0030c12"/><lb ed="R080" n="0008b03"/>辨宗。依世俗谛心外有境。第二小乘一说部执。一 <lb ed="X" n="0030c13"/><lb ed="R080" n="0008b04"/>切诸法。唯有假名。第三小乘成实论主。即摄论云。 <lb ed="X" n="0030c14"/><lb ed="R080" n="0008b05"/>心意识一。第四大乘。依莊严论。执唯心似贪等似 <lb ed="X" n="0030c15"/><lb ed="R080" n="0008b06"/>信等。皆如次第。执境执心。非空非有。执心执所。非 <lb ed="X" n="0030c16"/><lb ed="R080" n="0008b07"/>多非异。疏执境心。四句分别。淸辨顺世。有境无心 <lb ed="X" n="0030c17"/><lb ed="R080" n="0008b08"/><note place="inline">顺世云法皆大种故</note>。中道大乘。有心无境。萨婆多等有境有 <lb ed="X" n="0030c18"/><lb ed="R080" n="0008b09"/>心。耶见一说。无境无心。擧此等取外道诸见。故言 <lb ed="X" n="0030c19"/><lb ed="R080" n="0008b10"/>此等种种异执。初言今造此论。末云故作斯论。一 <lb ed="X" n="0030c20"/><lb ed="R080" n="0008b11"/>一皆通三节序也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030c21"/><lb ed="R080" n="0008b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0030c2101">若唯有识<note place="inline">至</note>说有我法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0030c22"/><lb ed="R080" n="0008b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0030c2201">述曰。第二正说。有本有释。释可随本。本有三门。初 <lb ed="X" n="0030c23"/><lb ed="R080" n="0008b14"/>二十五颂。明唯识境。次有四颂。明唯识行。後有一 <lb ed="X" n="0030c24"/><lb ed="R080" n="0008b15"/>颂。明唯识果。初亦有三。初一颂半。显宗出体门。二 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0031a" n="0031a"/> <lb ed="X" n="0031a01"/><lb ed="R080" n="0008b16"/>廣释唯识门。三结释外难门。初亦有二。初以问征 <lb ed="X" n="0031a02"/><lb ed="R080" n="0008b17"/>起。後擧颂正答。此初也。依瑜伽释。有五问中。第五 <lb ed="X" n="0031a03"/><lb ed="R080" n="0008b18"/>利乐。有情问也。基云。此论既以唯识为宗。岂无世 <lb ed="X" n="0031a04"/><lb ed="R080" n="0009a01"/>间圣教相违。我法本无。如兔角等。应无因起种种 <lb ed="X" n="0031a05"/><lb ed="R080" n="0009a02"/>说故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031a06"/><lb ed="R080" n="0009a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0031a0601">由假说我法<note place="inline">至</note>及了别境识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031a07"/><lb ed="R080" n="0009a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0031a0701">述曰。第二擧颂正答中有二。颂故释故。此初也。颂 <lb ed="X" n="0031a08"/><lb ed="R080" n="0009a05"/>中有二。初有三句。释难显宗。後之三句。略出体性。 <lb ed="X" n="0031a09"/><lb ed="R080" n="0009a06"/>彼谓我法。识即自体。所变即相见。此能变者。此相 <lb ed="X" n="0031a10"/><lb ed="R080" n="0009a07"/>见之能变。此自体即能变。二释俱得。言唯三者。如 <lb ed="X" n="0031a11"/><lb ed="R080" n="0009a08"/>下所变。虽无量种。能变类三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031a12"/><lb ed="R080" n="0009a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0031a1201">论曰<note place="inline">至</note>法谓轨持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031a13"/><lb ed="R080" n="0009a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0031a1301">述曰。释颂有二。初释上三句通难标宗。後识所变 <lb ed="X" n="0031a14"/><lb ed="R080" n="0009a11"/>相虽无量种下。释下三句出能变相。初亦有二。正 <lb ed="X" n="0031a15"/><lb ed="R080" n="0009a12"/>释颂文故。廣破外执故。正释有三。先释二句。次释 <lb ed="X" n="0031a16"/><lb ed="R080" n="0009a13"/>第三。後诸门故。此初句也。由假说者。所执我法。无 <lb ed="X" n="0031a17"/><lb ed="R080" n="0009a14"/>故非外。似我似法。识故非外。離识无实。故言假说。 <lb ed="X" n="0031a18"/><lb ed="R080" n="0009a15"/>我有二義。自在割断。自在故名主。割断故名宰法。 <lb ed="X" n="0031a19"/><lb ed="R080" n="0009a16"/>有二義。生解持性。令生物解名轨。能持自性名持。 <lb ed="X" n="0031a20"/><lb ed="R080" n="0009a17"/>一一皆通一切我法。测云。瑜伽五十二。有持有義。 <lb ed="X" n="0031a21"/><lb ed="R080" n="0009a18"/>无持无義。幷能生心。皆名为法。明知一切具轨持 <lb ed="X" n="0031a22"/><lb ed="R080" n="0009b01"/>義。基云。轨唯有法。持通无法<note place="inline">云云</note>。非也。亦能生心 <lb ed="X" n="0031a23"/><lb ed="R080" n="0009b02"/>解故。观师救云。若亲生解。唯影像故。质无非轨也。 <lb ed="X" n="0031a24"/><lb ed="R080" n="0009b03"/>缘无之觉。从本生解。不从影像生有解故。如<persName>世尊</persName> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0031b" n="0031b"/> <lb ed="X" n="0031b01"/><lb ed="R080" n="0009b04"/>言。我圣弟子。有如实知有。无如实知无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b02"/><lb ed="R080" n="0009b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0031b0201">彼二俱有<note place="inline">至</note>施设有异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b03"/><lb ed="R080" n="0009b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0031b0301">述曰。释第二句也。有情命者等。世间我相也。预流 <lb ed="X" n="0031b04"/><lb ed="R080" n="0009b07"/>一来等。圣教我相也。实德业等。世间法也。蕴处界 <lb ed="X" n="0031b05"/><lb ed="R080" n="0009b08"/>等。圣教法也。谓耶正思。随彼彼门。差别为缘。立有 <lb ed="X" n="0031b06"/><lb ed="R080" n="0009b09"/>情等异门差别。且如神我。有情识故。有寿命故。又 <lb ed="X" n="0031b07"/><lb ed="R080" n="0009b10"/>如假者。入圣类故。馀一有故。以此耶正義门为缘。 <lb ed="X" n="0031b08"/><lb ed="R080" n="0009b11"/>施设我法种种相也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b09"/><lb ed="R080" n="0009b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0031b0901">如是诸相<note place="inline">至</note>而假施设。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b10"/><lb ed="R080" n="0009b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0031b1001">述曰。释第三句。先问後答。若诸我法皆是假说。假 <lb ed="X" n="0031b11"/><lb ed="R080" n="0009b14"/>必依实。依何而立。问也。答中有二。此初总答。测云。 <lb ed="X" n="0031b12"/><lb ed="R080" n="0009b15"/>依识所变相见而立。基云。通依种所转变自体分 <lb ed="X" n="0031b13"/><lb ed="R080" n="0009b16"/>立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b14"/><lb ed="R080" n="0009b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0031b1401">识谓了别<note place="inline">至</note>定相应故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b15"/><lb ed="R080" n="0009b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0031b1501">述曰。後别答中有二。识故变故。此初也。了谓八识 <lb ed="X" n="0031b16"/><lb ed="R080" n="0010a01"/>了境用也。如二十唯识心意了名之差别。外难。心 <lb ed="X" n="0031b17"/><lb ed="R080" n="0010a02"/>所非识所变。如何如色亦唯识。所以解云。彼能变 <lb ed="X" n="0031b18"/><lb ed="R080" n="0010a03"/>性。识言所摄。定相应故。谓诸心所各自变境。隐劣 <lb ed="X" n="0031b19"/><lb ed="R080" n="0010a04"/>显勝。不言唯所。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b20"/><lb ed="R080" n="0010a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0031b2001">变谓识体<note place="inline">至</note>无所依故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0031b21"/><lb ed="R080" n="0010a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0031b2101">述曰。次释变中有二。三分故。二分故。此初也。三藏 <lb ed="X" n="0031b22"/><lb ed="R080" n="0010a07"/>云。安慧唯立一自证分。火辨亲勝唯立相见。此除 <lb ed="X" n="0031b23"/><lb ed="R080" n="0010a08"/>彼三馀师共释。护法亲光。虽立四分。且依共许。陈 <lb ed="X" n="0031b24"/><lb ed="R080" n="0010a09"/>那三分。第三分内摄第四故。基云。说相见种或同 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0031c" n="0031c"/> <lb ed="X" n="0031c01"/><lb ed="R080" n="0010a10"/>或异。若同种者。即一识体转似相见二分而生。如 <lb ed="X" n="0031c02"/><lb ed="R080" n="0010a11"/>一蜗牛变生二角。若别种者。体转似见。转相分种。 <lb ed="X" n="0031c03"/><lb ed="R080" n="0010a12"/>亦似相起。计非实故。立似名相。别有种何名识变。 <lb ed="X" n="0031c04"/><lb ed="R080" n="0010a13"/>由心分别。相方生故<note place="inline">既二依自证。明知相分体依。分证起相状现于见</note>。然 <lb ed="X" n="0031c05"/><lb ed="R080" n="0010a14"/>三法种。枢要云。护法正義质显见三。三性种子繫 <lb ed="X" n="0031c06"/><lb ed="R080" n="0010a15"/>未必同。随所应故颂曰。</p> <lb ed="X" n="0031c07"/><lb ed="R080" n="0010a16"/><lg type="regular" xml:id="lgX50p0031c0701"><l>性境不随心</l><l>独影唯从见</l><l>带质通情本</l> <lb ed="X" n="0031c08"/><lb ed="R080" n="0010a17"/><l>性种等随应</l></lg> <lb ed="X" n="0031c09"/><lb ed="R080" n="0010a18"/><p xml:id="pX50p0031c0901">总摄诸境。有其三类。一者性境诸真法体。名为性 <lb ed="X" n="0031c10"/><lb ed="R080" n="0010b01"/>境。色是真色。心是实心。此真实法不定随心三 <lb ed="X" n="0031c11"/><lb ed="R080" n="0010b02"/>性不定。如实五尘唯无说性。不随能缘五识通三 <lb ed="X" n="0031c12"/><lb ed="R080" n="0010b03"/>性故。亦不随心同于一繫。如第八识。是一界繫。所 <lb ed="X" n="0031c13"/><lb ed="R080" n="0010b04"/>缘种子。通三界繫。身在下界起二通时。缘天眼耳。 <lb ed="X" n="0031c14"/><lb ed="R080" n="0010b05"/>身在上地。眼耳二识。见欲界境。二禅<anchor xml:id="nkr_note_add_0031c1401" n="0031c1401"/><anchor xml:id="beg0031c1401" n="0031c1401"/>已<anchor xml:id="end0031c1401"/>上眼耳识 <lb ed="X" n="0031c15"/><lb ed="R080" n="0010b06"/>缘自他境。识即禅繫。境自地繫<note place="inline">疏出二解。一云同此。一云初禅三识 <lb ed="X" n="0031c16"/><lb ed="R080" n="0010b07"/>取上色等。不异界故。同初禅繫</note>。如是等类。亦不随心一种所生。由 <lb ed="X" n="0031c17"/><lb ed="R080" n="0010b08"/>见相种各别体故<note place="inline">解云。五聚法中。心心所色。此法或时有实用故。必有各别法尔 <lb ed="X" n="0031c18"/><lb ed="R080" n="0010b09"/>种子。若心缘彼。分明现前。不待推求。亦非过未。能以自种相分体生。不开他种。名为性境。转识中影虽无 <lb ed="X" n="0031c19"/><lb ed="R080" n="0010b10"/>实用。能自因生。名真实法。抠要後文缘他地法。无自本质。然準此文。犹别种生识既初禅境自地繫。繫不 <lb ed="X" n="0031c20"/><lb ed="R080" n="0010b11"/>随心。此文定故。彼若不以他法为质。彼见何所自无质故。谓生上界不起定通。亦得明见下地诸色。下色 <lb ed="X" n="0031c21"/><lb ed="R080" n="0010b12"/>非业及定通果故</note>。</p> <lb ed="X" n="0031c22"/><lb ed="R080" n="0010b13"/><p xml:id="pX50p0031c2201">二者独影之境。唯从见分。性繫种子。皆定同故。如 <lb ed="X" n="0031c23"/><lb ed="R080" n="0010b14"/>第六识缘龟毛空花石女儿无为他界缘。或所有 <lb ed="X" n="0031c24"/><lb ed="R080" n="0010b15"/>诸境。如是等类。皆定随心无别体用。假境摄故。名 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0032a" n="0032a"/> <lb ed="X" n="0032a01"/><lb ed="R080" n="0010b16"/>为独影<note place="inline">且龟毛等无法尔种。若有法尔。应如色等。或时容有。生本法故。如古传说。眼识相分 <lb ed="X" n="0032a02"/><lb ed="R080" n="0010b17"/>所熏种子。随缘时时。能生眼意。本识相分本无无生。亦知彼影无法尔种。无法尔故。新熏亦无。新种必托 <lb ed="X" n="0032a03"/><lb ed="R080" n="0010b18"/>法尔熏故。无为亦尔。其他界法虽有容生。下染缘上必不分明。<anchor xml:id="nkr_note_add_0032a0301" n="0032a0301"/><anchor xml:id="beg0032a0301" n="0032a0301"/>但<anchor xml:id="end0032a0301"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0032001" n="0032001"/>〔以〕名字推求而虑。无力击发。上种生影。 <lb ed="X" n="0032a04"/><lb ed="R080" n="0011a01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0032a0401" n="0032a0401"/><anchor xml:id="beg0032a0401" n="0032a0401"/>但<anchor xml:id="end0032a0401"/>似分别所立之影。种既从见。性繫亦同。非上缘下。分明取故。此中等取離蕴计我。漏无漏缘种类众多。 <lb ed="X" n="0032a05"/><lb ed="R080" n="0011a02"/>故言等也。种子六義引自果者。唯正门非旁生故。不相违也</note>。</p> <lb ed="X" n="0032a06"/><lb ed="R080" n="0011a03"/><p xml:id="pX50p0032a0601">三者带质之境。谓此影像有实本质。如因中第七 <lb ed="X" n="0032a07"/><lb ed="R080" n="0011a04"/>所变相分。得从本质是无覆无记等。亦从见分。是 <lb ed="X" n="0032a08"/><lb ed="R080" n="0011a05"/>有覆所摄。亦得说言从本质种生。亦得说言从见 <lb ed="X" n="0032a09"/><lb ed="R080" n="0011a06"/>分种生。義不定故<note place="inline">非现证境推求力生。故从见种说通有覆。而有本质似质而生。 <lb ed="X" n="0032a10"/><lb ed="R080" n="0011a07"/>故从质种说通无覆。以得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032002" n="0032002"/>〔重〕生本质种故。问。能〔重〕之影既通二性。所〔重〕种子亦应通二。既六義中种现性 <lb ed="X" n="0032a11"/><lb ed="R080" n="0011a08"/>同所生类耶。岂通有覆。答。唯从质分〔重〕种非馀。从见之分。如独影故。谓从见种。故不〔重〕质。不似见故。亦不 <lb ed="X" n="0032a12"/><lb ed="R080" n="0011a09"/>〔重〕见其无覆边从本质种。似本而起。得〔重〕生质。未详决云。六七我执。无所似故。名为独影。唯染不〔重〕第八 <lb ed="X" n="0032a13"/><lb ed="R080" n="0011a10"/>识。不种同性故非也。行相虽例有质之影。都无所似。不应理故</note>。</p> <lb ed="X" n="0032a14"/><lb ed="R080" n="0011a11"/><p xml:id="pX50p0032a1401">性种等随应者。随应是不定義。有二随应。一者義 <lb ed="X" n="0032a15"/><lb ed="R080" n="0011a12"/>显三境。诸心聚生有一有二。二合有三同聚。唯有 <lb ed="X" n="0032a16"/><lb ed="R080" n="0011a13"/>一者。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0032a1601" n="0032a1601"/><anchor xml:id="beg0032a1601" n="0032a1601"/>已<anchor xml:id="end0032a1601"/>说。有二合者。如第八识缘自地散境。 <lb ed="X" n="0032a17"/><lb ed="R080" n="0011a14"/>心王所缘是初性境。心心所缘是独影境<note place="inline">心心所缘是独 <lb ed="X" n="0032a18"/><lb ed="R080" n="0011a15"/>影者。任运酬业。随识而转。粗细既等。无勝助缘。唯自见分。似彼而生。异就五识自性粗动有勝助力。谓同 <lb ed="X" n="0032a19"/><lb ed="R080" n="0011a16"/>境根同缘意识。由此击发本识中种。令生自心现行相分。若种子影能从种生。应成现行。相不相似。既似 <lb ed="X" n="0032a20"/><lb ed="R080" n="0011a17"/>种故。从心心别起。準此五数。唯独影境。此师意也</note>。五识所缘自地五尘。是 <lb ed="X" n="0032a21"/><lb ed="R080" n="0011a18"/>初性境。亦得说是带质之境。如第六识。缘过未五 <lb ed="X" n="0032a22"/><lb ed="R080" n="0011b01"/>蕴。得是独影。亦得说是带质之境。熏成种子。生本 <lb ed="X" n="0032a23"/><lb ed="R080" n="0011b02"/>质故<note place="inline">五识所缘。实唯性境。必托本生。假名带质。虽言带质。性不交杂。不待推求。分明现证。纯自 <lb ed="X" n="0032a24"/><lb ed="R080" n="0011b03"/>种生。不从见故。缘过未蕴。现无本质。假名独影。而从过末质种而生。〔重〕生彼类。故带质摄。由分别力。不名 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0032b" n="0032b"/> <lb ed="X" n="0032b01"/><lb ed="R080" n="0011b04"/>性境。且如金刚心所现境智影。无现本质。名为独影。幷从镜智。法尔种生。〔重〕自新种。亦名带质。证师云。由 <lb ed="X" n="0032b02"/><lb ed="R080" n="0011b05"/>带现在有漏八五缘未来故。得〔重〕无漏镜水智种若无现在自类法者。不〔重〕彼种非也。有漏为质。〔重〕无漏 <lb ed="X" n="0032b03"/><lb ed="R080" n="0011b06"/>种。相违故。第八识品慧等心所既无现质。应不〔重〕故。意识品种所生独影。〔重〕生第八。不应理故。他法为质。 <lb ed="X" n="0032b04"/><lb ed="R080" n="0011b07"/>种不相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032003" n="0032003"/>〔开〕不共内法。不托〔重〕故</note>。有三合者。如因第八缘定果色。心 <lb ed="X" n="0032b05"/><lb ed="R080" n="0011b08"/>所所缘唯独影。心王所缘是实性境。亦得说为带 <lb ed="X" n="0032b06"/><lb ed="R080" n="0011b09"/>质之境。第六所变定果之色。为本质故<note place="inline">随定所思金银等影。 <lb ed="X" n="0032b07"/><lb ed="R080" n="0011b10"/>果色随起。假名带质。有说同时一种。通生境果。二色名为带质。不同眼识中影与质各别种生。名性境故 <lb ed="X" n="0032b08"/><lb ed="R080" n="0011b11"/>非也勿无漏定所引之果。必异种生。非带质故。业所生<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032004" n="0032004"/>〔品〕虽他为质。种不相<anchor xml:id="note_star_1" n="0032003" type="star"/>〔开〕。不名带质。定果不尔。定境 <lb ed="X" n="0032b09"/><lb ed="R080" n="0011b12"/><anchor xml:id="note_star_2" n="0032002" type="star"/>〔重〕生果色故</note>。二者又性种等随应者。显上三境随其所 <lb ed="X" n="0032b10"/><lb ed="R080" n="0011b13"/>应。或性虽同。而繫种不同。如在下地缘上界天眼 <lb ed="X" n="0032b11"/><lb ed="R080" n="0011b14"/>耳。或繫虽同。性种不同。如五识缘自界五尘。或种 <lb ed="X" n="0032b12"/><lb ed="R080" n="0011b15"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0032005" n="0032005"/>种同而繫不同。约聚论之即有。一法论之即无。如 <lb ed="X" n="0032b13"/><lb ed="R080" n="0011b16"/>第八识聚。心所所缘与见同种。心王所缘而繫不 <lb ed="X" n="0032b14"/><lb ed="R080" n="0011b17"/>同<note place="inline">云云。以何为证有此三境。沼师云。虽无圣教。正理为量。〔和〕上瑜伽七十三说。复有馀二种相。先 <lb ed="X" n="0032b15"/><lb ed="R080" n="0011b18"/>分别所生及<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032006" n="0032006"/>相所生共成所相。云何影像相。谓遍计所起勝解所现。非住本性相。解云。先分别生。谓能缘 <lb ed="X" n="0032b16"/><lb ed="R080" n="0012a01"/>相。相所生者性境。共所成者带质也。影像相者独影也。纯由他种生。言非住本性</note>。测云。见 <lb ed="X" n="0032b17"/><lb ed="R080" n="0012a02"/>相定别种生。各别熏故。加论下云。谓七转识及彼 <lb ed="X" n="0032b18"/><lb ed="R080" n="0012a03"/>相应所变相见性界地等。除<persName>佛</persName>果善极劣无记。馀 <lb ed="X" n="0032b19"/><lb ed="R080" n="0012a04"/>重本识生自类<note place="inline">前师会云。此论总相。非委细尔。又性界等无别体种。但见分力。自体 <lb ed="X" n="0032b20"/><lb ed="R080" n="0012a05"/>傍用。〔重〕能缘种。性界不離也</note>。论云。缘一切无。百法定体。必有所 <lb ed="X" n="0032b21"/><lb ed="R080" n="0012a06"/>无。離色等故。与见分必不同体。强分别心。缘无法 <lb ed="X" n="0032b22"/><lb ed="R080" n="0012a07"/>等。所现相分。必具四義。既自重种。何从见生<note place="inline">此不应理。 <lb ed="X" n="0032b23"/><lb ed="R080" n="0012a08"/>无法之影若从所无。色等种生。非无影故。若无法尔。影必无力。非能〔重〕故。设有生影。法尔何失。此由熏生 <lb ed="X" n="0032b24"/><lb ed="R080" n="0012a09"/>自种罗汉应成染法种故。<persName>佛</persName>缘生死及二乘法。彼种尽故。唯名独影。尔时无能生相分故</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0032c" n="0032c"/> <lb ed="X" n="0032c01"/><lb ed="R080" n="0012a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0032c0101">或复内识<note place="inline">至</note>实有外境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032c02"/><lb ed="R080" n="0012a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0032c0201">述曰。第二二分家释。基云。难陀亲勝等義。相难依 <lb ed="X" n="0032c03"/><lb ed="R080" n="0012a12"/>他。由见变此。名为唯识。不名唯境。依此相分。执外 <lb ed="X" n="0032c04"/><lb ed="R080" n="0012a13"/>我法。非外似外。执心外故。我法分别熏习力者。测 <lb ed="X" n="0032c05"/><lb ed="R080" n="0012a14"/>云。由六七熏八识生尔。或可我见名我熏习。有支 <lb ed="X" n="0032c06"/><lb ed="R080" n="0012a15"/>名言名法熏习。言如梦者。显由依他所执也。有部 <lb ed="X" n="0032c07"/><lb ed="R080" n="0012a16"/>虽许梦心有境。非父为父。故得成喩。经部许梦缘 <lb ed="X" n="0032c08"/><lb ed="R080" n="0012a17"/>无。成喩。患谓病翳。即如眩翳迦末罗等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032c09"/><lb ed="R080" n="0012a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0032c0901">愚夫所许<note place="inline">至</note>亦勝義有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032c10"/><lb ed="R080" n="0012b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0032c1001">述曰。第三诸门分别。于中有三。一假实分别门。二 <lb ed="X" n="0032c11"/><lb ed="R080" n="0012b02"/>有无分别门。遮增减者。遮增执有心外境故。遮减 <lb ed="X" n="0032c12"/><lb ed="R080" n="0012b03"/>执无内识等故。三二谛相摄门。外境所执。唯世俗。 <lb ed="X" n="0032c13"/><lb ed="R080" n="0012b04"/>内识依他。亦第二真。非俱第二世俗摄故<note place="inline">四重二谛如後 <lb ed="X" n="0032c14"/><lb ed="R080" n="0012b05"/>应知</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032c15"/><lb ed="R080" n="0012b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0032c1501">云何应知<note place="inline">至</note>不可得故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032c16"/><lb ed="R080" n="0012b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0032c1601">述曰。第二廣破外执。于中有三。总问答故。别问答 <lb ed="X" n="0032c17"/><lb ed="R080" n="0012b08"/>故。略经成故。此初外道馀乘总问。论主总答也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032c18"/><lb ed="R080" n="0012b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0032c1801">如何实我<note place="inline">至</note>受苦乐故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0032c19"/><lb ed="R080" n="0012b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0032c1901">述曰。第二别破有二。我故。法故。初亦有五。二种三 <lb ed="X" n="0032c20"/><lb ed="R080" n="0012b11"/>计故。微故。破故。释难故。初三计中。外道小乘。俱执 <lb ed="X" n="0032c21"/><lb ed="R080" n="0012b12"/>有我。皆为问者。答中有二。执故。破故。此初也。就中。 <lb ed="X" n="0032c22"/><lb ed="R080" n="0012b13"/>初即数勝论计。二师同计常遍二義。然数论执唯 <lb ed="X" n="0032c23"/><lb ed="R080" n="0012b14"/>是受者。受用三德所成法故。如王自在受而不作。 <lb ed="X" n="0032c24"/><lb ed="R080" n="0012b15"/>勝论计通作者受者。唯受不作。不自在故。寧知常 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0033a" n="0033a"/> <lb ed="X" n="0033a01"/><lb ed="R080" n="0012b16"/>遍。故双释云。随所造业。受苦乐故。恒于诸处作受 <lb ed="X" n="0033a02"/><lb ed="R080" n="0012b17"/>可得。常法既无生还義故。枢要云。数论勝论立我 <lb ed="X" n="0033a03"/><lb ed="R080" n="0012b18"/>宗云<note place="inline">今谓。此三量不〔开〕数论。自许虚空火转变无常。不成喩故</note>。我我性是常。许 <lb ed="X" n="0033a04"/><lb ed="R080" n="0013a01"/>无初後故。如虚空等<note place="inline">今谓。因中应除无法。应以莬角作不定故</note>。又我体 <lb ed="X" n="0033a05"/><lb ed="R080" n="0013a02"/>周遍。许常住故。如虚空等。我体常遍。许随身造业 <lb ed="X" n="0033a06"/><lb ed="R080" n="0013a03"/>受苦乐等故。如大虚空。难初量云。有有法差别相 <lb ed="X" n="0033a07"/><lb ed="R080" n="0013a04"/>违过。应非随身。作受我故。难第二量。作法差别相 <lb ed="X" n="0033a08"/><lb ed="R080" n="0013a05"/>违过。应非作受。体常遍故。难第三量。随身之因随 <lb ed="X" n="0033a09"/><lb ed="R080" n="0013a06"/>一不成<note place="inline">论云既许。无随一过</note>。于同喩空。于异喩甁。二俱非有。 <lb ed="X" n="0033a10"/><lb ed="R080" n="0013a07"/>不共不定<note place="inline">证云。不共不定。其相难解。共许虚空受体常遍故。此难不尔彼以随身。作为则 <lb ed="X" n="0033a11"/><lb ed="R080" n="0013a08"/>因非常遍故。谓于诸品。永无一法。随身作受。是彼尔因不共不定。岂不一思。随身作受。于异品有。不前灭 <lb ed="X" n="0033a12"/><lb ed="R080" n="0013a09"/>後生。非一因故</note>。证云。枢要三量。皆有有法自相相违。如大 <lb ed="X" n="0033a13"/><lb ed="R080" n="0013a10"/>虚空。非我性故<note place="inline">此师所传。意许宗中。相通诸法。名非法差别。唯在一法。名有。法差别 <lb ed="X" n="0033a14"/><lb ed="R080" n="0013a11"/>者。非也。後生莫依。通与不通。但法言中。违意许宗。名法差别。有法言中。违意许宗。皆名有法差别</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033a15"/><lb ed="R080" n="0013a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0033a1501">二者执我<note place="inline">至</note>有捲舒故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033a16"/><lb ed="R080" n="0013a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0033a1601">述曰。第二计也。旧云尼犍子。今云尼楗陀弗咀罗。 <lb ed="X" n="0033a17"/><lb ed="R080" n="0013a14"/>此云離繫子。执衣服为繫。露形为離故。露形无耻。 <lb ed="X" n="0033a18"/><lb ed="R080" n="0013a15"/>亦名无繫。本师名繫。门徒名子也。枢要云。彼本量 <lb ed="X" n="0033a19"/><lb ed="R080" n="0013a16"/>云。所说之我随身不定。身所有故。犹如影等。故下 <lb ed="X" n="0033a20"/><lb ed="R080" n="0013a17"/>破云。我应折也。执随身故。故犹如影等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033a21"/><lb ed="R080" n="0013a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0033a2101">三者执我<note place="inline">至</note>作事业故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033a22"/><lb ed="R080" n="0013b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0033a2201">述曰。第三计也。梵云簸轮钵多。此云兽主。恒著赤 <lb ed="X" n="0033a23"/><lb ed="R080" n="0013b02"/>衣。亦名赤衣。基云。复有外道。名为遍出。能離俗事。 <lb ed="X" n="0033a24"/><lb ed="R080" n="0013b03"/>出家频故。彼计小故。轻利自在遍巡诸根作见等 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0033b" n="0033b"/> <lb ed="X" n="0033b01"/><lb ed="R080" n="0013b04"/>业。此叙五师三类计者。馀九十种。不异三故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033b02"/><lb ed="R080" n="0013b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0033b0201">初且非理<note place="inline">至</note>能造诸业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033b03"/><lb ed="R080" n="0013b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0033b0301">述曰。破中有三。破初亦二。正破故。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033001" n="0033001"/>微。破故。此初也。 <lb ed="X" n="0033b04"/><lb ed="R080" n="0013b07"/>通破二师。汝所执我应不随身。受苦乐等计常故。 <lb ed="X" n="0033b05"/><lb ed="R080" n="0013b08"/>犹如虚空<note place="inline">此中常故。唯对勝论。其遍故因。通对二师</note>。别破勝论。汝所执 <lb ed="X" n="0033b06"/><lb ed="R080" n="0013b09"/>我。应不随身能造诸业。计常遍故。犹如虚空。基云。 <lb ed="X" n="0033b07"/><lb ed="R080" n="0013b10"/>若立汝我应无动转许常遍故如虚空者。有相符 <lb ed="X" n="0033b08"/><lb ed="R080" n="0013b11"/>过。十句论。说无动作故。今应无动转之言。定彼所 <lb ed="X" n="0033b09"/><lb ed="R080" n="0013b12"/>许而成因也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033b10"/><lb ed="R080" n="0013b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0033b1001">又所执我<note place="inline">至</note>我合故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033b11"/><lb ed="R080" n="0013b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0033b1101">述曰。第二<anchor xml:id="note_star_3" n="0033001" type="star"/>微破。初同遮破。後异执宗。真如虽共所 <lb ed="X" n="0033b12"/><lb ed="R080" n="0013b15"/>有。非作受故。非例应知。言更相遍故体应相杂者。 <lb ed="X" n="0033b13"/><lb ed="R080" n="0013b16"/>传说有二。一云量破。一云难破。难破者。如基疏云。 <lb ed="X" n="0033b14"/><lb ed="R080" n="0013b17"/>以更相遍。难成一物。未必须量。乃至廣说。外若救 <lb ed="X" n="0033b15"/><lb ed="R080" n="0013b18"/>云。且如同处不相離色。许多色遍而不成一。我亦 <lb ed="X" n="0033b16"/><lb ed="R080" n="0014a01"/>尔者。此亦不然。我是真实。有相杂失。色虚幻故。测 <lb ed="X" n="0033b17"/><lb ed="R080" n="0014a02"/>师亦云。三藏意尔<note place="inline">此意缘成随缘假别。我自实有。遍则实杂。有说七物类别无杂。 <lb ed="X" n="0033b18"/><lb ed="R080" n="0014a03"/>非也。二有情变同尘器世。应相杂故。此基师意。若云量时。别作同词</note>。立量破者。基云。 <lb ed="X" n="0033b19"/><lb ed="R080" n="0014a04"/>诸有情我。与天授我。体应是一。许常遍故。如天授 <lb ed="X" n="0033b20"/><lb ed="R080" n="0014a05"/>我。论云相杂。意令相入成一物故<note place="inline">寂云。此言非理。同前一切有情 <lb ed="X" n="0033b21"/><lb ed="R080" n="0014a06"/>一我。重言失故。但于一身。多我令杂。非也。今彼许异。难令一故。无重言失。彼许一身多我杂住。成相符过</note>。 <lb ed="X" n="0033b22"/><lb ed="R080" n="0014a07"/>虽言更遍。意言常遍。不尔更遍。便无同喩<note place="inline">必圣二法。方名 <lb ed="X" n="0033b23"/><lb ed="R080" n="0014a08"/>更遍。勿天授我。自更遍故</note>。测云。天授真我。与祠授我。体应相杂。 <lb ed="X" n="0033b24"/><lb ed="R080" n="0014a09"/>更相遍故。如祠授我<note place="inline">证云。二我皆有与他遍義。如所作性总相为因。此释为勝。 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0033c" n="0033c"/> <lb ed="X" n="0033c01"/><lb ed="R080" n="0014a10"/>顺论文故。基云。常遍与论相违。然测师因。具足应言同类无增更相遍故。同类简七物。无增减简器世。虽 <lb ed="X" n="0033c02"/><lb ed="R080" n="0014a11"/>假无杂。有不定故。或可二我随一摄更相遍故。则无不定。若尔。初因犹有不定。二自受用色身同尘同类 <lb ed="X" n="0033c03"/><lb ed="R080" n="0014a12"/>无增减。更相遍满而无杂故。然于外量。以内不定。违因明法。故七物等不定无用</note>。观云。一 <lb ed="X" n="0033c04"/><lb ed="R080" n="0014a13"/>我论方相似言更相遍<note place="inline">证云。不尔。一体不可说更遍故</note>。笵云。诸有 <lb ed="X" n="0033c05"/><lb ed="R080" n="0014a14"/>情我。体应是一。以许密合遍故。如太虚空。此密合 <lb ed="X" n="0033c06"/><lb ed="R080" n="0014a15"/>言。简同处色。虚非密合。不成一故<note place="inline">证云。密合何義。若合成一。与宗 <lb ed="X" n="0033c07"/><lb ed="R080" n="0014a16"/>无别。合而不一。则同同处。故密合言。于理无益</note>。言应名一切所作受等者。 <lb ed="X" n="0033c08"/><lb ed="R080" n="0014a17"/>一人三业作受之时。应名一切我所作受。一一三 <lb ed="X" n="0033c09"/><lb ed="R080" n="0014a18"/>业。诸我合故。乃至一身。得解脱时。一切人我。应得 <lb ed="X" n="0033c10"/><lb ed="R080" n="0014b01"/>解脱。不同诸光各属别灯。我不从别身所生故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033c11"/><lb ed="R080" n="0014b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0033c1101">中亦非理<note place="inline">至</note>如童竖戏。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033c12"/><lb ed="R080" n="0014b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0033c1201">述曰。破離繫中有四难。一以常破舒捲。二以舒捲 <lb ed="X" n="0033c13"/><lb ed="R080" n="0014b04"/>破常。三以随身可折。四以可折非一。量易不解。童 <lb ed="X" n="0033c14"/><lb ed="R080" n="0014b05"/>者小也。奴也。如奴戏无可录也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033c15"/><lb ed="R080" n="0014b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0033c1501">後亦非理<note place="inline">至</note>非常一故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033c16"/><lb ed="R080" n="0014b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0033c1601">述曰。破兽主等。基云。破意。于一刹那。不能遍动。以 <lb ed="X" n="0033c17"/><lb ed="R080" n="0014b08"/>极小故。如极微等。救云。非论久所执于一刹那动。 <lb ed="X" n="0033c18"/><lb ed="R080" n="0014b09"/>以迅速故。似遍动耳。破非常一。有往来故。如旋火 <lb ed="X" n="0033c19"/><lb ed="R080" n="0014b10"/>轮。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033c20"/><lb ed="R080" n="0014b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0033c2001"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0033002" n="0033002"/>又所执我<note place="inline">至</note>非即離。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0033c21"/><lb ed="R080" n="0014b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0033c2101">述曰。第二三计中二。执故。破故。此初也。前三种计。 <lb ed="X" n="0033c22"/><lb ed="R080" n="0014b13"/>瑜伽四中。後三皆此離蕴中摄。離者。异故。数论我 <lb ed="X" n="0033c23"/><lb ed="R080" n="0014b14"/>思。然非行蕴。虽有思虑。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033003" n="0033003"/>许常住故。伽四不摄此第 <lb ed="X" n="0033c24"/><lb ed="R080" n="0014b15"/>三计。然约外道我执。四尽枢要解尔。第三筏蹉氏。 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0034a" n="0034a"/> <lb ed="X" n="0034a01"/><lb ed="R080" n="0014b16"/>此云犊子<note place="inline">上古有仙。居山<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034001" n="0034001"/>〔寂处〕。贪心不<anchor xml:id="nkr_note_add_0034a0101" n="0034a0101"/><anchor xml:id="beg0034a0101" n="0034a0101"/>已<anchor xml:id="end0034a0101"/>。遂染母牛。生男为姓。即婆罗门一姓也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034a02"/><lb ed="R080" n="0014b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0034a0201">初即蕴我<note place="inline">至</note>实我不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034a03"/><lb ed="R080" n="0014b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0034a0301">述曰。第二破也。破即蕴四。电等为喩。馀行色即不 <lb ed="X" n="0034a04"/><lb ed="R080" n="0015a01"/>相应外六处色。量易不释。言不可说。有为无为等 <lb ed="X" n="0034a05"/><lb ed="R080" n="0015a02"/>者。犊子部师立五法藏。谓三世无为及不可说藏。 <lb ed="X" n="0034a06"/><lb ed="R080" n="0015a03"/>真我不可定说有为无为故。笵云。难破。不须量破。 <lb ed="X" n="0034a07"/><lb ed="R080" n="0015a04"/>不可非我。应相符故。基云。立量可言汝我。应不可 <lb ed="X" n="0034a08"/><lb ed="R080" n="0015a05"/>说是我。许不说有为无为故。如龟毛等。测云。是我 <lb ed="X" n="0034a09"/><lb ed="R080" n="0015a06"/>者。是自我故。非我者。非他我故。不顺文義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034a10"/><lb ed="R080" n="0015a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0034a1001">又诸所执<note place="inline">至</note>俱不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034a11"/><lb ed="R080" n="0015a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0034a1101">述曰。大段第二。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034002" n="0034002"/>微破。中有三。此初也。破数论宗。我 <lb ed="X" n="0034a12"/><lb ed="R080" n="0015a09"/>有思虑。汝我应是转变无常。许非恒时有思虑故。 <lb ed="X" n="0034a13"/><lb ed="R080" n="0015a10"/>犹如心根。基云。汝我体。应转变无常。作用或时有 <lb ed="X" n="0034a14"/><lb ed="R080" n="0015a11"/>不起故。如许大等。无思虑者。破勝论等。量易可知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034a15"/><lb ed="R080" n="0015a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0034a1501">又诸所执<note place="inline">至</note>二俱不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034a16"/><lb ed="R080" n="0015a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0034a1601">述曰。第二微也。基云。无一师计我都无用。但随所 <lb ed="X" n="0034a17"/><lb ed="R080" n="0015a14"/>应。数论许无动转用。别破应知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034a18"/><lb ed="R080" n="0015a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0034a1801">又所执我<note place="inline">至</note>沉沦生死。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034a19"/><lb ed="R080" n="0015a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0034a1901">述曰。第三<anchor xml:id="note_star_4" n="0034002" type="star"/>微中。有三。难破故。量破故。正释故。此初 <lb ed="X" n="0034a20"/><lb ed="R080" n="0015a17"/>也。彼至教意。我见虽顺所缘。而倒顺于染故。无我 <lb ed="X" n="0034a21"/><lb ed="R080" n="0015a18"/>翻此。犹如内宗。虽有真如。作有如解。还为法执。然 <lb ed="X" n="0034a22"/><lb ed="R080" n="0015b01"/>所计我。实有体性。不同真如離有无性。故彼宗義。 <lb ed="X" n="0034a23"/><lb ed="R080" n="0015b02"/>心境相违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034a24"/><lb ed="R080" n="0015b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0034a2401">又诸我见<note place="inline">至</note>如所馀法。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0034b" n="0034b"/> <lb ed="X" n="0034b01"/><lb ed="R080" n="0015b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0034b0101">述曰。第二量破。有外反难。汝缘真心。不缘真如。有 <lb ed="X" n="0034b02"/><lb ed="R080" n="0015b05"/>所缘故。如缘馀心。缘藏识心不缘藏识。因喩如前。 <lb ed="X" n="0034b03"/><lb ed="R080" n="0015b06"/>判比量云。真如真智。離能所故。非量所及<note place="inline">缘影像智。即为 <lb ed="X" n="0034b04"/><lb ed="R080" n="0015b07"/>相符</note>。缘藏识难。证云。大乘所许。立<anchor xml:id="nkr_note_add_0034b0401" n="0034b0401"/><anchor xml:id="beg0034b0401" n="0034b0401"/>已<anchor xml:id="end0034b0401"/>成过。无有少法 <lb ed="X" n="0034b05"/><lb ed="R080" n="0015b08"/>能取馀故<note place="inline">更有馀难。无用不叙</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034b06"/><lb ed="R080" n="0015b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0034b0601">是故我见<note place="inline">至</note>五取蕴起。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034b07"/><lb ed="R080" n="0015b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0034b0701">述曰。第三正释。文显可知。起自心相者。枢要二说。 <lb ed="X" n="0034b08"/><lb ed="R080" n="0015b11"/>一影像相。二所执相。虽无实体。当情现故。细故难 <lb ed="X" n="0034b09"/><lb ed="R080" n="0015b12"/>断。望见断故。末那俱执。相传有二。一云。一地赖耶。 <lb ed="X" n="0034b10"/><lb ed="R080" n="0015b13"/>随能感业。有九品故。能缘末那。有九品八十一品。 <lb ed="X" n="0034b11"/><lb ed="R080" n="0015b14"/>然此第十无粗细者。依障力说一道断故。一云。一 <lb ed="X" n="0034b12"/><lb ed="R080" n="0015b15"/>地一品。言无粗细。以一类法无别品故。业但令勝 <lb ed="X" n="0034b13"/><lb ed="R080" n="0015b16"/>劣。不令粗细故。难一道断。由多方便。故言数数。非 <lb ed="X" n="0034b14"/><lb ed="R080" n="0015b17"/>数数断。意识我见。西方五释。一云。总缘别缘。行相 <lb ed="X" n="0034b15"/><lb ed="R080" n="0015b18"/>细故。虽有九品。金刚顿断。二云。总缘同前。别缘地 <lb ed="X" n="0034b16"/><lb ed="R080" n="0016a01"/>地第九道断。行微细故。三云。总缘同前。别缘地地 <lb ed="X" n="0034b17"/><lb ed="R080" n="0016a02"/>九品别断。四云。总别地地第九道断。五云。总别地 <lb ed="X" n="0034b18"/><lb ed="R080" n="0016a03"/>地九品别断。然护法宗。第四为勝。若如前三。那含 <lb ed="X" n="0034b19"/><lb ed="R080" n="0016a04"/>不尽九品失故。圣入生上。却断下故<note place="inline">违第七卷唯除末那</note>。若 <lb ed="X" n="0034b20"/><lb ed="R080" n="0016a05"/>如第五。後得无漏。应无断障。品别有迷理。正智通 <lb ed="X" n="0034b21"/><lb ed="R080" n="0016a06"/>断故<note place="inline">便违瑜伽世出世断道。第五师会後智断者。唯约菩萨金刚道具助正智断</note>。若说 <lb ed="X" n="0034b22"/><lb ed="R080" n="0016a07"/>俱生唯修所断。何故楞伽云。身见有二种。谓俱生 <lb ed="X" n="0034b23"/><lb ed="R080" n="0016a08"/>及妄想。先二种身见妄想断故。疑法不生。测云。预 <lb ed="X" n="0034b24"/><lb ed="R080" n="0016a09"/>流断俱生者。依伏断说。景云。三藏勘梵本经。即有 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0034c" n="0034c"/> <lb ed="X" n="0034c01"/><lb ed="R080" n="0016a10"/>中字。若正翻者。二种见中。分别断故。疑法不生。超 <lb ed="X" n="0034c02"/><lb ed="R080" n="0016a11"/>越那含第六识执。枢要五释。初真见道无间顿断 <lb ed="X" n="0034c03"/><lb ed="R080" n="0016a12"/>分别及以失伴俱生。以为正義<note place="inline">不叙馀四。都无義故</note>。言及耶 <lb ed="X" n="0034c04"/><lb ed="R080" n="0016a13"/>分别者。设闻正教。生耶解故。如闻藏识分别执我。 <lb ed="X" n="0034c05"/><lb ed="R080" n="0016a14"/>唯在第六者。馀识浅细。及相续故。分别粗猛有间 <lb ed="X" n="0034c06"/><lb ed="R080" n="0016a15"/>断故。耶教所说蕴相者。基云。即蕴计也<note place="inline">耶教说蕴以为我故</note>。 <lb ed="X" n="0034c07"/><lb ed="R080" n="0016a16"/>耶教所说我相者。基云。離蕴计也。然離蕴影。三藏 <lb ed="X" n="0034c08"/><lb ed="R080" n="0016a17"/>解云。如勝论等。周遍我影。或空界色。以遍满故。或 <lb ed="X" n="0034c09"/><lb ed="R080" n="0016a18"/>识处识。如说二蕴。除受想行。如理应思。又当心现。 <lb ed="X" n="0034c10"/><lb ed="R080" n="0016b01"/>即众同分。测云。虽有三释。空色同分。以是假故。非 <lb ed="X" n="0034c11"/><lb ed="R080" n="0016b02"/>所缘缘。故说识蕴。以为正義<note place="inline">此许不尔。无法之影。得所缘缘。况假之影 <lb ed="X" n="0034c12"/><lb ed="R080" n="0016b03"/>亦有体故。释空界靑虽实有色。以别名立。名为假色。犹如日光。本识所变。为五识质。有实用故。别缘我见。 <lb ed="X" n="0034c13"/><lb ed="R080" n="0016b04"/>不缘他地。何欲见缘识处识。故不可依</note>。观云。真爱著处。既是本识。行 <lb ed="X" n="0034c14"/><lb ed="R080" n="0016b05"/>缘无边。趣之为我<note place="inline">分别我见。未必缘彼。且如数论。计我是思。非恒思虑。岂当本识。 <lb ed="X" n="0034c15"/><lb ed="R080" n="0016b06"/>然末那等究竟所著。名真爱著处</note>。基云。離蕴我影。名教为质。心所 <lb ed="X" n="0034c16"/><lb ed="R080" n="0016b07"/>变相。众同分摄<note place="inline">若遍不遍。随自所计。一切有情。相似我相。非色非心。而现于心。故名 <lb ed="X" n="0034c17"/><lb ed="R080" n="0016b08"/>同分。此解为勝</note>。观生空者。基云。此依二乘及行相说。言生 <lb ed="X" n="0034c18"/><lb ed="R080" n="0016b09"/>断。菩萨亦通以法空断<note place="inline">菩萨见道。若从勝用。名法空智。通断二障。若依行相。 <lb ed="X" n="0034c19"/><lb ed="R080" n="0016b10"/>要以所带。生空力断。故依行相。言生空断。非法空用。断烦恼故</note>。枢要云。耶教耶思 <lb ed="X" n="0034c20"/><lb ed="R080" n="0016b11"/>所起二见。三心见道。何者初断。便出四解<note place="inline">此问无用。一切 <lb ed="X" n="0034c21"/><lb ed="R080" n="0016b12"/>烦恼。皆初心断。一切所知。第二心断。第三解脱。唯捨习故。答亦无用</note>。言或有或无者。 <lb ed="X" n="0034c22"/><lb ed="R080" n="0016b13"/>基云。俱生定有。分别不定。即蕴有质。離蕴无质。经 <lb ed="X" n="0034c23"/><lb ed="R080" n="0016b14"/>依影说皆缘取蕴。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0034c24"/><lb ed="R080" n="0016b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0034c2401">实我若无<note place="inline">至</note>非于我宗。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0035a" n="0035a"/> <lb ed="X" n="0035a01"/><lb ed="R080" n="0016b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0035a0101">述曰。大段第三释外难中有三。此初也。有四比量。 <lb ed="X" n="0035a02"/><lb ed="R080" n="0016b17"/>汝我後时。应无忆事。体无别故。犹如前时等。第二 <lb ed="X" n="0035a03"/><lb ed="R080" n="0016b18"/>翻此。用应常有。不離体故。如体常有。第四翻此。熏 <lb ed="X" n="0035a04"/><lb ed="R080" n="0017a01"/>习力者。教处不同。或由自证。或由想力。各據一边。 <lb ed="X" n="0035a05"/><lb ed="R080" n="0017a02"/>由自证力。忆本所缘。由此後时念相应心。忆前心。 <lb ed="X" n="0035a06"/><lb ed="R080" n="0017a03"/>忆。皆由熏习。前法虽异就。由方便心境後心。设异 <lb ed="X" n="0035a07"/><lb ed="R080" n="0017a04"/>就。由念忆馀法。能所随应有熏习故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035a08"/><lb ed="R080" n="0017a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0035a0801">若无实我<note place="inline">至</note>于理无违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035a09"/><lb ed="R080" n="0017a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0035a0901">述曰。第二也。第二量意。基云。若用转变。合体无常。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035a10"/><lb ed="R080" n="0017a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0035a1001">我若实无<note place="inline">至</note>妄执为我。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035a11"/><lb ed="R080" n="0017a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0035a1101">述曰。第三也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035a12"/><lb ed="R080" n="0017a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0035a1201">如何识外<note place="inline">至</note>理非有故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035a13"/><lb ed="R080" n="0017a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0035a1301">述曰。大段第二破法执中有三。总别结故。此初也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035a14"/><lb ed="R080" n="0017a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0035a1401">外道所执<note place="inline">至</note>现量所得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035a15"/><lb ed="R080" n="0017a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0035a1501">述曰。别中有二。外道故。小乘故。亦有二。正破故。类 <lb ed="X" n="0035a16"/><lb ed="R080" n="0017a13"/>破故。初亦有二。执故。破故。此初也。谓劫初有外道。 <lb ed="X" n="0035a17"/><lb ed="R080" n="0017a14"/>名劫比罗<note place="inline">旧云佉毘罗。讹也</note>。此云黄赤。发鬚面色。幷黄赤 <lb ed="X" n="0035a18"/><lb ed="R080" n="0017a15"/>故<note place="inline">後时弟子上首。如十八部首。名筏里沙。此云雨。雨际生故。其雨徒黨。名雨众外道</note>。梵云 <lb ed="X" n="0035a19"/><lb ed="R080" n="0017a16"/>僧佉。此翻为数。数即慧数。数度诸法。从数起论。论 <lb ed="X" n="0035a20"/><lb ed="R080" n="0017a17"/>能生数。故名数论<note place="inline">本师缘起。如〔面〕域记</note>。造论及资。名数论师。 <lb ed="X" n="0035a21"/><lb ed="R080" n="0017a18"/>彼宗立有二十五谛。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035001" n="0035001"/>颂曰。自性大我执。五唯量五 <lb ed="X" n="0035a22"/><lb ed="R080" n="0017b01"/>大。十一根真我。二十五四三。此中萨埵等三。名自 <lb ed="X" n="0035a23"/><lb ed="R080" n="0017b02"/>性谛。旧云冥性。将成大等。亦名勝性。勝异旧故。能 <lb ed="X" n="0035a24"/><lb ed="R080" n="0017b03"/>生死本。名为三德。金七十云。喜为萨埵体。罗阇为 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0035b" n="0035b"/> <lb ed="X" n="0035b01"/><lb ed="R080" n="0017b04"/>忧体。暗痴多磨体<note place="inline">即乐苦捨</note>。自性实有。微细不可见。外 <lb ed="X" n="0035b02"/><lb ed="R080" n="0017b05"/>曰。若不可见。云何知有。答曰。缘事见因。谓大等事 <lb ed="X" n="0035b03"/><lb ed="R080" n="0017b06"/>有三德故。比知自性亦有三德。如见靑衣知有靑 <lb ed="X" n="0035b04"/><lb ed="R080" n="0017b07"/>缕。三年增时。能伏馀二。如盛日光能伏星等。我起 <lb ed="X" n="0035b05"/><lb ed="R080" n="0017b08"/>思虑。欲受用境。虽不言须。自性即变。初有粗相。名 <lb ed="X" n="0035b06"/><lb ed="R080" n="0017b09"/>为大谛。尔时未有色等差别。粗相起<anchor xml:id="nkr_note_add_0035b0601" n="0035b0601"/><anchor xml:id="beg0035b0601" n="0035b0601"/>已<anchor xml:id="end0035b0601"/>。知主所需。 <lb ed="X" n="0035b07"/><lb ed="R080" n="0017b10"/>随我所欲。变色等相。执取我意。故名我执。亦名觉 <lb ed="X" n="0035b08"/><lb ed="R080" n="0017b11"/>等。执我意故。随应变色声香味触。名五唯量。唯谓 <lb ed="X" n="0035b09"/><lb ed="R080" n="0017b12"/>决定。量即分限。唯有五境。无增减故此五唯量。生 <lb ed="X" n="0035b10"/><lb ed="R080" n="0017b13"/>馀十六。必以根等受用境故。谓即五大<note place="inline">地水火风及空大也</note>。 <lb ed="X" n="0035b11"/><lb ed="R080" n="0017b14"/>五知根<note place="inline">眼耳鼻舌身。此何为体。色造火为眼。声造空为耳。耳声幷无碍。香造地为鼻。味造水 <lb ed="X" n="0035b12"/><lb ed="R080" n="0017b15"/>为舌。触造风为皮</note>。五作业根<note place="inline">金七十云。舌手足人根大遗。涅槃经云。手脚口男女</note>。心 <lb ed="X" n="0035b13"/><lb ed="R080" n="0017b16"/>平等根<note place="inline">一云识心。金七十云。能分别为心故。一云内心以净妙色。能缘虑故。有说地造心。有 <lb ed="X" n="0035b14"/><lb ed="R080" n="0017b17"/>说五大皆能</note>。我思勝境。三德即变。我乃受用。为境所缚。 <lb ed="X" n="0035b15"/><lb ed="R080" n="0017b18"/>後厌修道。我既不思。自性不变。離缚解脱。言二十 <lb ed="X" n="0035b16"/><lb ed="R080" n="0018a01"/>五四三者。廣二十五。中为四句。略为三故。金七十 <lb ed="X" n="0035b17"/><lb ed="R080" n="0018a02"/>论。颂曰。本性无变异。大等亦本变。十六<anchor xml:id="nkr_note_add_0035b1701" n="0035b1701"/><anchor xml:id="beg0035b1701" n="0035b1701"/>但<anchor xml:id="end0035b1701"/>变异。知 <lb ed="X" n="0035b18"/><lb ed="R080" n="0018a03"/>者非本变。释曰。本性者。能生一切。故称本性。不从 <lb ed="X" n="0035b19"/><lb ed="R080" n="0018a04"/>他生。故非变异。大我慢五尘。此七亦本亦变异。谓 <lb ed="X" n="0035b20"/><lb ed="R080" n="0018a05"/>能生他从他生故。十六但变异者。五大十一根。知 <lb ed="X" n="0035b21"/><lb ed="R080" n="0018a06"/>者非本变者。谓我不能生他。不从他生。异前三故。 <lb ed="X" n="0035b22"/><lb ed="R080" n="0018a07"/>言略三者。自性变异及我知故。彼计大等三事成 <lb ed="X" n="0035b23"/><lb ed="R080" n="0018a08"/>实。如萨婆多微集成根。彼宗现量。眼等五根心根 <lb ed="X" n="0035b24"/><lb ed="R080" n="0018a09"/>为性。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0035c" n="0035c"/> <lb ed="X" n="0035c01"/><lb ed="R080" n="0018a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0035c0101">彼执非理<note place="inline">至</note>非三合成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035c02"/><lb ed="R080" n="0018a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0035c0201">述曰。第二破中。总非返问。如文可知。别破有三。破 <lb ed="X" n="0035c03"/><lb ed="R080" n="0018a12"/>所成故。破能成故。双能所故。此初也。有三比量。彼 <lb ed="X" n="0035c04"/><lb ed="R080" n="0018a13"/>宗甁等。虽多事成。而不相離。故实非假。林等相離。 <lb ed="X" n="0035c05"/><lb ed="R080" n="0018a14"/>许假为喩。第二量云。汝大等非现量所得。以是假 <lb ed="X" n="0035c06"/><lb ed="R080" n="0018a15"/>故。如军林等。前量<anchor xml:id="nkr_note_add_0035c0601" n="0035c0601"/><anchor xml:id="beg0035c0601" n="0035c0601"/>已<anchor xml:id="end0035c0601"/>成。故得为因。彼宗永无现量 <lb ed="X" n="0035c07"/><lb ed="R080" n="0018a16"/>得假。不同<persName>佛</persName>法定亦缘假。既他比故。无不定失。测 <lb ed="X" n="0035c08"/><lb ed="R080" n="0018a17"/>师因论长短等色。西方两释。一云。实法处摄。非眼 <lb ed="X" n="0035c09"/><lb ed="R080" n="0018a18"/>识境。一云。如说色处眼识所缘<note place="inline">然取理实如本母释</note>。又问。依 <lb ed="X" n="0035c10"/><lb ed="R080" n="0018b01"/>色立长等色处。依声立名。亦应声处。答。十二处中。 <lb ed="X" n="0035c11"/><lb ed="R080" n="0018b02"/>长依一处。名依多处。故相应。如无心定命根通依 <lb ed="X" n="0035c12"/><lb ed="R080" n="0018b03"/>心心所种。为不相应<note place="inline">此不应理。如本母释。长等理通初十处故。表既通色声。应 <lb ed="X" n="0035c13"/><lb ed="R080" n="0018b04"/>不相应故</note>。初後二量。易故不释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035c14"/><lb ed="R080" n="0018b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0035c1401">萨埵等三<note place="inline">至</note>三合成一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0035c15"/><lb ed="R080" n="0018b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0035c1501">述曰。第二破能成中。初量乘前令三合成。转变非 <lb ed="X" n="0035c16"/><lb ed="R080" n="0018b07"/>常为例亦尔者。彼宗三德。体即大等。三德是常住。 <lb ed="X" n="0035c17"/><lb ed="R080" n="0018b08"/>而大等无常。唯转变无常。求无生灭者。如金七十 <lb ed="X" n="0035c18"/><lb ed="R080" n="0018b09"/>云。相违缘未来。是时暂停住。譬如山树等。未有火 <lb ed="X" n="0035c19"/><lb ed="R080" n="0018b10"/>灾时。此时暂停住。火灾若未至。是时五大等。则没 <lb ed="X" n="0035c20"/><lb ed="R080" n="0018b11"/>五唯中。五唯没我慢。我慢没于<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035002" n="0035002"/>火。大没自性中。故 <lb ed="X" n="0035c21"/><lb ed="R080" n="0018b12"/>大等无常。自性不如是。常无有没故。此中难意。萨 <lb ed="X" n="0035c22"/><lb ed="R080" n="0018b13"/>埵等三。转变非常。即大等故。犹如大等。如是例三 <lb ed="X" n="0035c23"/><lb ed="R080" n="0018b14"/>合成宗也。第三体用相对破中。体即能故。如用应 <lb ed="X" n="0035c24"/><lb ed="R080" n="0018b15"/>多<note place="inline">彼宗体能许即是一。不同内宗不一不异</note>。略无如体。用亦应一<note place="inline">许一各有 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0036a" n="0036a"/> <lb ed="X" n="0036a01"/><lb ed="R080" n="0018b16"/>变二十三。多功能故</note>。第四时处。相对破中。自性此处变此色 <lb ed="X" n="0036a02"/><lb ed="R080" n="0018b17"/>时。馀处应变。体无别故。犹如此处。第五体相。相对 <lb ed="X" n="0036a03"/><lb ed="R080" n="0018b18"/>破中。初直总非。次立量云。不应合时变成一相。与 <lb ed="X" n="0036a04"/><lb ed="R080" n="0019a01"/>未合时体无别故。如未合时<note place="inline">彼宗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036001" n="0036001"/>〔一〕增能伏馀二。如盛日光能伏星等。 <lb ed="X" n="0036a05"/><lb ed="R080" n="0019a02"/>故难不应伏为一相</note>。後破言即违宗失。体相相即。成量应知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036a06"/><lb ed="R080" n="0019a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0036a0601">又三是别<note place="inline">至</note>计度为有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036a07"/><lb ed="R080" n="0019a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0036a0701">述曰。第三能所双对破中。初总破云。三德一大。体 <lb ed="X" n="0036a08"/><lb ed="R080" n="0019a05"/>相即故。大应非一。德应非三。次<anchor xml:id="note_star_5" n="0034002" type="star"/>微破<anchor xml:id="nkr_note_add_0036a0801" n="0036a0801"/><anchor xml:id="beg0036a0801" n="0036a0801"/>已<anchor xml:id="end0036a0801"/>辗转遮破。 <lb ed="X" n="0036a09"/><lb ed="R080" n="0019a06"/>若谓三事本有二相。总故见一。别故不失三。相即 <lb ed="X" n="0036a10"/><lb ed="R080" n="0019a07"/>体。如体应三。复如何知三事有异者。汝萨埵等。非 <lb ed="X" n="0036a11"/><lb ed="R080" n="0019a08"/>萨埵等。具三相故。如剌阇等。又一一德应成色等。 <lb ed="X" n="0036a12"/><lb ed="R080" n="0019a09"/>具三相故。如三合时。若谓具相。<g ref="#CB00830">缺</g>体不成。体各应 <lb ed="X" n="0036a13"/><lb ed="R080" n="0019a10"/>三。以即相故。如相。馀文可解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036a14"/><lb ed="R080" n="0019a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0036a1401">勝论所执<note place="inline">至</note>现量所得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036a15"/><lb ed="R080" n="0019a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0036a1501">述曰。第二破勝论中有二。执故。破故。此初也。谓成 <lb ed="X" n="0036a16"/><lb ed="R080" n="0019a13"/>劫末。人寿无量。外道出<note place="inline">萨遮尼犍子经二云。此等皆是不思议菩萨</note>。名嗢 <lb ed="X" n="0036a17"/><lb ed="R080" n="0019a14"/>露迦。此云鸺鹠。昼避五欲。匿逃山林。夜绝视听。方 <lb ed="X" n="0036a18"/><lb ed="R080" n="0019a15"/>行乞食。时人曰号鸺鹠仙人。乱发形醜。见惊失心。 <lb ed="X" n="0036a19"/><lb ed="R080" n="0019a16"/>故于夜分求米于糠齐食存命。亦名食米齐。亦云 <lb ed="X" n="0036a20"/><lb ed="R080" n="0019a17"/>吠世<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036002" n="0036002"/>释迦。此翻勝论。六句之论勝异馀故。彼获五 <lb ed="X" n="0036a21"/><lb ed="R080" n="0019a18"/>通。谓证菩提。将入涅槃。求传法人。得具七德。基云。 <lb ed="X" n="0036a22"/><lb ed="R080" n="0019b01"/>名摩纳缚迦。此云儒童。儒童子亦名<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036003" n="0036003"/>股遮尸弃。此 <lb ed="X" n="0036a23"/><lb ed="R080" n="0019b02"/>云五顶。顶有五角。发五旋故。测云。儒童更有弟子。 <lb ed="X" n="0036a24"/><lb ed="R080" n="0019b03"/>名曰五顶<note place="inline">相传不同</note>。染妻难化。仙伺根熟。经九千年。方 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0036b" n="0036b"/> <lb ed="X" n="0036b01"/><lb ed="R080" n="0019b04"/>从化之。造義鬘论。释六句義。一实。二德。三业。四大 <lb ed="X" n="0036b02"/><lb ed="R080" n="0019b05"/>有。五同异。六和合。虽未译。依三藏说。实句者。有实 <lb ed="X" n="0036b03"/><lb ed="R080" n="0019b06"/>自体。德业所依。能为主故。此有九法。地水火风空 <lb ed="X" n="0036b04"/><lb ed="R080" n="0019b07"/>时方我意。四大有二。一细二粗。细者体常。空劫散。 <lb ed="X" n="0036b05"/><lb ed="R080" n="0019b08"/>住成劫二微合生一子。一子涉入二微量等。二子 <lb ed="X" n="0036b06"/><lb ed="R080" n="0019b09"/>生孙。转成大地。壞时渐灭。皈本微住。空谓空大。时 <lb ed="X" n="0036b07"/><lb ed="R080" n="0019b10"/>即时节。方谓十方。我即真我。意者。梵云。阿奴末那。 <lb ed="X" n="0036b08"/><lb ed="R080" n="0019b11"/>此云微意。能生觉等。于五根门。数数迴转。体有质 <lb ed="X" n="0036b09"/><lb ed="R080" n="0019b12"/>碍。不能缘虑。言德句者。德谓道德。实家之德。有勝 <lb ed="X" n="0036b10"/><lb ed="R080" n="0019b13"/>力故。此有二十一。色声香味触。数量一异。合離好 <lb ed="X" n="0036b11"/><lb ed="R080" n="0019b14"/>醜。苦乐憎爱。愚智勤堕<note place="inline">雪山地有一论师。名为慧月。造十句论。云有二十四 <lb ed="X" n="0036b12"/><lb ed="R080" n="0019b15"/>德。非论所对。今不叙之</note>。业谓作业。此有五种。取捨屈伸行故。 <lb ed="X" n="0036b13"/><lb ed="R080" n="0019b16"/>有谓大有。唯有一法。能令实有体性故<note place="inline">十句论名同句</note>。同 <lb ed="X" n="0036b14"/><lb ed="R080" n="0019b17"/>异句者。有多常法。能令实等有同异故<note place="inline">十句论师开此为四。 <lb ed="X" n="0036b15"/><lb ed="R080" n="0019b18"/>一异句。能令法别。二有能句。助和合句。能与诸果。其因令生。三无能句。遮生馀果。四俱分句。遍在实德业。 <lb ed="X" n="0036b16"/><lb ed="R080" n="0020a01"/>亦同亦异故。未生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0036b1601" n="0036b1601"/><anchor xml:id="beg0036b1601" n="0036b1601"/>已<anchor xml:id="end0036b1601"/>灭。更互。不会。毕竟。五无。彼论立为第十无说句。无体可说故。非六句摄。六唯有故</note>。 <lb ed="X" n="0036b17"/><lb ed="R080" n="0020a02"/>和合句者。有一常法。能令实等相属不離。言多实 <lb ed="X" n="0036b18"/><lb ed="R080" n="0020a03"/>有性。现量所得者。虽有多释。且取二義。一云。虽六 <lb ed="X" n="0036b19"/><lb ed="R080" n="0020a04"/>皆实。实句之中。军林假故。唯初五句。现量得故。通 <lb ed="X" n="0036b20"/><lb ed="R080" n="0020a05"/>言多也。一云。多言唯属现量。唯和合一比量得故 <lb ed="X" n="0036b21"/><lb ed="R080" n="0020a06"/><note place="inline">十句之中<g ref="#CB18727">󴤧</g>德业同及俱分句。是现量得。异和合有能无能无说。非现量得</note>。此论所破 <lb ed="X" n="0036b22"/><lb ed="R080" n="0020a07"/>诸门颂曰。粗细大意碍。粗大德业迁<note place="inline">迁无常義</note>。细我常 <lb ed="X" n="0036b23"/><lb ed="R080" n="0020a08"/>生果。馀法此相违。此第四句。通对前三。谓六句中。 <lb ed="X" n="0036b24"/><lb ed="R080" n="0020a09"/>粗细四大意是有碍。馀法此相违<note place="inline">皆无碍也</note>。唯粗四大 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0036c" n="0036c"/> <lb ed="X" n="0036c01"/><lb ed="R080" n="0020a10"/>德业无常。馀皆常也。细四大我。是常生果。馀皆不 <lb ed="X" n="0036c02"/><lb ed="R080" n="0020a11"/>尔<note place="inline">下论所破。準此应释</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c03"/><lb ed="R080" n="0020a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0036c0301">彼执非理所以者何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c04"/><lb ed="R080" n="0020a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0036c0401">述曰。第二破中有三。总非。返问。廣破故。此初二也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c05"/><lb ed="R080" n="0020a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0036c0501">诸句義中<note place="inline">至</note>如兔角等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c06"/><lb ed="R080" n="0020a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0036c0601">述曰。第三廣中有三。总破诸门故。相对别破故。略 <lb ed="X" n="0036c07"/><lb ed="R080" n="0020a16"/>结顚倒故。初亦有二。此初常法生不生果门。谓常 <lb ed="X" n="0036c08"/><lb ed="R080" n="0020a17"/>住法能生果者。即细四大真我正生。若助者。意及 <lb ed="X" n="0036c09"/><lb ed="R080" n="0020a18"/>大有同异和合。比量如文<note place="inline">若依十句。德中十种。通常住者。亦能生果。非今 <lb ed="X" n="0036c10"/><lb ed="R080" n="0020b01"/>所对六故</note>。常不生果。唯空时方。若不生正。虽通大有同 <lb ed="X" n="0036c11"/><lb ed="R080" n="0020b02"/>异和合。然前量因既总相言有作用故。通破正兼。 <lb ed="X" n="0036c12"/><lb ed="R080" n="0020b03"/>不尔。彼因有不定故<note place="inline">测云。若宗真言非实有者。即以真如作不定过。故言離识。 <lb ed="X" n="0036c13"/><lb ed="R080" n="0020b04"/>非也。他比量中。无自不定故。但以返成唯识義故。言非離识也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c14"/><lb ed="R080" n="0020b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0036c1401">诸无常者<note place="inline">至</note>有实自性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c15"/><lb ed="R080" n="0020b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0036c1501">述曰。第二无常。有碍无碍门。谓粗四大无常有碍。 <lb ed="X" n="0036c16"/><lb ed="R080" n="0020b07"/>德业无碍。彼许甁等如大地实。但军林等。为体可 <lb ed="X" n="0036c17"/><lb ed="R080" n="0020b08"/>分。非实故得喩。破无碍中。除彼觉等。馀为有法。无 <lb ed="X" n="0036c18"/><lb ed="R080" n="0020b09"/>相符过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c19"/><lb ed="R080" n="0020b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0036c1901">又彼所执<note place="inline">至</note>实地水火。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0036c20"/><lb ed="R080" n="0020b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0036c2001">述曰。第二相对别破中有二。破实有性故。破现量 <lb ed="X" n="0036c21"/><lb ed="R080" n="0020b12"/>得故。初亦有四。一破实德<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036004" n="0036004"/>业。二破有大。三破同异。 <lb ed="X" n="0036c22"/><lb ed="R080" n="0020b13"/>四破和合。初有三难。此初实德不摄难。彼执坚等 <lb ed="X" n="0036c23"/><lb ed="R080" n="0020b14"/>与地等别。触得所摄。身根之境。观云。父母极微。二 <lb ed="X" n="0036c24"/><lb ed="R080" n="0020b15"/>微之子。非现量得。十句论云。三微所生子。方粗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036005" n="0036005"/>重 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0037a" n="0037a"/> <lb ed="X" n="0037a01"/><lb ed="R080" n="0020b16"/>德合。下说粗德合。乃色根取故。测云。唯除和合。馀 <lb ed="X" n="0037a02"/><lb ed="R080" n="0020b17"/>现量得。证云。以测为勝。彼宗不言色根所取方现 <lb ed="X" n="0037a03"/><lb ed="R080" n="0020b18"/>量境。如德句中觉苦乐等。非色根取。而现境故。是 <lb ed="X" n="0037a04"/><lb ed="R080" n="0021a01"/>则今云身根所触。唯破粗物。以细类粗。亦应尔故。 <lb ed="X" n="0037a05"/><lb ed="R080" n="0021a02"/>例破量云。地水火三。应非有碍实句義摄。眼所见 <lb ed="X" n="0037a06"/><lb ed="R080" n="0021a03"/>故。如靑色等。反复应知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037a07"/><lb ed="R080" n="0021a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0037a0701">又彼所执<note place="inline">至</note>地水火风。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037a08"/><lb ed="R080" n="0021a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0037a0801">述曰。第二对无常有碍难。有碍常者。细四大意。难 <lb ed="X" n="0037a09"/><lb ed="R080" n="0021a06"/>成无常。色根所取无质碍者。德业大有同异。难成 <lb ed="X" n="0037a10"/><lb ed="R080" n="0021a07"/>有碍。彼宗色根。即实句摄。眼根而火。耳根即空<note place="inline">基云 <lb ed="X" n="0037a11"/><lb ed="R080" n="0021a08"/>空取声时。于身起作用。名空耳根也</note>。鼻根即地。舌根即水。身根即风 <lb ed="X" n="0037a12"/><lb ed="R080" n="0021a09"/><note place="inline">细性皆常</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037a13"/><lb ed="R080" n="0021a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0037a1301">又彼所执<note place="inline">至</note>如空花等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037a14"/><lb ed="R080" n="0021a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0037a1401">述曰。此第三对離识无性难。然除觉等。馀法为宗。 <lb ed="X" n="0037a15"/><lb ed="R080" n="0021a12"/>若立觉等。立<anchor xml:id="nkr_note_add_0037a1501" n="0037a1501"/><anchor xml:id="beg0037a1501" n="0037a1501"/>已<anchor xml:id="end0037a1501"/>成故。非实德者。除有法初。馀五为 <lb ed="X" n="0037a16"/><lb ed="R080" n="0021a13"/>宗。非有实等者。除有性初。馀五为宗。初宗应言非 <lb ed="X" n="0037a17"/><lb ed="R080" n="0021a14"/>实觉等。馀德等法。应非離识有别自性。後宗可言 <lb ed="X" n="0037a18"/><lb ed="R080" n="0021a15"/>非有觉等。馀实等句。然略不拣觉乐等也。一一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0037001" n="0037001"/>历 <lb ed="X" n="0037a19"/><lb ed="R080" n="0021a16"/>除。有六比量。除二三等。则有多量。然義势通。破六 <lb ed="X" n="0037a20"/><lb ed="R080" n="0021a17"/>尽故。除相性初。而立二量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037a21"/><lb ed="R080" n="0021a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0037a2101">彼所执有<note place="inline">至</note>唯妄计度。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037a22"/><lb ed="R080" n="0021b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0037a2201">述曰。次破大有有二。量破故。难破故。言離实等者。 <lb ed="X" n="0037a23"/><lb ed="R080" n="0021b02"/>取德业同异和合。既总取故。无不定失。二量如文。 <lb ed="X" n="0037a24"/><lb ed="R080" n="0021b03"/>次难破云。如汝大有。体非无故。无别能令有体之 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0037b" n="0037b"/> <lb ed="X" n="0037b01"/><lb ed="R080" n="0021b04"/>性。实等亦应尔。自体非无故。若離有体法有别令 <lb ed="X" n="0037b02"/><lb ed="R080" n="0021b05"/>有性。应離五无法有别令无性<note place="inline">彼大有外不立有性。如萨婆多。依色 <lb ed="X" n="0037b03"/><lb ed="R080" n="0021b06"/>等法。立众同分。而同分上。不立同分。故例破之</note>。测云。量破。谓汝实等。无别 <lb ed="X" n="0037b04"/><lb ed="R080" n="0021b07"/>有性。许非无故。犹如有性。五种无句。应有别性。有 <lb ed="X" n="0037b05"/><lb ed="R080" n="0021b08"/>无二中。随一摄故。犹如实等<note place="inline">此有二失。不顺论故。量有过故。谓五种无 <lb ed="X" n="0037b06"/><lb ed="R080" n="0021b09"/>令有别性。违自宗故。随一摄因有不定故。谓有无中随一摄故。为如实等有别性耶。如有同异。无别性耶</note>。 <lb ed="X" n="0037b07"/><lb ed="R080" n="0021b10"/>基云。汝有性应别有有性。许非无故。如实德等。以 <lb ed="X" n="0037b08"/><lb ed="R080" n="0021b11"/>同异句应作不定。然非极成。故无不定。汝第十句 <lb ed="X" n="0037b09"/><lb ed="R080" n="0021b12"/>无法之外应别立性。除大有等。有无二法。互相违 <lb ed="X" n="0037b10"/><lb ed="R080" n="0021b13"/>故。如实德业<note place="inline">此亦不然。共比尙得以他法不定。况今他比。同异不定。故後破五无。第十 <lb ed="X" n="0037b11"/><lb ed="R080" n="0021b14"/>句摄不违自宗。应成比量。然五种无。令无无性。违意许宗。不成比量故。如论文唯难破摄</note>。基述 <lb ed="X" n="0037b12"/><lb ed="R080" n="0021b15"/>难意。有法虽非无。不自有故。须有有。然应无法不 <lb ed="X" n="0037b13"/><lb ed="R080" n="0021b16"/>自无。无法之外别立无。此难恒齐。何方遣难。证师 <lb ed="X" n="0037b14"/><lb ed="R080" n="0021b17"/>破云。有法体非无。有故有有性。无法体非有。无故 <lb ed="X" n="0037b15"/><lb ed="R080" n="0021b18"/>无无性。以相返故。此答恒别。何乃破他。故今论中。 <lb ed="X" n="0037b16"/><lb ed="R080" n="0022a01"/>但立量破<note place="inline">今谓不然。如无无性故有是有。无有无性。反应成有。如有难无无性有有性故 <lb ed="X" n="0037b17"/><lb ed="R080" n="0022a02"/>成有。无亦虽无有性。有无性故方无。此破恒齐。岂无能破。故今难破。非立量破</note>。枢要云。破 <lb ed="X" n="0037b18"/><lb ed="R080" n="0022a03"/>有句中。有四。一法自相相违等<note place="inline">非也。自恶立量。自出过故</note>。观云。 <lb ed="X" n="0037b19"/><lb ed="R080" n="0022a04"/>離五种无。有别无性。有无法中随一摄故。如实德 <lb ed="X" n="0037b20"/><lb ed="R080" n="0022a05"/>等<note place="inline">所立不成。实等许无别无性故</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037b21"/><lb ed="R080" n="0022a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0037b2101">又彼所执<note place="inline">至</note>準此应知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037b22"/><lb ed="R080" n="0022a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0037b2201">述曰。破同异中有二。量破故。难故。此初也。此有二 <lb ed="X" n="0037b23"/><lb ed="R080" n="0022a08"/>例。一者以法破性。实等别性。名同异句。彼立量云。 <lb ed="X" n="0037b24"/><lb ed="R080" n="0022a09"/>实性非实。异实故。如德。德性非德。异德故。如业。业 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0037c" n="0037c"/> <lb ed="X" n="0037c01"/><lb ed="R080" n="0022a10"/>性非业。异业故。如实。论主总非理定不然勿此。皆 <lb ed="X" n="0037c02"/><lb ed="R080" n="0022a11"/>有有法自相相违过故。相违量云。汝许实性应非 <lb ed="X" n="0037c03"/><lb ed="R080" n="0022a12"/>实性。异实故。如德。德业亦尔。然汝不许言勿此实 <lb ed="X" n="0037c04"/><lb ed="R080" n="0022a13"/>等三性异实等故非实等性。二者以性破法。谓如 <lb ed="X" n="0037c05"/><lb ed="R080" n="0022a14"/>前因。非但违成实等之性。亦令实等失三句摄。量 <lb ed="X" n="0037c06"/><lb ed="R080" n="0022a15"/>云。汝实应非实句。异实性故。如德等。德业亦尔。展 <lb ed="X" n="0037c07"/><lb ed="R080" n="0022a16"/>转为喩。故擧三也。言地等者。实句九法。德句二十 <lb ed="X" n="0037c08"/><lb ed="R080" n="0022a17"/>一。业句五性。各对自体。以法破性。以性破法。準前 <lb ed="X" n="0037c09"/><lb ed="R080" n="0022a18"/>应知。问。以性破法。言地非地。岂不违宗。答。汝所计 <lb ed="X" n="0037c10"/><lb ed="R080" n="0022b01"/>地非实句地。故无过失。基释如此<note place="inline">枢要更立比量相违。相违决定。 <lb ed="X" n="0037c11"/><lb ed="R080" n="0022b02"/>文外别论非此所要</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037c12"/><lb ed="R080" n="0022b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0037c1201">如实性等<note place="inline">至</note>唯假施设。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037c13"/><lb ed="R080" n="0022b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0037c1301">述曰。第二难破。假立性上。不别立性。唯实上应无 <lb ed="X" n="0037c14"/><lb ed="R080" n="0022b05"/>别性。德业亦尔。若離实等有表实等性。应離德等 <lb ed="X" n="0037c15"/><lb ed="R080" n="0022b06"/>有遮实等遮性。既无别表。云何有异<note place="inline">此顺文義</note>。测云。汝 <lb ed="X" n="0037c16"/><lb ed="R080" n="0022b07"/>说实等应无别性。许同异故。如同异性。汝非实等 <lb ed="X" n="0037c17"/><lb ed="R080" n="0022b08"/>应有非实等性。实非实中。随一摄故。犹如实等。離 <lb ed="X" n="0037c18"/><lb ed="R080" n="0022b09"/>表性外。无别遮性。故今以量令有别体<note place="inline">表性为喩。令有遮性。 <lb ed="X" n="0037c19"/><lb ed="R080" n="0022b10"/>基亦立量。意同测疏</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037c20"/><lb ed="R080" n="0022b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0037c2001">又彼所执<note place="inline">至</note>亦非实有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037c21"/><lb ed="R080" n="0022b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0037c2101">述曰。破和合句。言非有实等诸法摄故者。非是大 <lb ed="X" n="0037c22"/><lb ed="R080" n="0022b13"/>有实等五句诸法摄故。下言由前理者。即此谓也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037c23"/><lb ed="R080" n="0022b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0037c2301">然彼实等<note place="inline">至</note>如龟毛等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0037c24"/><lb ed="R080" n="0022b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0037c2401">述曰。第二破现量得中有二。一破所得。二破能得。 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0038a" n="0038a"/> <lb ed="X" n="0038a01"/><lb ed="R080" n="0022b16"/>此初也。许实等六是缘识外实有自体现量之境。 <lb ed="X" n="0038a02"/><lb ed="R080" n="0022b17"/>然彼五无非離识有。故引龟毛成非彼境。反成但是。 <lb ed="X" n="0038a03"/><lb ed="R080" n="0022b18"/>缘不離识。五根蕴相。非量等境。然略不立。返成比 <lb ed="X" n="0038a04"/><lb ed="R080" n="0023a01"/>量。测基云。除德句中觉苦乐等。彼亦许此不離心 <lb ed="X" n="0038a05"/><lb ed="R080" n="0023a02"/>故。若幷立彼一分相符。若避相符。宗云实等非唯 <lb ed="X" n="0038a06"/><lb ed="R080" n="0023a03"/>缘離识实有自体现量所得。还有相符。彼许通缘 <lb ed="X" n="0038a07"/><lb ed="R080" n="0023a04"/>觉乐等心粗缘实等。非唯缘離识境心所得故。通 <lb ed="X" n="0038a08"/><lb ed="R080" n="0023a05"/>简总缘之一分故。总言離识。不言唯也。既尔。此量 <lb ed="X" n="0038a09"/><lb ed="R080" n="0023a06"/>依唯缘外。及总缘中。简取一分。缘離识境。以为量 <lb ed="X" n="0038a10"/><lb ed="R080" n="0023a07"/>故。无诸过失<note place="inline">基测意同。又彼释云。若不言缘。離识自体。即属现量。即犯违宗相符二失。 <lb ed="X" n="0038a11"/><lb ed="R080" n="0023a08"/>简持业释。故量缘字。此释非要。若依此例。一切比量。除言出过。即无穷故</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a12"/><lb ed="R080" n="0023a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0038a1201">又缘实智<note place="inline">至</note>如实智等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a13"/><lb ed="R080" n="0023a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0038a1301">述曰。第二破能得也。所得一量。能得六量。各有总 <lb ed="X" n="0038a14"/><lb ed="R080" n="0023a11"/>别。影现应知。假合生者。基云。实智生时。合缘实上。 <lb ed="X" n="0038a15"/><lb ed="R080" n="0023a12"/>大有同异。随所有德。缘德等智。皆假合生。故应如 <lb ed="X" n="0038a16"/><lb ed="R080" n="0023a13"/>彼。非实智摄。若作此解。无独缘德等智可以为喩。 <lb ed="X" n="0038a17"/><lb ed="R080" n="0023a14"/>必合缘故。有和合等。必有所有及所合故。今更释 <lb ed="X" n="0038a18"/><lb ed="R080" n="0023a15"/>之。假合生者。显藉多缘智方生也。如缘实时假合 <lb ed="X" n="0038a19"/><lb ed="R080" n="0023a16"/>真我。法非法行等众缘生故。前解。境必有多。方能 <lb ed="X" n="0038a20"/><lb ed="R080" n="0023a17"/>生智。後解。境可唯一。藉多缘生。名假合生<note place="inline">同测二释。一云 <lb ed="X" n="0038a21"/><lb ed="R080" n="0023a18"/>假合所缘。一云假合生缘。彼无许取</note>。证云。初義。但从正缘。名有等智。 <lb ed="X" n="0038a22"/><lb ed="R080" n="0023b01"/>不从兼缘。故无过失<note place="inline">寂师设难。然不解论意。妄作虚语。故不叙之</note>。论言 <lb ed="X" n="0038a23"/><lb ed="R080" n="0023b02"/>乃至者。显通破六。结文可知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038a24"/><lb ed="R080" n="0023b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0038a2401">有执一<note place="inline">至</note>皆同此破。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0038b" n="0038b"/> <lb ed="X" n="0038b01"/><lb ed="R080" n="0023b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0038b0101">述曰。第三破一因论。彼计此天。法身常遍。无别居 <lb ed="X" n="0038b02"/><lb ed="R080" n="0023b05"/>处。其变化身。别有住处。诸非常者。必不遍故者。前 <lb ed="X" n="0038b03"/><lb ed="R080" n="0023b06"/>量<anchor xml:id="nkr_note_add_0038b0301" n="0038b0301"/><anchor xml:id="beg0038b0301" n="0038b0301"/>已<anchor xml:id="end0038b0301"/>成。非常为因。不遍亦尔。自受用身。虽遍非常。 <lb ed="X" n="0038b04"/><lb ed="R080" n="0023b07"/>岂无不定。今入彼宗。立化量故。无彼不定。应一切 <lb ed="X" n="0038b05"/><lb ed="R080" n="0023b08"/>处时<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038001" n="0038001"/>顿生一切法者。既遍何不于一切处。既常何 <lb ed="X" n="0038b06"/><lb ed="R080" n="0023b09"/>不于一切时。不生时处。亦应恒生。体无别故。如生 <lb ed="X" n="0038b07"/><lb ed="R080" n="0023b10"/>时处。若谓必待欲及缘故不顿生者。违自论宗<note place="inline">测云 <lb ed="X" n="0038b08"/><lb ed="R080" n="0023b11"/>自在天欲。基云。众生乐欲。初顺馀论。缘现前时。大自在天发起乐欲。方生法故<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038002" n="0038002"/>〔之〕</note>。纵待欲 <lb ed="X" n="0038b09"/><lb ed="R080" n="0023b12"/>缘。欲缘顿起。彼因自在恒常有故。言本际者。过去 <lb ed="X" n="0038b10"/><lb ed="R080" n="0023b13"/>初首。复有宿作因等非一。故论言等<note place="inline">勘廣百论等。然自在等一 <lb ed="X" n="0038b11"/><lb ed="R080" n="0023b14"/>因八师名及所计。如测师疏</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b12"/><lb ed="R080" n="0023b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0038b1201">有馀偏执<note place="inline">至</note>待众缘故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b13"/><lb ed="R080" n="0023b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0038b1301">述曰。第四破声论。言明论者。先云遗陀论。今云吠 <lb ed="X" n="0038b14"/><lb ed="R080" n="0023b17"/>陀。此云明也。明诸实事是非定故。馀声有错。非常 <lb ed="X" n="0038b15"/><lb ed="R080" n="0023b18"/>定量。婆罗门有如是计。梵王诵者。唯而非作者。唯 <lb ed="X" n="0038b16"/><lb ed="R080" n="0024a01"/>婆罗门性口诵持。无别卷轴。不许馀姓。设诵非正。 <lb ed="X" n="0038b17"/><lb ed="R080" n="0024a02"/>待缘显者。声显论也。待缘发者。声生论也。显论二 <lb ed="X" n="0038b18"/><lb ed="R080" n="0024a03"/>类。一计于一一物各有常声。如萨婆多所说无为。 <lb ed="X" n="0038b19"/><lb ed="R080" n="0024a04"/>二计一切物上共一常声。计内计外全分一分。如 <lb ed="X" n="0038b20"/><lb ed="R080" n="0024a05"/>因明疏。许能诠故者。声性虽常。非能诠故。无不定 <lb ed="X" n="0038b21"/><lb ed="R080" n="0024a06"/>过。言馀声者。明论之馀。基云。声性合名馀声。勿以 <lb ed="X" n="0038b22"/><lb ed="R080" n="0024a07"/>声性作不定故。宗云。汝声非常声体。待众缘故。通 <lb ed="X" n="0038b23"/><lb ed="R080" n="0024a08"/>对显生。唯言待缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038b24"/><lb ed="R080" n="0024a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0038b2401">有外道执<note place="inline">至</note>而体实有。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0038c" n="0038c"/> <lb ed="X" n="0038c01"/><lb ed="R080" n="0024a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0038c0101">述曰。第五破顺世義中有二。执故。破故。此初也。如 <lb ed="X" n="0038c02"/><lb ed="R080" n="0024a11"/>廣百第二云。顺世外道作如是言。诸法及義大种 <lb ed="X" n="0038c03"/><lb ed="R080" n="0024a12"/>为性。四大种外无别有物<note place="inline">测云。四大中精。能有缘虑。如灯光等。不同馀物</note>。 <lb ed="X" n="0038c04"/><lb ed="R080" n="0024a13"/>言不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038003" n="0038003"/>越因量者。本二常微。方边合住。生一粗色。色 <lb ed="X" n="0038c05"/><lb ed="R080" n="0024a14"/>色涉入于二微。故言不起。既同勝论。亦兼破之。下 <lb ed="X" n="0038c06"/><lb ed="R080" n="0024a15"/>擧德句量而救故。但以勝论许有馀物。此唯四大。 <lb ed="X" n="0038c07"/><lb ed="R080" n="0024a16"/>为二宗异<note place="inline">顺世宗云。由唯有大。後死灭时。还归四大</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c08"/><lb ed="R080" n="0024a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0038c0801">彼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038004" n="0038004"/>亦非理<note place="inline">至</note>极微常住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c09"/><lb ed="R080" n="0024a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0038c0901">述曰。第二破中。非征可解。别破有三。因故。果故。双 <lb ed="X" n="0038c10"/><lb ed="R080" n="0024b01"/>故。此初也。测云。勝论顺世。极微虽小。而有方分。同 <lb ed="X" n="0038c11"/><lb ed="R080" n="0024b02"/>部部计。故初正破。後量遮破。基云。二师皆无方分。 <lb ed="X" n="0038c12"/><lb ed="R080" n="0024b03"/>唯有圆得。故初遮破。後量正破。笵云。勝论极微。许 <lb ed="X" n="0038c13"/><lb ed="R080" n="0024b04"/>无方分。十句论说无方分故。顺世未必同勝论宗 <lb ed="X" n="0038c14"/><lb ed="R080" n="0024b05"/><note place="inline">今谓。基释应好。何者。若顺世计。一切极微有方分。何彼所成心心所法许无方分。若有方分。论所引喩。能 <lb ed="X" n="0038c15"/><lb ed="R080" n="0024b06"/>立不成</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c16"/><lb ed="R080" n="0024b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0038c1601">又所生果<note place="inline">至</note>处无别故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0038c17"/><lb ed="R080" n="0024b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0038c1701">述曰。第二破果中有二。依言破故。依宗故。此初也。 <lb ed="X" n="0038c18"/><lb ed="R080" n="0024b09"/>既不越因。应如一微。彼计常微非色根取。初子等 <lb ed="X" n="0038c19"/><lb ed="R080" n="0024b10"/>色方色根境<note place="inline">基测传尔</note>。观云。依十句论。大性量德。三微 <lb ed="X" n="0038c20"/><lb ed="R080" n="0024b11"/>果上。方名大性。故知子微非色根取。不名为粗。证 <lb ed="X" n="0038c21"/><lb ed="R080" n="0024b12"/>云。虽依十句。不顺此论。既云果色不越因量。应如 <lb ed="X" n="0038c22"/><lb ed="R080" n="0024b13"/>极微不名粗色。非色根取。便违自执。明知所生非 <lb ed="X" n="0038c23"/><lb ed="R080" n="0024b14"/>难孙色。然望父母。名为粗色。非必大性。或可顺世 <lb ed="X" n="0038c24"/><lb ed="R080" n="0024b15"/>不同十句。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0039a" n="0039a"/> <lb ed="X" n="0039a01"/><lb ed="R080" n="0024b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0039a0101">若谓果色<note place="inline">至</note>虚妄计度。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039a02"/><lb ed="R080" n="0024b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0039a0201">述曰。第二依宗破也。谓一果色遍父母二。所遍非 <lb ed="X" n="0039a03"/><lb ed="R080" n="0024b18"/>一。能遍名粗量等二因。名不越故。此中比量。易故 <lb ed="X" n="0039a04"/><lb ed="R080" n="0025a01"/>不释。又果与因。下双因果。二因相碍而容果故。药 <lb ed="X" n="0039a05"/><lb ed="R080" n="0025a02"/>入融铜者。测云。水银等入铜汁成金<note place="inline">相似金也</note>。基云。鍮 <lb ed="X" n="0039a06"/><lb ed="R080" n="0025a03"/>石之药入融铜故。言谁许等者。基云。破意。但入沙 <lb ed="X" n="0039a07"/><lb ed="R080" n="0025a04"/>铜空隙之处。非入微体。喩不极成。设许入体。或应 <lb ed="X" n="0039a08"/><lb ed="R080" n="0025a05"/>離变。量云。水入沙体应離非一。水入中故。如二沙 <lb ed="X" n="0039a09"/><lb ed="R080" n="0025a06"/>间。如此子微若入父母。汝一一微应離非一。许入 <lb ed="X" n="0039a10"/><lb ed="R080" n="0025a07"/>中故。如水入沙。药铜二微。体不相入。虽居间隙。药 <lb ed="X" n="0039a11"/><lb ed="R080" n="0025a08"/>合铜变。亦应果色。合极变交。杂量同故。如药变铜。 <lb ed="X" n="0039a12"/><lb ed="R080" n="0025a09"/>是则汝宗父母极微。離故非一。如沙。变故非常如 <lb ed="X" n="0039a13"/><lb ed="R080" n="0025a10"/>铜。言不许违理等者。不许得东即得西分。则违如 <lb ed="X" n="0039a14"/><lb ed="R080" n="0025a11"/>前彼此一量。若得一分许得馀分。则违世间现见 <lb ed="X" n="0039a15"/><lb ed="R080" n="0025a12"/>事也。破彼实一。故不违宗。大乘以理无实一物。乃 <lb ed="X" n="0039a16"/><lb ed="R080" n="0025a13"/>至一极微。亦无实一。是假立故。依宗正破名进。破 <lb ed="X" n="0039a17"/><lb ed="R080" n="0025a14"/>彼转救名退。表结前故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039a18"/><lb ed="R080" n="0025a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0039a1801">然诸外道<note place="inline">至</note>靑黄等异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039a19"/><lb ed="R080" n="0025a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0039a1901">述曰。大段第二类破。随类遍摄有四句故。此初句 <lb ed="X" n="0039a20"/><lb ed="R080" n="0025a17"/>也。谓诸外道皆许有法各有二性。一总。二别。总谓 <lb ed="X" n="0039a21"/><lb ed="R080" n="0025a18"/>诸法非无体性。别谓诸法自他别性。言有等者。等 <lb ed="X" n="0039a22"/><lb ed="R080" n="0025b01"/>取别性。彼总别性。即大等法。故与<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039001" n="0039001"/>故比量相违过 <lb ed="X" n="0039a23"/><lb ed="R080" n="0025b02"/>言。汝大等法即有性故。应无差别。由此便亦违宗 <lb ed="X" n="0039a24"/><lb ed="R080" n="0025b03"/>及世。彼许二十三法体同偏<g ref="#CB18752">󴥀</g>违汝三德義别。四 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0039b" n="0039b"/> <lb ed="X" n="0039b01"/><lb ed="R080" n="0025b04"/>法相望有亦等故。破别性中。言色性者。变碍性也。 <lb ed="X" n="0039b02"/><lb ed="R080" n="0025b05"/>汝五唯量。应无靑等。即色性故。好色性者。亦与比 <lb ed="X" n="0039b03"/><lb ed="R080" n="0025b06"/>量自宗世间相违三过。问。<persName>佛</persName>法二性岂離法耶。答。 <lb ed="X" n="0039b04"/><lb ed="R080" n="0025b07"/>虽不離法。但假施设。自相共相不一异故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039b05"/><lb ed="R080" n="0025b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0039b0501">二执有法<note place="inline">至</note>非眼等境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039b06"/><lb ed="R080" n="0025b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0039b0601">述曰。第二句亦与三过。许有法外别有大有同异 <lb ed="X" n="0039b07"/><lb ed="R080" n="0025b10"/>性故。今離六句体不可得。无碍德句色。非眼境故。 <lb ed="X" n="0039b08"/><lb ed="R080" n="0025b11"/>无违宗。馀亦準此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039b09"/><lb ed="R080" n="0025b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0039b0901">三执有法<note place="inline">至</note>理定不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039b10"/><lb ed="R080" n="0025b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0039b1001">述曰。第三句離繫子。露形。<persName>佛</persName>毁曰无惭。避前偏过。 <lb ed="X" n="0039b11"/><lb ed="R080" n="0025b14"/>故作此许二性与法亦异。论主破云。还同前二。设 <lb ed="X" n="0039b12"/><lb ed="R080" n="0025b15"/>救曰。前异体别。今异義云。二相相违。体应别故。犹 <lb ed="X" n="0039b13"/><lb ed="R080" n="0025b16"/>如苦乐。设救苦乐体用相违。一异義殊。体不相别 <lb ed="X" n="0039b14"/><lb ed="R080" n="0025b17"/>故。次破违故。次破云。一异体同。俱不成故。如廣百 <lb ed="X" n="0039b15"/><lb ed="R080" n="0025b18"/>论破此执言。一异二种。性相相违。而言体同。理不 <lb ed="X" n="0039b16"/><lb ed="R080" n="0026a01"/>成立。一应非一。以即异故。如异。异应非异。以即一 <lb ed="X" n="0039b17"/><lb ed="R080" n="0026a02"/>故。如一。性相相违。设许同体。汝一切法。皆应同体。 <lb ed="X" n="0039b18"/><lb ed="R080" n="0026a03"/>若以别義施设一异。则如<persName>佛</persName>法。是假非实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039b19"/><lb ed="R080" n="0026a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0039b1901">四执有法<note place="inline">至</note>勿谬许之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039b20"/><lb ed="R080" n="0026a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0039b2001">述曰。破第四句。内与食为生物善。義不妄语。自欲 <lb ed="X" n="0039b21"/><lb ed="R080" n="0026a06"/>存活。姦生他信。毁言耶命。避相违过。立言俱非。论 <lb ed="X" n="0039b22"/><lb ed="R080" n="0026a07"/>主破云。返同前过。应不双非者。既有所表。应一定 <lb ed="X" n="0039b23"/><lb ed="R080" n="0026a08"/>故。应牙相违者。遮必非表。表非遮故。言违自宗。决 <lb ed="X" n="0039b24"/><lb ed="R080" n="0026a09"/>定实有者。非一非异。应施设故。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0039c" n="0039c"/> <lb ed="X" n="0039c01"/><lb ed="R080" n="0026a11"/><cb:juan fun="close" n="1a"><cb:jhead>成唯识论学记卷上本</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0039c02"/> <lb ed="X" n="0039c03"/> <lb ed="X" n="0039c04"/> <lb ed="X" n="0039c05"/><lb ed="R080" n="0026a13"/><cb:juan fun="open" n="1b"><cb:mulu type="卷" n="1b">第一末</cb:mulu><cb:jhead>菩萨藏阿毘达摩古迹记卷第三末</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0039c06"/><lb ed="R080" n="0026a14"/> <lb ed="X" n="0039c07"/><lb ed="R080" n="0026a15"/><p cb:type="head1" xml:id="pX50p0039c0701">成唯识论学记卷上</p> <lb ed="X" n="0039c08"/><lb ed="R080" n="0026a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0039c0801">馀乘所执<note place="inline">至</note>理非有故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039c09"/><lb ed="R080" n="0026a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0039c0901">述曰。大段第二。破小乘执中有二。总故。别故。此初 <lb ed="X" n="0039c10"/><lb ed="R080" n="0026a18"/>也。心心所法唯识体故。且不破之。然执识实。後当 <lb ed="X" n="0039c11"/><lb ed="R080" n="0026b01"/>例破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039c12"/><lb ed="R080" n="0026b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0039c1201">且所执色<note place="inline">至</note>非极微成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039c13"/><lb ed="R080" n="0026b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0039c1301">述曰。别中有三。破色故。不相应故。无为故。初亦有 <lb ed="X" n="0039c14"/><lb ed="R080" n="0026b04"/>三。有对故。无对故。双破故。初亦有三。正破故。释难 <lb ed="X" n="0039c15"/><lb ed="R080" n="0026b05"/>故。申正故。初亦有二。执故。破故。此初也。萨婆多云。 <lb ed="X" n="0039c16"/><lb ed="R080" n="0026b06"/>五根五境。为有对色。无表无对。大众部等。有对同 <lb ed="X" n="0039c17"/><lb ed="R080" n="0026b07"/>前。彼说无对。谓身精进及身轻安。上座无表。<g ref="#CB05577">胸</g>中 <lb ed="X" n="0039c18"/><lb ed="R080" n="0026b08"/>内团。若依经部。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039002" n="0039002"/>定境界色。名为无对。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039c19"/><lb ed="R080" n="0026b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0039c1901">彼有对色<note place="inline">至</note>非实有故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0039c20"/><lb ed="R080" n="0026b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0039c2001">述曰。破中有二。立宗故。成因故。此初也。然此假实。 <lb ed="X" n="0039c21"/><lb ed="R080" n="0026b11"/>基云。四句。经部十<anchor xml:id="nkr_note_orig_0039003" n="0039003"/>处粗假细实。大乘世俗粗实细 <lb ed="X" n="0039c22"/><lb ed="R080" n="0026b12"/>假。萨婆多等。粗细俱实。一说部等。粗细俱假。诸有 <lb ed="X" n="0039c23"/><lb ed="R080" n="0026b13"/>对色定非实有。各对萨婆多。若对经部。许根境假。 <lb ed="X" n="0039c24"/><lb ed="R080" n="0026b14"/>犯相符故。能成极微。非实有故者。对经有部随一 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0040a" n="0040a"/> <lb ed="X" n="0040a01"/><lb ed="R080" n="0026b15"/>不成。故下成立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040a02"/><lb ed="R080" n="0026b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040a0201">谓诸极微<note place="inline">至</note>实有不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040a03"/><lb ed="R080" n="0026b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040a0301">述曰。第二成因中有二。有碍无碍门。有无方分门。 <lb ed="X" n="0040a04"/><lb ed="R080" n="0026b18"/>经部云。极微有碍亦有方分。以是色故。四尘极微 <lb ed="X" n="0040a05"/><lb ed="R080" n="0027a01"/>同处涉入。虽无妨碍。而有触碍。二处极微有触著 <lb ed="X" n="0040a06"/><lb ed="R080" n="0027a02"/>故。有部云。极微无碍。亦无方分。以微圆故。四尘极 <lb ed="X" n="0040a07"/><lb ed="R080" n="0027a03"/>微各别处住。虽不触著。而有妨碍。于一住处。不容 <lb ed="X" n="0040a08"/><lb ed="R080" n="0027a04"/>馀故。虽有多部。不出二途。论文所破準此应配。难 <lb ed="X" n="0040a09"/><lb ed="R080" n="0027a05"/>发影者。行聚色体。即极微故。言必有上下。乃至涉 <lb ed="X" n="0040a10"/><lb ed="R080" n="0027a06"/>入应不成粗者。即二十论颂。极微与六合。一应成 <lb ed="X" n="0040a11"/><lb ed="R080" n="0027a07"/>六合。若与六同处。聚应如极微者是也。言若尔便 <lb ed="X" n="0040a12"/><lb ed="R080" n="0027a08"/>非障碍有对者。依俱舍论。有对有三。一所缘有对。 <lb ed="X" n="0040a13"/><lb ed="R080" n="0027a09"/>谓心心所于自所缘。二障碍有对。谓十色界自于 <lb ed="X" n="0040a14"/><lb ed="R080" n="0027a10"/>他处被碍不生。三境界有对。谓十二界法界一分。 <lb ed="X" n="0040a15"/><lb ed="R080" n="0027a11"/>谓有境法。于色等境。彼唯许聚障碍有对。如极微 <lb ed="X" n="0040a16"/><lb ed="R080" n="0027a12"/>不成有对。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040a17"/><lb ed="R080" n="0027a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040a1701">五识岂无<note place="inline">至</note>为所依缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040a18"/><lb ed="R080" n="0027a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040a1801">述曰。第二释难中有三。总故。别故。结故。此初也。诸 <lb ed="X" n="0040a19"/><lb ed="R080" n="0027a15"/>小乘问。有对色不成。岂无五根境。论主答云。虽有 <lb ed="X" n="0040a20"/><lb ed="R080" n="0027a16"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0040001" n="0040001"/>识变。谓第八识。由色因缘。变似眼等五根相现。八 <lb ed="X" n="0040a21"/><lb ed="R080" n="0027a17"/>及五识。由色种力。变似色等五尘相现。随应以为 <lb ed="X" n="0040a22"/><lb ed="R080" n="0027a18"/>所依所缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040a23"/><lb ed="R080" n="0027b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040a2301">然眼<note place="inline">至</note>等识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040a24"/><lb ed="R080" n="0027b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040a2401">述曰。别释有二。依故。缘故。此初也。谓眼等根本识 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0040b" n="0040b"/> <lb ed="X" n="0040b01"/><lb ed="R080" n="0027b03"/>及定虽现量得。出定散心。必非现得。但以功能比 <lb ed="X" n="0040b02"/><lb ed="R080" n="0027b04"/>知体有。此但识上似色功能。非是心外大种所造。 <lb ed="X" n="0040b03"/><lb ed="R080" n="0027b05"/>外有对色<anchor xml:id="nkr_note_orig_0040002" n="0040002"/>现既不成者。基云。有部所计微聚皆实。 <lb ed="X" n="0040b04"/><lb ed="R080" n="0027b06"/>经部所计微实聚假。说假部计。处门聚假。蕴门体 <lb ed="X" n="0040b05"/><lb ed="R080" n="0027b07"/>实。一说部计唯有假名。此等妄计理不成故。大乘 <lb ed="X" n="0040b06"/><lb ed="R080" n="0027b08"/>所说如第四卷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040b07"/><lb ed="R080" n="0027b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040b0701">此眼等识<note place="inline">至</note>为所缘缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040b08"/><lb ed="R080" n="0027b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040b0801">述曰。释所缘中有二。此初立正。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040b09"/><lb ed="R080" n="0027b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040b0901">谓能引生<note place="inline">至</note>此所缘缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040b10"/><lb ed="R080" n="0027b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040b1001">述曰。後破邪中总定别破。除正量部。此定馀部。谓 <lb ed="X" n="0040b11"/><lb ed="R080" n="0027b13"/>诸部云。诸识必作似境行相<note place="inline">即大乘相分也</note>。能生似境行 <lb ed="X" n="0040b12"/><lb ed="R080" n="0027b14"/>相识者。汝等共执彼所似境。此是能似识所缘缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040b13"/><lb ed="R080" n="0027b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040b1301">非但能生<note place="inline">至</note>所缘缘故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040b14"/><lb ed="R080" n="0027b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040b1401">基云。自下破执有四。一破正量。二破经部。三破古 <lb ed="X" n="0040b15"/><lb ed="R080" n="0027b17"/>萨婆多。此初也。彼云不立似相直取前境。境但生 <lb ed="X" n="0040b16"/><lb ed="R080" n="0027b18"/>心。名所缘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0040003" n="0040003"/>缘。测云。论主叙诸部意。谓我所立不同 <lb ed="X" n="0040b17"/><lb ed="R080" n="0028a01"/>正量。勿因缘等亦所缘故。三藏存此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040b18"/><lb ed="R080" n="0028a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040b1801">眼等五识<note place="inline">至</note>能生五识故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040b19"/><lb ed="R080" n="0028a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040b1901">述曰。此破经部。经部欲异正量部故。言五但缘和 <lb ed="X" n="0040b20"/><lb ed="R080" n="0028a04"/>合假相。识但似彼和合相故。非实极微为所缘缘。 <lb ed="X" n="0040b21"/><lb ed="R080" n="0028a05"/>五识上无极微相故。谓所缘缘必具二義。一有体 <lb ed="X" n="0040b22"/><lb ed="R080" n="0028a06"/>能生心。二相于心中现。彼诸部云。既能引生似自 <lb ed="X" n="0040b23"/><lb ed="R080" n="0028a07"/>识故。生心相现为所缘缘。然经部等理缺缘義。以 <lb ed="X" n="0040b24"/><lb ed="R080" n="0028a08"/>无体故。萨婆多等阙所缘義。相不现故。由此论主 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0040c" n="0040c"/> <lb ed="X" n="0040c01"/><lb ed="R080" n="0028a09"/>如次。依观所缘缘论破彼执也。非和合相<anchor xml:id="nkr_note_add_0040c0101" n="0040c0101"/><anchor xml:id="beg0040c0101" n="0040c0101"/>已<anchor xml:id="end0040c0101"/>下。定 <lb ed="X" n="0040c02"/><lb ed="R080" n="0028a10"/>宗非定。自许非实有故。彼和合相既非实下。方以 <lb ed="X" n="0040c03"/><lb ed="R080" n="0028a11"/>量破。缘无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0040004" n="0040004"/>体不变影故。如观所缘缘论颂曰。和合 <lb ed="X" n="0040c04"/><lb ed="R080" n="0028a12"/>于五识。设所缘非缘<note place="inline">设谓纵许非实许假。是五识境。故言设也</note>。彼体实 <lb ed="X" n="0040c05"/><lb ed="R080" n="0028a13"/>无故。犹如第二月<note place="inline">翳眼所见第二月相。基云。但如前于五非缘。非彼宗许五识所 <lb ed="X" n="0040c06"/><lb ed="R080" n="0028a14"/>缘</note>。然第二月。依瞿波论师二十唯识释有二解。一 <lb ed="X" n="0040c07"/><lb ed="R080" n="0028a15"/>云。唯意识得<note place="inline">依此如前于五<anchor xml:id="nkr_note_add_0040c0701" n="0040c0701"/><anchor xml:id="beg0040c0701" n="0040c0701"/>但<anchor xml:id="end0040c0701"/>喩非缘缘義。非设所缘</note>。一云。眼识亦缘。 <lb ed="X" n="0040c08"/><lb ed="R080" n="0028a16"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0040c0801" n="0040c0801"/><anchor xml:id="beg0040c0801" n="0040c0801"/>但<anchor xml:id="end0040c0801"/>执实等方是意识<note place="inline">依此双喩。设所缘非缘。基测幷云。护法如初。如对法记</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040c09"/><lb ed="R080" n="0028a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040c0901">非诸极<note place="inline">至</note>非五识境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040c10"/><lb ed="R080" n="0028a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040c1001">述曰。破本萨婆多欲异经部。无体非缘。言和合位。 <lb ed="X" n="0040c11"/><lb ed="R080" n="0028b01"/>一一极微辗转相资。各作依缘。有实体故。然非散 <lb ed="X" n="0040c12"/><lb ed="R080" n="0028b02"/>微。故今破同观所缘论。如彼颂曰。极微于五识。设 <lb ed="X" n="0040c13"/><lb ed="R080" n="0028b03"/>缘非所缘。彼相识无故。犹如眼根等。破转救中。和 <lb ed="X" n="0040c14"/><lb ed="R080" n="0028b04"/>合相者。诸极微上起一大相。破意二位同极微故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040c15"/><lb ed="R080" n="0028b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040c1501">有执立等<note place="inline">至</note>为此识所缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040c16"/><lb ed="R080" n="0028b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040c1601">述曰。破新萨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0040005" n="0040005"/>婆中有二。执故。破故。此初也。谓众贤 <lb ed="X" n="0040c17"/><lb ed="R080" n="0028b07"/>言。极微散时非五识境。共和集时皆有二相。一本 <lb ed="X" n="0040c18"/><lb ed="R080" n="0028b08"/>微圆相。二新和集相。且七微合。彼七粗相一一皆 <lb ed="X" n="0040c19"/><lb ed="R080" n="0028b09"/>与七微量等。然七极微不相涉入。七种粗相更相 <lb ed="X" n="0040c20"/><lb ed="R080" n="0028b10"/>涉入。如经部宗大造相入。然彼粗相与极微体无 <lb ed="X" n="0040c21"/><lb ed="R080" n="0028b11"/>别生灭。无异体故。又此粗相唯现在有。非过未有。 <lb ed="X" n="0040c22"/><lb ed="R080" n="0028b12"/>不同细相。以相粗故。识有此相。故此与体是所缘缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040c23"/><lb ed="R080" n="0028b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0040c2301">彼执不然<note place="inline">至</note>一切境故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0040c24"/><lb ed="R080" n="0028b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0040c2401">述曰。第二破也。言体相一者。量云。和集位相非五 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0041a" n="0041a"/> <lb ed="X" n="0041a01"/><lb ed="R080" n="0028b15"/>所缘。极微相故。如散微相。次破觉相。如观所缘甁 <lb ed="X" n="0041a02"/><lb ed="R080" n="0028b16"/>瓯等物大小等者。能成极微多少同故。缘彼觉相 <lb ed="X" n="0041a03"/><lb ed="R080" n="0028b17"/>应无差别。彼转救云。安佈异故。粗相皆似安佈总 <lb ed="X" n="0041a04"/><lb ed="R080" n="0028b18"/>相。故次破云。各各应捨本微圆相。若言不捨。即不 <lb ed="X" n="0041a05"/><lb ed="R080" n="0029a01"/>成粗。既汝极微许是色处。何粗相识缘细相境。若 <lb ed="X" n="0041a06"/><lb ed="R080" n="0029a02"/>言粗相即微相故。粗行相识即名缘细。理亦不然。 <lb ed="X" n="0041a07"/><lb ed="R080" n="0029a03"/>勿色相识名缘声故。是则一识应缘一切<note place="inline">破觉相未皆是 <lb ed="X" n="0041a08"/><lb ed="R080" n="0029a04"/>难破。非立量破</note>。有难大乘。黑白虽相违。眼识许顿缘。粗细 <lb ed="X" n="0041a09"/><lb ed="R080" n="0029a05"/>虽不同。通缘有何失。粗细虽有异。而同自境处。声 <lb ed="X" n="0041a10"/><lb ed="R080" n="0029a06"/>等处各别。如何例粗细。证云。靑等虽相异。俱粗眼 <lb ed="X" n="0041a11"/><lb ed="R080" n="0029a07"/>识缘。极微相至细。粗细不幷缘。一微非五缘。和集 <lb ed="X" n="0041a12"/><lb ed="R080" n="0029a08"/>得说缘。声微非眼境。相资可说缘<note place="inline">此不尽理。若彼转救有粗细行 <lb ed="X" n="0041a13"/><lb ed="R080" n="0029a09"/>如第六识双缘粗细。何难馀识应缘馀。不解论意。致斯问耳。谓缘黑识虽亦缘白。不以黑行。即缘自境。然 <lb ed="X" n="0041a14"/><lb ed="R080" n="0029a10"/>今所难以粗行相取细相境。难以色行应取声等。行相违境<anchor xml:id="nkr_note_orig_0041001" n="0041001"/>〔此〕问故</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0041a15"/><lb ed="R080" n="0029a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0041a1501">许有极微<note place="inline">至</note>真实极微。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0041a16"/><lb ed="R080" n="0029a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0041a1601">述曰。第三结破。纵许极微。尙致上失。况就实義。无 <lb ed="X" n="0041a17"/><lb ed="R080" n="0029a13"/>实极微。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0041a18"/><lb ed="R080" n="0029a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0041a1801">由此定知<note place="inline">至</note>非极微成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0041a19"/><lb ed="R080" n="0029a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0041a1901">述曰。前门第三申正。见托彼生。显其缘義。有体生 <lb ed="X" n="0041a20"/><lb ed="R080" n="0029a16"/>心故带彼相者。显所缘義。相于心现故。顿现一相。 <lb ed="X" n="0041a21"/><lb ed="R080" n="0029a17"/>谓假似一。简多微合。非谓实一。以得此边不得彼 <lb ed="X" n="0041a22"/><lb ed="R080" n="0029a18"/>故。既非实一。有应施设极微之理。故假想而非顚 <lb ed="X" n="0041a23"/><lb ed="R080" n="0029b01"/>倒摄<note place="inline">因此大小。基师廣述。西方二释。一云。眼识亦缘形。假缘处自相。故为现量。一云不缘。如对 <lb ed="X" n="0041a24"/><lb ed="R080" n="0029b02"/>法记。故今不叙</note>。犹有方分者。基云。方即分也。若论细分。有 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0041b" n="0041b"/> <lb ed="X" n="0041b01"/><lb ed="R080" n="0029b03"/>方无分。三藏云。瑜伽第三云。假立极微。理实非假。 <lb ed="X" n="0041b02"/><lb ed="R080" n="0029b04"/>熏成种子。非极微处假分折故。義说假耳。测云。今 <lb ed="X" n="0041b03"/><lb ed="R080" n="0029b05"/>解如论。是假假相折。離眼等外无别极微。如长等 <lb ed="X" n="0041b04"/><lb ed="R080" n="0029b06"/>故。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0041002" n="0041002"/>如缘长等故如缘长等必带靑等。缘极微时必 <lb ed="X" n="0041b05"/><lb ed="R080" n="0029b07"/>粗相现。基云。半半破之。渐次除粗<note place="inline">今谓。三藏基释为勝。极微虽细。 <lb ed="X" n="0041b06"/><lb ed="R080" n="0029b08"/>即靑等摄。体实有故。分折行相。缘含一类。如前粗细。理相违故</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0041b07"/><lb ed="R080" n="0029b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0041b0701">馀无对色<note place="inline">至</note>真实色法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0041b08"/><lb ed="R080" n="0029b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0041b0801">述曰。大段第二破无对色。总破如前。大众上座经 <lb ed="X" n="0041b09"/><lb ed="R080" n="0029b11"/>部有诸无表故。初量曰云是此类者。色摄故也。测 <lb ed="X" n="0041b10"/><lb ed="R080" n="0029b12"/>云。法处实色同经部宗。皆是无对。问。变地为苏酪。 <lb ed="X" n="0041b11"/><lb ed="R080" n="0029b13"/>如何无对耶。答。定变有二。一者有对。二者无对。若 <lb ed="X" n="0041b12"/><lb ed="R080" n="0029b14"/>法处色。即是无对。变为色等处。即是有对<note place="inline">此释非理。无色 <lb ed="X" n="0041b13"/><lb ed="R080" n="0029b15"/>界泪既有见对。彼界应有色处色故。然瑜伽云无见对者。如对法记</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0041b14"/><lb ed="R080" n="0029b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0041b1401">表无表色<note place="inline">至</note>不可得故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0041b15"/><lb ed="R080" n="0029b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0041b1501">述曰。第三双破有对无对。于中有二。初依理故。後 <lb ed="X" n="0041b16"/><lb ed="R080" n="0029b18"/>依教故。初亦有二。表故。无表。初身表中。初言形者。 <lb ed="X" n="0041b17"/><lb ed="R080" n="0030a01"/>萨婆多也。彼计实形为身表故。转救<anchor xml:id="nkr_note_orig_0041003" n="0041003"/>谁言。形可分 <lb ed="X" n="0041b18"/><lb ed="R080" n="0030a02"/>折。长等极微性实有故。积形性微即名表故。破汝 <lb ed="X" n="0041b19"/><lb ed="R080" n="0030a03"/>长微应彼长性。微圆等故。如短极微。如观所缘缘。 <lb ed="X" n="0041b20"/><lb ed="R080" n="0030a04"/>极微量等故。形别唯在假。折彼至极微。彼觉定捨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0041b21"/><lb ed="R080" n="0030a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0041b2101">若言是动<note place="inline">至</note>应非灭故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0041b22"/><lb ed="R080" n="0030a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0041b2201">述曰。破正量部也。彼云。业色初起名生。後尽名灭。 <lb ed="X" n="0041b23"/><lb ed="R080" n="0030a07"/>中间名住。事业未竟。无生无灭。故作业时有实动 <lb ed="X" n="0041b24"/><lb ed="R080" n="0030a08"/>義<note place="inline">彼宗定无刹那灭故</note>。基云。依论量云。彼无实动義。纔生即 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0041c" n="0041c"/> <lb ed="X" n="0041c01"/><lb ed="R080" n="0030a09"/>灭。故心心所<note place="inline">彼许心等刹那即灭。无动義故</note>。彼不许曰随一不成 <lb ed="X" n="0041c02"/><lb ed="R080" n="0030a10"/>故。次量云。汝说业纔生即灭。不待因故。如心心所。 <lb ed="X" n="0041c03"/><lb ed="R080" n="0030a11"/>彼复救云。如萨婆多。法灭待灭相。不待外缘。我部 <lb ed="X" n="0041c04"/><lb ed="R080" n="0030a12"/>色等灭待外缘故。不许因故。次破云。汝所立灭应 <lb ed="X" n="0041c05"/><lb ed="R080" n="0030a13"/>非是灭。以待因故。犹如生等<note place="inline">此难意云。生违于灭。待因而生。灭违于生。 <lb ed="X" n="0041c06"/><lb ed="R080" n="0030a14"/>应无因灭。此後二量。测师顺论。辗转救故。连环破尽</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0041c07"/><lb ed="R080" n="0030a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0041c0701">若言有色<note place="inline">至</note>定非实有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0041c08"/><lb ed="R080" n="0030a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0041c0801">基云。此破日出论师。<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_orig_0041004" n="0041004"/>法去世後一百年中。北天 <lb ed="X" n="0041c09"/><lb ed="R080" n="0030a17"/>竺怛叉翅罗国。有<name role="" type="person">鸠摩罗多</name>。此云童首。造九百论。 <lb ed="X" n="0041c10"/><lb ed="R080" n="0030a18"/>或造喩鬘论。集奇喩事。名譬喩师。四百年中。经部 <lb ed="X" n="0041c11"/><lb ed="R080" n="0030b01"/>始出。以彼为宗名经部本。时五印度各一师出。时 <lb ed="X" n="0041c12"/><lb ed="R080" n="0030b02"/>人号为五日俱出。名日出师。今所破也<note place="inline">测师亦同</note>。然笵 <lb ed="X" n="0041c13"/><lb ed="R080" n="0030b03"/>师云。有言日出即譬喩师非也。婆娑百二十二云。 <lb ed="X" n="0041c14"/><lb ed="R080" n="0030b04"/>譬喩者说表无表业无实体性。正理论云。譬喩宗 <lb ed="X" n="0041c15"/><lb ed="R080" n="0030b05"/>唯许思为实业体。岂今所破。成业论云。日出表业 <lb ed="X" n="0041c16"/><lb ed="R080" n="0030b06"/>实有。岂即彼宗<note place="inline">此释有理。俱舍业云。经部身表以形为体。但假非实。身业即以思为 <lb ed="X" n="0041c17"/><lb ed="R080" n="0030b07"/>体故</note>。非显香味类触应知者。显色香味非是表色。无 <lb ed="X" n="0041c18"/><lb ed="R080" n="0030b08"/>表示故。唯无记故。如触处风。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0041c19"/><lb ed="R080" n="0030b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0041c1901">然心为因<note place="inline">至</note>假名身表。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0041c20"/><lb ed="R080" n="0030b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0041c2001">述曰。示正。唯依靑等。似动名表。随心善恶。实唯无 <lb ed="X" n="0041c21"/><lb ed="R080" n="0030b11"/>记。识变手等简有部等。生灭相续简正量部等。似 <lb ed="X" n="0041c22"/><lb ed="R080" n="0030b12"/>动表示简日出师。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0041c23"/><lb ed="R080" n="0030b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0041c2301">语表亦非<note place="inline">至</note>于理无违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0041c24"/><lb ed="R080" n="0030b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0041c2401">述曰。测云。明语表中。婆娑十五云。声闻多刹那声。 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0042a" n="0042a"/> <lb ed="X" n="0042a01"/><lb ed="R080" n="0030b15"/>能说一字。<persName>佛</persName>一刹那声。能说一字。由此基测。幷除 <lb ed="X" n="0042a02"/><lb ed="R080" n="0030b16"/><persName>佛</persName>声。唯破馀语。必多念故。应相续假。<persName>佛</persName>地论云。一 <lb ed="X" n="0042a03"/><lb ed="R080" n="0030b17"/>刹那声具名句字。说一切法。不同小乘。测云。據实 <lb ed="X" n="0042a04"/><lb ed="R080" n="0030b18"/>语表是发动思。非也。思惟所表。非能表故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0042a0401" n="0042a0401"/><anchor xml:id="beg0042a0401" n="0042a0401"/>但<anchor xml:id="end0042a0401"/>以色 <lb ed="X" n="0042a05"/><lb ed="R080" n="0031a01"/>声表内思故。由此三藏四句之中。发表之思。为第 <lb ed="X" n="0042a06"/><lb ed="R080" n="0031a02"/>四句。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0042a07"/><lb ed="R080" n="0031a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0042a0701">表既实无<note place="inline">至</note>理亦无违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0042a08"/><lb ed="R080" n="0031a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0042a0801">述曰。第二破无表之量云。汝无表色亦非实有。色 <lb ed="X" n="0042a09"/><lb ed="R080" n="0031a05"/>所摄故。喩如表色<note place="inline">随一摄因亦得</note>。申正義中。先总标。言思 <lb ed="X" n="0042a10"/><lb ed="R080" n="0031a06"/>愿者。测云。此中思为愿体<note place="inline">下第九云。愿度即慧。又解。欲勝念三法为体。瑜 <lb ed="X" n="0042a11"/><lb ed="R080" n="0031a07"/>伽云。菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042001" n="0042001"/>〔萨〕心者。决定希求为行相故</note>。然定道戒是思非愿。别解脱等 <lb ed="X" n="0042a12"/><lb ed="R080" n="0031a08"/>亦思亦愿。为摄定散。总言思愿。唯依善恶时节分 <lb ed="X" n="0042a13"/><lb ed="R080" n="0031a09"/>限。不依无记。劣不勝故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0042a14"/><lb ed="R080" n="0031a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0042a1401">谓此或依<note place="inline">至</note>增长位立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0042a15"/><lb ed="R080" n="0031a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0042a1501">述曰。别释有二。此散无表律仪依善。不律仪恶。处 <lb ed="X" n="0042a16"/><lb ed="R080" n="0031a12"/>中通二。勝身语者。基云。简不能引无表。观云。简处 <lb ed="X" n="0042a17"/><lb ed="R080" n="0031a13"/>中业<note place="inline">非也。瑜伽云。处中亦有无表故</note>。受善恶时。发业之思所熏种 <lb ed="X" n="0042a18"/><lb ed="R080" n="0031a14"/>子。至具缘时。<anchor xml:id="nkr_note_add_0042a1801" n="0042a1801"/><anchor xml:id="beg0042a1801" n="0042a1801"/>已<anchor xml:id="end0042a1801"/>有止恶作恶分限。如应名为善恶 <lb ed="X" n="0042a19"/><lb ed="R080" n="0031a15"/>无表。言增长者。未成<persName>佛</persName>前。简前及後。谓加行时。种 <lb ed="X" n="0042a20"/><lb ed="R080" n="0031a16"/>未增长。及後捨<anchor xml:id="nkr_note_add_0042a2001" n="0042a2001"/><anchor xml:id="beg0042a2001" n="0042a2001"/>已<anchor xml:id="end0042a2001"/>。种不增长。但中间时。刹那刹那。 <lb ed="X" n="0042a21"/><lb ed="R080" n="0031a17"/>七支倍增。此中萨婆多云。初念唯有一具七支。至 <lb ed="X" n="0042a22"/><lb ed="R080" n="0031a18"/>第二念更生七支。前刹那支落谢过去而有得之。 <lb ed="X" n="0042a23"/><lb ed="R080" n="0031b01"/>如是辗转及至未捨。得未曾得。先<anchor xml:id="nkr_note_add_0042a2301" n="0042a2301"/><anchor xml:id="beg0042a2301" n="0042a2301"/>已<anchor xml:id="end0042a2301"/>得者得而不 <lb ed="X" n="0042a24"/><lb ed="R080" n="0031b02"/>失。而不现行。大乘三義。若难陀宗。基云。念念种子 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0042b" n="0042b"/> <lb ed="X" n="0042b01"/><lb ed="R080" n="0031b03"/>体新倍生<note place="inline">测云。彼宗二释。一云如前。一云。唯用增长说未曾得。自许用增为勝</note>。若月 <lb ed="X" n="0042b02"/><lb ed="R080" n="0031b04"/>藏義。基云。体虽不增而功能倍<note place="inline">测师亦同</note>。若护法義。二 <lb ed="X" n="0042b03"/><lb ed="R080" n="0031b05"/>师传异。基云。唯取新熏。不用本有。力不及新故。然 <lb ed="X" n="0042b04"/><lb ed="R080" n="0031b06"/>此新熏亦唯用增而体不增。既无能熏。种不起故。 <lb ed="X" n="0042b05"/><lb ed="R080" n="0031b07"/>测云。通依新旧二种。势力等故。共作因缘生果故。 <lb ed="X" n="0042b06"/><lb ed="R080" n="0031b08"/>然护法宗分成两释。一云。求戒方便思种有三。一 <lb ed="X" n="0042b07"/><lb ed="R080" n="0031b09"/>新熏种。二法尔种。三由熏力。于法尔上传生种子。 <lb ed="X" n="0042b08"/><lb ed="R080" n="0031b10"/>第三羯磨更生二种。新熏传生。依上五种。假立七 <lb ed="X" n="0042b09"/><lb ed="R080" n="0031b11"/>支。至第二念。更生二种。新熏传生。于上七种。假立 <lb ed="X" n="0042b10"/><lb ed="R080" n="0031b12"/>无表。如是增长名未曾得。一云。由熏习力。于法尔 <lb ed="X" n="0042b11"/><lb ed="R080" n="0031b13"/>种令用增长。第三羯磨唯有二种。谓依新旧假立 <lb ed="X" n="0042b12"/><lb ed="R080" n="0031b14"/>七支。至第二念。前二种中。有勝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042002" n="0042002"/>止用。更立七支。乃 <lb ed="X" n="0042b13"/><lb ed="R080" n="0031b15"/>至未捨念念用增<note place="inline">自许後勝。传生种子无所用故。不〔重〕生种不应理故</note>。问。初 <lb ed="X" n="0042b14"/><lb ed="R080" n="0031b16"/>起无表。为依一思所熏种<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042003" n="0042003"/>立。为依七种。测解云。依 <lb ed="X" n="0042b15"/><lb ed="R080" n="0031b17"/>一思种假立七支。总斯一身不作恶故。如定道戒 <lb ed="X" n="0042b16"/><lb ed="R080" n="0031b18"/>依一现思。由愿第三羯磨之时。起染或无心皆得 <lb ed="X" n="0042b17"/><lb ed="R080" n="0032a01"/>律仪<note place="inline">前<anchor xml:id="nkr_note_add_0042b1701" n="0042b1701"/><anchor xml:id="beg0042b1701" n="0042b1701"/>已<anchor xml:id="end0042b1701"/>熏种。後缘具故</note>。一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042004" n="0042004"/>思所熏亦有两释。一云。一体一 <lb ed="X" n="0042b18"/><lb ed="R080" n="0032a02"/>能熏故。如義法执一体随用。断有前後。此亦一种 <lb ed="X" n="0042b19"/><lb ed="R080" n="0032a03"/>假立七支。一云。七体随用熏故。且如眼识缘靑等 <lb ed="X" n="0042b20"/><lb ed="R080" n="0032a04"/>时。一熏多种。理亦应成。犹如双观正後二智。于一 <lb ed="X" n="0042b21"/><lb ed="R080" n="0032a05"/>慧体熏成二种。观云。後義难解。眼识二执随境可 <lb ed="X" n="0042b22"/><lb ed="R080" n="0032a06"/>尔。证真如思何熏七种。道戒既尔。别解例然。故于 <lb ed="X" n="0042b23"/><lb ed="R080" n="0032a07"/>一体假立七支。证师救云。定道无表。无期愿故。不 <lb ed="X" n="0042b24"/><lb ed="R080" n="0032a08"/>熏七种。别解愿力熏七种故<note place="inline">今谓。七支二执智等皆熏。于理为勝。如<persName>佛</persName> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0042c" n="0042c"/> <lb ed="X" n="0042c01"/><lb ed="R080" n="0032a09"/>地论第七明同体二执云。体虽无二。而用有别。由此熏生一种子体</note>。寂云。相传或种 <lb ed="X" n="0042c02"/><lb ed="R080" n="0032a10"/>体增。或用增长。如有部说念念得未曾得。深违大 <lb ed="X" n="0042c03"/><lb ed="R080" n="0032a11"/>乘。必由能熏。种体及用乃得生长。若自然长。何修 <lb ed="X" n="0042c04"/><lb ed="R080" n="0032a12"/>身<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042005" n="0042005"/>或。则无一生成下品者。证师救云。虽无能熏。用 <lb ed="X" n="0042c05"/><lb ed="R080" n="0032a13"/>增何失。如随愿往生经。在生无信。七分<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042006" n="0042006"/>护一。若有 <lb ed="X" n="0042c06"/><lb ed="R080" n="0032a14"/>信者。令分而得。虽彼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042007" n="0042007"/>巳者不知不重。彼种起用生 <lb ed="X" n="0042c07"/><lb ed="R080" n="0032a15"/>善处故。又信增者。但数增多。不成勝品。故品恒定 <lb ed="X" n="0042c08"/><lb ed="R080" n="0032a16"/><note place="inline">若不成勝。何须期愿增长戒耶。今谓。三人如三品受。各谓无失</note>。笵云。第三羯磨入 <lb ed="X" n="0042c09"/><lb ed="R080" n="0032a17"/>无心等。事虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0042c0901" n="0042c0901"/><anchor xml:id="beg0042c0901" n="0042c0901"/>已<anchor xml:id="end0042c0901"/>竟。皆不发或。遣使杀生虽今<anchor xml:id="nkr_note_add_0042c0902" n="0042c0902"/><anchor xml:id="beg0042c0902" n="0042c0902"/>已<anchor xml:id="end0042c0902"/>终。 <lb ed="X" n="0042c10"/><lb ed="R080" n="0032a18"/>不执未成。闻执喜心方成业道。证云不尔。彼出无 <lb ed="X" n="0042c11"/><lb ed="R080" n="0032b01"/>心。喜方得成。无可准故。说由方便。或无间死。或後 <lb ed="X" n="0042c12"/><lb ed="R080" n="0032b02"/>时死。无说执故。枢要云。此增长言除<persName>佛</persName>说馀。由<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0042c13"/><lb ed="R080" n="0032b03"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0042008" n="0042008"/>表。虽是曾得。既极圆满。愿不厌故。馀遇违缘愿既 <lb ed="X" n="0042c14"/><lb ed="R080" n="0032b04"/>萎厌。更不新起。名为捨戒。证云。捨戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0042c1401" n="0042c1401"/><anchor xml:id="beg0042c1401" n="0042c1401"/>已<anchor xml:id="end0042c1401"/>後。若无防 <lb ed="X" n="0042c15"/><lb ed="R080" n="0032b05"/>无用。引异熟用亦不得有。无别用故<note place="inline">今谓防用非即引熟。无漏 <lb ed="X" n="0042c16"/><lb ed="R080" n="0032b06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0042009" n="0042009"/>〔或〕虽防不招异熟故。或非善得。熟而无防用故</note>。菩萨律仪。通制三业。何故 <lb ed="X" n="0042c17"/><lb ed="R080" n="0032b07"/>唯言发勝身语。法苑三释。然存意业。唯表为勝<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042010" n="0042010"/>意 <lb ed="X" n="0042c18"/><lb ed="R080" n="0032b08"/>业唯表为勝意有无表。文证故。虽言意律仪。未必 <lb ed="X" n="0042c19"/><lb ed="R080" n="0032b09"/>有无表。如瑜伽说。能起律仪。然三藏云。據实意业 <lb ed="X" n="0042c20"/><lb ed="R080" n="0032b10"/>具表无表。现思为表。防非无表。然诸圣教隐故不 <lb ed="X" n="0042c21"/><lb ed="R080" n="0032b11"/>说<note place="inline">今谓。若基都无防用。便违正理。誓愿所引恒引恶故。若有防用。而百法中不立别法。故言无者。 <lb ed="X" n="0042c22"/><lb ed="R080" n="0032b12"/>理必应然。是则亦有防贪等用。故三藏云。有意无表。而百法中无别法。基师解云。意无无表。何者。思上<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042011" n="0042011"/>〔引〕 <lb ed="X" n="0042c23"/><lb ed="R080" n="0032b13"/>起身语色用。心上色用改自性故。别立法数为法处色。思防贪等。以心防心。心上心用。不转本性。不别立 <lb ed="X" n="0042c24"/><lb ed="R080" n="0032b14"/>为法处数故</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0043a" n="0043a"/> <lb ed="X" n="0043a01"/><lb ed="R080" n="0032b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0043a0101">或依定中<note place="inline">至</note>故是假有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0043a02"/><lb ed="R080" n="0032b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0043a0201">述曰。第二明定无表。基测皆云。此二无表。依现思 <lb ed="X" n="0043a03"/><lb ed="R080" n="0032b17"/>上立定道戒。不约种子。随心转故。虽依现思。不能 <lb ed="X" n="0043a04"/><lb ed="R080" n="0032b18"/>示他。名为无表。萨婆多云。定唯有漏。道唯无漏。大 <lb ed="X" n="0043a05"/><lb ed="R080" n="0033a01"/>乘无文。测云。准義定通二种。道唯无漏。勿八地上 <lb ed="X" n="0043a06"/><lb ed="R080" n="0033a02"/>无定戒故。于一现思。義说二戒。二所引故<note place="inline">思体虽一。功能 <lb ed="X" n="0043a07"/><lb ed="R080" n="0033a03"/>二别。如别解脱。应无妨故。道相应思。虽发身语。而非表无表发。如身语身语思。然为自表即壞。此立正语 <lb ed="X" n="0043a08"/><lb ed="R080" n="0033a04"/>业命。无表色故。三藏云。为第三双句</note>。基云。此定道戒用增非体。证云。 <lb ed="X" n="0043a09"/><lb ed="R080" n="0033a05"/>依文散心无表即言增长。定道唯言止身语恶。知 <lb ed="X" n="0043a10"/><lb ed="R080" n="0033a06"/>但止恶立为律仪。不由增长。无誓愿故。既皆依思。 <lb ed="X" n="0043a11"/><lb ed="R080" n="0033a07"/>何名为色。测云。防色故假立为色。如显扬云。律仪 <lb ed="X" n="0043a12"/><lb ed="R080" n="0033a08"/>依彼不现行法。假立色性。问。不律仪色应从所防 <lb ed="X" n="0043a13"/><lb ed="R080" n="0033a09"/>善色名色。何故彼云依现行法。建立色性。有言。各 <lb ed="X" n="0043a14"/><lb ed="R080" n="0033a10"/>具二義。影略说故<note place="inline">不顺教<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043001" n="0043001"/>〔现。现〕者受思。唯专求作。不誓止故</note>。有言恶劣 <lb ed="X" n="0043a15"/><lb ed="R080" n="0033a11"/>无防从能发立<note place="inline">此亦不然。欲界恶勝故。又从能发立色性者。不解论意。论意从当所 <lb ed="X" n="0043a16"/><lb ed="R080" n="0033a12"/>发恶业立色性故。如善求止恶求作故。灭定等难如本母释</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0043a17"/><lb ed="R080" n="0033a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0043a1701"><persName>世尊</persName>经中<note place="inline">至</note>反似色生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0043a18"/><lb ed="R080" n="0033a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0043a1801">述曰。第二依教。文相可知。但言非色者。实善恶性 <lb ed="X" n="0043a19"/><lb ed="R080" n="0033a15"/>方为业故。测云。思有四种。一审虑思。是远方便。二 <lb ed="X" n="0043a20"/><lb ed="R080" n="0033a16"/>决定思。是近方便。三动发思。正初发业。四刹那思。 <lb ed="X" n="0043a21"/><lb ed="R080" n="0033a17"/>与身语俱转。然唯第三名身语业。馀三意业。第四 <lb ed="X" n="0043a22"/><lb ed="R080" n="0033a18"/>于动身语劣故。审虑决定意相应故。名意作动。意 <lb ed="X" n="0043a23"/><lb ed="R080" n="0033b01"/>故名业。即通邻近依主二释。前七业道亦思为性 <lb ed="X" n="0043a24"/><lb ed="R080" n="0033b02"/>者。身语即<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043002" n="0043002"/>糸色声为性。身语之业思为性故。问。若 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0043b" n="0043b"/> <lb ed="X" n="0043b01"/><lb ed="R080" n="0033b03"/>发身语思是业者。表无表中何者所摄。基师答云。 <lb ed="X" n="0043b02"/><lb ed="R080" n="0033b04"/>非表无表。不示他故非表。自表知故非无表。应作 <lb ed="X" n="0043b03"/><lb ed="R080" n="0033b05"/>四句<note place="inline">法苑云。三藏出也</note>。有唯无表。谓别解脱无表。有唯是 <lb ed="X" n="0043b04"/><lb ed="R080" n="0033b06"/>表。谓散身语。有二俱是。谓定道思有二俱非。谓身 <lb ed="X" n="0043b05"/><lb ed="R080" n="0033b07"/>语思。此義应知<note place="inline">枢要廣辨表无表義。然顺古迹。如喩伽记</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0043b06"/><lb ed="R080" n="0033b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0043b0601">不相应行<note place="inline">至</note>分位假立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0043b07"/><lb ed="R080" n="0033b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0043b0701">述曰。大段第二。破不相应中有二。总故。别故。初亦 <lb ed="X" n="0043b08"/><lb ed="R080" n="0033b10"/>有二。申正故。破执故。此初也。心心所体用不可得 <lb ed="X" n="0043b09"/><lb ed="R080" n="0033b11"/>故。知非实有。此中意也<note place="inline">基师立量。不顺论意</note>。测云。依色等立 <lb ed="X" n="0043b10"/><lb ed="R080" n="0033b12"/>十四法者。得等七通色心心所。谓得非得。同分四 <lb ed="X" n="0043b11"/><lb ed="R080" n="0033b13"/>相。名句文唯依于色命三无心心所。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0043b12"/><lb ed="R080" n="0033b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0043b1201">此定非异<note place="inline">至</note>非实有体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0043b13"/><lb ed="R080" n="0033b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0043b1301">述曰。第二破执有三比量。言此者。即不相应行有 <lb ed="X" n="0043b14"/><lb ed="R080" n="0033b16"/>法无异。不引擧之。基测幷云。三量重破。证云转破。 <lb ed="X" n="0043b15"/><lb ed="R080" n="0033b17"/>谓初比量。若别立言异色异心。各有不定。若合立 <lb ed="X" n="0043b16"/><lb ed="R080" n="0033b18"/>者。即法自相及法差别。相违因过。初相违云。不相 <lb ed="X" n="0043b17"/><lb ed="R080" n="0034a01"/>应行异色心等。有实体用。许蕴摄故。如色心等。喩 <lb ed="X" n="0043b18"/><lb ed="R080" n="0034a02"/>有二義。一色外无别色。心外无别心。论主取此破。 <lb ed="X" n="0043b19"/><lb ed="R080" n="0034a03"/>二色外有色。心外有心。取此相违<note place="inline">此定不尔。若依此義。无不尔故。 <lb ed="X" n="0043b20"/><lb ed="R080" n="0034a04"/>如破勝论粗四大言。若有质碍。应折非实。若无质碍。如心心所。应非離此有实自性。此等诸量皆同此破。 <lb ed="X" n="0043b21"/><lb ed="R080" n="0034a05"/>心与心所。体用各别。然总立故。如非无过。谓此量意。此非总异色心心所有实用。许蕴摄故。如色心等</note>。 <lb ed="X" n="0043b22"/><lb ed="R080" n="0034a06"/>彼法差别相违量云。此定实有。许蕴摄故。如色心 <lb ed="X" n="0043b23"/><lb ed="R080" n="0034a07"/>等。直言实有。不言异色心等。故非言显为差别过 <lb ed="X" n="0043b24"/><lb ed="R080" n="0034a08"/><note place="inline">此亦不尔。此实有宗。因于何義。若不异色尔便违自宗。不成相违。若违色等。即言显宗非差别故</note>。又 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0043c" n="0043c"/> <lb ed="X" n="0043c01"/><lb ed="R080" n="0034a09"/>云。为避法差别过。立第二量。相违决定。外人于 <lb ed="X" n="0043c02"/><lb ed="R080" n="0034a10"/>此更作法差别相违云。不相应行。定非假有。因喩 <lb ed="X" n="0043c03"/><lb ed="R080" n="0034a11"/>如论。故立第三相违决定<note place="inline">今亦不尔。相违决定对无馀过。前差别过不成 <lb ed="X" n="0043c04"/><lb ed="R080" n="0034a12"/>量故。谓彼量意异色心等。实有为宗。则彼因喩所立不成。论第三量。若成假。应以龟毛作不定过。然唯粗 <lb ed="X" n="0043c05"/><lb ed="R080" n="0034a13"/>实为宗无过。馀色等实所不摄故。如军林等。非实体也</note>。又云。若彼立实破假。 <lb ed="X" n="0043c06"/><lb ed="R080" n="0034a14"/>量云。不相应行决定实有。五聚法中随一摄故。如 <lb ed="X" n="0043c07"/><lb ed="R080" n="0034a15"/>馀四法或不相应。定非假有。相用别故。如色心等。 <lb ed="X" n="0043c08"/><lb ed="R080" n="0034a16"/>解云。二量皆有他不定。及喩他所立不成。大乘许 <lb ed="X" n="0043c09"/><lb ed="R080" n="0034a17"/>色心所无为。有是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043003" n="0043003"/>假<note place="inline">此不尽理。若彼因中除大乘假色心所等。馀五聚法随一 <lb ed="X" n="0043c10"/><lb ed="R080" n="0034a18"/>摄故。相用别故。即无不定。是则应作相违决定不相应假。馀实不摄。许非无故。如甁林等。正理五十云。甁 <lb ed="X" n="0043c11"/><lb ed="R080" n="0034b01"/>是实假。军材依假。假故皆得喩</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0043c12"/><lb ed="R080" n="0034b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0043c1201">且彼如何<note place="inline">至</note>显得非得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0043c13"/><lb ed="R080" n="0034b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0043c1301">述曰。第二别破中有三。基云。初破本萨婆多十四 <lb ed="X" n="0043c14"/><lb ed="R080" n="0034b04"/>不相应。次破大众部等。第三例破成实论师无表 <lb ed="X" n="0043c15"/><lb ed="R080" n="0034b05"/>戒等。初有六段。一破得非得。二破同分。三破命根。 <lb ed="X" n="0043c16"/><lb ed="R080" n="0034b06"/>四破三无心。五破四相。六破名句文身。一一皆有 <lb ed="X" n="0043c17"/><lb ed="R080" n="0034b07"/>四文。总问故。略答故。廣破故。申正故。此初二也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0043c18"/><lb ed="R080" n="0034b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0043c1801">经不说此<note place="inline">至</note>非得亦无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0043c19"/><lb ed="R080" n="0034b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0043c1901">述曰。第三破也。彼宗不许成他非情。故以七宝例 <lb ed="X" n="0043c20"/><lb ed="R080" n="0034b10"/>成假说。汝善等法应非实得。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0043004" n="0043004"/>得契经说有成熟言 <lb ed="X" n="0043c21"/><lb ed="R080" n="0034b11"/>故。如宝<note place="inline">若大乘義。自识所变。为所用故。设他非情现行熟。基解如此</note>。外救非例。 <lb ed="X" n="0043c22"/><lb ed="R080" n="0034b12"/>善恶非必唯现在故。破云。離现理非有者。所成之 <lb ed="X" n="0043c23"/><lb ed="R080" n="0034b13"/>法。虽不现行。必有彼种方为成故。无为虽非现在 <lb ed="X" n="0043c24"/><lb ed="R080" n="0034b14"/>世摄。不離现法。体令有故。若言能起等者。基云。婆 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0044a" n="0044a"/> <lb ed="X" n="0044a01"/><lb ed="R080" n="0034b15"/>娑二说。得于所得。能起不失。婆沙本意。取不失因。 <lb ed="X" n="0044a02"/><lb ed="R080" n="0034b16"/>生能起法。非得能故。然初遮破。应起无为。许有得 <lb ed="X" n="0044a03"/><lb ed="R080" n="0034b17"/>故。非情不起。许无得故。未得<anchor xml:id="nkr_note_add_0044a0301" n="0044a0301"/><anchor xml:id="beg0044a0301" n="0044a0301"/>已<anchor xml:id="end0044a0301"/>失者。测云。唯破未 <lb ed="X" n="0044a04"/><lb ed="R080" n="0034b18"/>来来得<anchor xml:id="nkr_note_add_0044a0401" n="0044a0401"/><anchor xml:id="beg0044a0401" n="0044a0401"/>已<anchor xml:id="end0044a0401"/>失。以过去<anchor xml:id="nkr_note_add_0044a0402" n="0044a0402"/><anchor xml:id="beg0044a0402" n="0044a0402"/>已<anchor xml:id="end0044a0402"/>失。共许不生故。基量云。未 <lb ed="X" n="0044a05"/><lb ed="R080" n="0035a01"/>得之法易界地等。<anchor xml:id="nkr_note_add_0044a0501" n="0044a0501"/><anchor xml:id="beg0044a0501" n="0044a0501"/>已<anchor xml:id="end0044a0501"/>捨之法应永不生。无能得故 <lb ed="X" n="0044a06"/><lb ed="R080" n="0035a02"/>如龟毛等。彼救未得<anchor xml:id="nkr_note_add_0044a0601" n="0044a0601"/><anchor xml:id="beg0044a0601" n="0044a0601"/>已<anchor xml:id="end0044a0601"/>失。现虽无得。彼皆许有俱 <lb ed="X" n="0044a07"/><lb ed="R080" n="0035a03"/>生得故。後时起者。汝大小生便为无用。汝许俱得 <lb ed="X" n="0044a08"/><lb ed="R080" n="0035a04"/>为生因故。又且一识具三性得。应顿现前。曰顿有 <lb ed="X" n="0044a09"/><lb ed="R080" n="0035a05"/>故。证云。约法前得。唯破未来现成彼得。应顿生死 <lb ed="X" n="0044a10"/><lb ed="R080" n="0035a06"/>过不重生。现<anchor xml:id="nkr_note_add_0044a1001" n="0044a1001"/><anchor xml:id="beg0044a1001" n="0044a1001"/>已<anchor xml:id="end0044a1001"/>生故。基云。若法由有前後得等生 <lb ed="X" n="0044a11"/><lb ed="R080" n="0035a07"/>者。应一切时顿生三性<note place="inline">此师通约三得破之。过去法後。未来法前。现前法俱。 <lb ed="X" n="0044a12"/><lb ed="R080" n="0035a08"/>许一时成。既皆能起。各应生故。彼宗不许。过去法前。未来法後。过未法俱。现亦成就。然今难意应一时成。 <lb ed="X" n="0044a13"/><lb ed="R080" n="0035a09"/>自相续法现有体故。又过去法永不重生。彼法後得亦应无用。既各具得。何不许三世顿起</note>。若待 <lb ed="X" n="0044a14"/><lb ed="R080" n="0035a10"/>馀因得非能起<note place="inline">大乘种子待缘生果。何待馀因得成无用。彼有作用实能生。大乘不 <lb ed="X" n="0044a15"/><lb ed="R080" n="0035a11"/>尔。和〔尔〕似生故。证解不决</note>。破不失中。若離有情。实不可得者。可 <lb ed="X" n="0044a16"/><lb ed="R080" n="0035a12"/>成法聚。名有情故。故于起不失得俱为无用。基云。 <lb ed="X" n="0044a17"/><lb ed="R080" n="0035a13"/>非得非有得。相违立故。如得<note place="inline">随一摄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0044001" n="0044001"/>〔旧〕</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0044a18"/><lb ed="R080" n="0035a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0044a1801">然依有情<note place="inline">至</note>未成就故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0044a19"/><lb ed="R080" n="0035a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0044a1901">述曰。第四申正。可成法者。简他根等。及自相续<anchor xml:id="nkr_note_add_0044a1901" n="0044a1901"/><anchor xml:id="beg0044a1901" n="0044a1901"/>已<anchor xml:id="end0044a1901"/> <lb ed="X" n="0044a20"/><lb ed="R080" n="0035a16"/>伏断等。言<anchor xml:id="nkr_note_add_0044a2001" n="0044a2001"/><anchor xml:id="beg0044a2001" n="0044a2001"/>已<anchor xml:id="end0044a2001"/>伏者。如定伏染耶见损善。杂集论云。 <lb ed="X" n="0044a21"/><lb ed="R080" n="0035a17"/>成亦不成。虽体成就用不成故。净月释云。论说粗 <lb ed="X" n="0044a22"/><lb ed="R080" n="0035a18"/>相。若细应言。若世间道。離欲生上地异生。于欲界 <lb ed="X" n="0044a23"/><lb ed="R080" n="0035b01"/>末那识。烦恼俱成非不成。六识中分别烦恼。俱生 <lb ed="X" n="0044a24"/><lb ed="R080" n="0035b02"/>中微细烦恼。亦成不成。如九种爱生等<note place="inline">準此明知自体爱不 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0044b" n="0044b"/> <lb ed="X" n="0044b01"/><lb ed="R080" n="0035b03"/>可伏。然此梵本不顺本论。生得善种说唯成自地。必无容起他地故。義末那亦应尔。唯起自地故</note>。言 <lb ed="X" n="0044b02"/><lb ed="R080" n="0035b04"/>断等者。永害随眠。及成<persName>佛</persName>时。所弃捨等。体不成故。 <lb ed="X" n="0044b03"/><lb ed="R080" n="0035b05"/>或得果时所捨。向时退失。现法乐住等时。用不成 <lb ed="X" n="0044b04"/><lb ed="R080" n="0035b06"/>故。此类众多。简斯等<anchor xml:id="nkr_note_add_0044b0401" n="0044b0401"/><anchor xml:id="beg0044b0401" n="0044b0401"/>已<anchor xml:id="end0044b0401"/>。取自身中馀所有种及彼 <lb ed="X" n="0044b05"/><lb ed="R080" n="0035b07"/>所生自他身器。一切现行。随应名为三种成就。伽 <lb ed="X" n="0044b06"/><lb ed="R080" n="0035b08"/>五十二。开种为二。合现为一。显扬翻此。一切种子。 <lb ed="X" n="0044b07"/><lb ed="R080" n="0035b09"/>皆名种成。现行开二。加行及非有差别故。杂集自 <lb ed="X" n="0044b08"/><lb ed="R080" n="0035b10"/>在合取种现。非加行中。开种现二。基云。种现自在 <lb ed="X" n="0044b09"/><lb ed="R080" n="0035b11"/>皆通有漏。若无漏法。唯後二种。基测幷云。大乘经 <lb ed="X" n="0044b10"/><lb ed="R080" n="0035b12"/>部。唯法俱得。过未无故。无前後得<note place="inline">至得所依。如对法记。非得所依。 <lb ed="X" n="0044b11"/><lb ed="R080" n="0035b13"/>如瑜伽五十二说。基此疏解不尽理故</note>。翻此假立非得名者。测云。如 <lb ed="X" n="0044b12"/><lb ed="R080" n="0035b14"/>得三种。此亦有三。翻对立故<note place="inline">设法前等。唯法前後。若法现前。非非得故</note>。 <lb ed="X" n="0044b13"/><lb ed="R080" n="0035b15"/>异生性者。三藏云。执诸异见而受生故。同证圣智。 <lb ed="X" n="0044b14"/><lb ed="R080" n="0035b16"/>圣名同生。故十地论。凡圣二众。如次名为异生同 <lb ed="X" n="0044b15"/><lb ed="R080" n="0035b17"/>生众。于诸圣法未成<anchor xml:id="nkr_note_orig_0044002" n="0044002"/>就者。如五十六。依未起一切 <lb ed="X" n="0044b16"/><lb ed="R080" n="0035b18"/>出世圣法分位。建立异生<note place="inline">此一切中都无所得。立异生性。谓一切别别不 <lb ed="X" n="0044b17"/><lb ed="R080" n="0036a01"/>得。勿入见道。未得修道。亦异生故。二乘迴心。三藏云。亦圣非圣。<anchor xml:id="nkr_note_add_0044b1701" n="0044b1701"/><anchor xml:id="beg0044b1701" n="0044b1701"/>已<anchor xml:id="end0044b1701"/>捨烦恼。未所知故</note>。枢要云。 <lb ed="X" n="0044b18"/><lb ed="R080" n="0036a02"/>无性二障。通障三乘。幷名有覆。不同二乘<note place="inline">此意知障生空 <lb ed="X" n="0044b19"/><lb ed="R080" n="0036a03"/>种现。皆不能障。望彼无覆。望法空品。设不障种能障现行。犹名有覆。况无性障。皆障种现。合不得有。何非 <lb ed="X" n="0044b20"/><lb ed="R080" n="0036a04"/>染障</note>。又云。一界成三界种皆得生现。一身应名三异 <lb ed="X" n="0044b21"/><lb ed="R080" n="0036a05"/>生。解云。取与第八识同地者<note place="inline">诸疏廣说要唯在此</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0044b22"/><lb ed="R080" n="0036a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0044b2201">复如何知<note place="inline">至</note>假立同分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0044b23"/><lb ed="R080" n="0036a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0044b2301">述曰。第二破同分也。破中有二。初破本宗。後破未 <lb ed="X" n="0044b24"/><lb ed="R080" n="0036a08"/>许。谓本宗云。若无实者。即缘界趣及四生等。同智 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0044c" n="0044c"/> <lb ed="X" n="0044c01"/><lb ed="R080" n="0036a09"/>同言。无由得起。无不生心。要缘有故。基云。汝宗草 <lb ed="X" n="0044c02"/><lb ed="R080" n="0036a10"/>等应有别同分起。同智言故。如人天等。无<anchor xml:id="nkr_note_orig_0044003" n="0044003"/>翻应知。 <lb ed="X" n="0044c03"/><lb ed="R080" n="0036a11"/>如俱舍云。何因不许有无情同分。诸穀麦等。亦有 <lb ed="X" n="0044c04"/><lb ed="R080" n="0036a12"/>自类。互相似故。又诸同分辗转差别。如何于彼更 <lb ed="X" n="0044c05"/><lb ed="R080" n="0036a13"/>无同分。正理师救初难量云。同分在内不在外。以 <lb ed="X" n="0044c06"/><lb ed="R080" n="0036a14"/>异熟故。如趣生等<note place="inline">安慧俱舍释云趣。生唯异熟。在内不通外。同分通等流。必应通 <lb ed="X" n="0044c07"/><lb ed="R080" n="0036a15"/>内外。彼因便有不遍宗过。如说丛林。皆有思虑。有睡眠故</note>。正理师救後难量云。 <lb ed="X" n="0044c08"/><lb ed="R080" n="0036a16"/>同分无能。同以能性故。犹如四大<note place="inline">谓如四大。更无能造。安慧破云。 <lb ed="X" n="0044c09"/><lb ed="R080" n="0036a17"/>彼所说因有不定过。四相虽能。有能。相故</note>。言未计者。正理师云。人天等 <lb ed="X" n="0044c10"/><lb ed="R080" n="0036a18"/>类。各于自类同分为因。起同事欲。草木同分。无同 <lb ed="X" n="0044c11"/><lb ed="R080" n="0036b01"/>事<anchor xml:id="nkr_note_orig_0044004" n="0044004"/>故。欲知彼上无实同分。破言。但以夙习。彼处起 <lb ed="X" n="0044c12"/><lb ed="R080" n="0036b02"/>彼处欲。何必同分。申正義言。依有情者。基云。且说 <lb ed="X" n="0044c13"/><lb ed="R080" n="0036b03"/>勝所依处。以理而言。非外无也。测云。唯依有情而 <lb ed="X" n="0044c14"/><lb ed="R080" n="0036b04"/>立。不通非情。非情劣故<note place="inline">萨婆多云。唯依有情。此有二说。旧萨婆多唯立有情 <lb ed="X" n="0044c15"/><lb ed="R080" n="0036b05"/>同分。不立法同分。<name role="" type="person">世亲</name><anchor xml:id="nkr_note_add_0044c1501" n="0044c1501"/><anchor xml:id="beg0044c1501" n="0044c1501"/>已<anchor xml:id="end0044c1501"/>後具立二种。如俱舍第五。有情同分。谓趣生等。复有法同分。谓蕴处界。若经部 <lb ed="X" n="0044c16"/><lb ed="R080" n="0036b06"/>宗。通情非情。及法同分。大乘二说。基存通有。测存唯情。理基为勝。测守文故</note>。枢要问。有 <lb ed="X" n="0044c17"/><lb ed="R080" n="0036b07"/>为相似假立同分。择灭相似。许假立耶。答。不然。有 <lb ed="X" n="0044c18"/><lb ed="R080" n="0036b08"/>为体开相似。择灭无体。复无用故。真如是一。无相 <lb ed="X" n="0044c19"/><lb ed="R080" n="0036b09"/>似故<note place="inline">此意有为假虽无体。而有用故。然俱可言。无为由无相似相然</note>。测云。若依唯 <lb ed="X" n="0044c20"/><lb ed="R080" n="0036b10"/>有情義。唯是无覆。至<persName>佛</persName>唯善<note place="inline">唯依第八识建立故</note>。若依通法 <lb ed="X" n="0044c21"/><lb ed="R080" n="0036b11"/>皆通三性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0044c22"/><lb ed="R080" n="0036b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0044c2201">复如何知<note place="inline">至</note>假立命根。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0044c23"/><lb ed="R080" n="0036b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0044c2301">述曰。第三破命根中。应比離识无别命根者。<g ref="#CB00193">暖</g>即 <lb ed="X" n="0044c24"/><lb ed="R080" n="0036b14"/>色故。量云。命根应非離识。寿<g ref="#CB00193">暖</g>识中。随一摄故。如 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0045a" n="0045a"/> <lb ed="X" n="0045a01"/><lb ed="R080" n="0036b15"/>色中<g ref="#CB00193">暖</g>。受非识及名异识实。答外难言義别说三 <lb ed="X" n="0045a02"/><lb ed="R080" n="0036b16"/>者。谓识及似<g ref="#CB00193">暖</g>及种故。如一精进義分为四。外难。 <lb ed="X" n="0045a03"/><lb ed="R080" n="0036b17"/>无心随识应无。内答。如识亦不離身。外难。若尔何 <lb ed="X" n="0045a04"/><lb ed="R080" n="0036b18"/>名无心。内答。由灭六转识故。小乘伏难。命根同分 <lb ed="X" n="0045a05"/><lb ed="R080" n="0037a01"/>为总异熟。既命无等趣生体。何故言本识足为彼 <lb ed="X" n="0045a06"/><lb ed="R080" n="0037a02"/>体遍简五识。及诸色法恒续言简第六意识。异熟 <lb ed="X" n="0045a07"/><lb ed="R080" n="0037a03"/>言简第七识等<note place="inline">必具四義。如第三卷</note>。言依亲生此识种者。测 <lb ed="X" n="0045a08"/><lb ed="R080" n="0037a04"/>述二義。一云。通依心心所。名言种立故相应。若唯 <lb ed="X" n="0045a09"/><lb ed="R080" n="0037a05"/>依心。应意处摄。然如唯识。总言心种。亦无六种命 <lb ed="X" n="0045a10"/><lb ed="R080" n="0037a06"/>根之失。如一同分。依多法故。瑜伽自体。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045001" n="0045001"/>扬。六处。说 <lb ed="X" n="0045a11"/><lb ed="R080" n="0037a07"/>命所持非立命处。一云。唯依识种而非意处。意命 <lb ed="X" n="0045a12"/><lb ed="R080" n="0037a08"/>二根義用别故。基存後言。但依本识自体分种。简 <lb ed="X" n="0045a13"/><lb ed="R080" n="0037a09"/>相应法。彼法处故。如显扬云。六处住时。即第六处 <lb ed="X" n="0045a14"/><lb ed="R080" n="0037a10"/>名言种故。不取现行。非根本故。此依何种。测云。新 <lb ed="X" n="0045a15"/><lb ed="R080" n="0037a11"/>熏一命根故。或依二种共生一识。势力等故。然非 <lb ed="X" n="0045a16"/><lb ed="R080" n="0037a12"/>二命如同分故<note place="inline">诸教不同如对法记</note>。枢要问曰。命若唯种。何 <lb ed="X" n="0045a17"/><lb ed="R080" n="0037a13"/>故地狱八现种成。答。通论八故。非命有现。又以所 <lb ed="X" n="0045a18"/><lb ed="R080" n="0037a14"/>持处为现。<persName>佛</persName>由愿力。馀由业力。持一期位。立为命 <lb ed="X" n="0045a19"/><lb ed="R080" n="0037a15"/>根<note place="inline">今谓功能现前。简不生现。馀种子故说命现行。或彼通依种现立命</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0045a20"/><lb ed="R080" n="0037a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0045a2001">复如何知<note place="inline">至</note>假亦能遮。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0045a21"/><lb ed="R080" n="0037a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0045a2101">述曰。第四破三无心中有二。破执故。申正故。此初 <lb ed="X" n="0045a22"/><lb ed="R080" n="0037a18"/>也。不引圣教。理为量故。如俱舍云。如是二定应言 <lb ed="X" n="0045a23"/><lb ed="R080" n="0037b01"/>实有。能遮碍心令不生故。汝无色定应有实法。异 <lb ed="X" n="0045a24"/><lb ed="R080" n="0037b02"/>色心等。而遮所厌。二遮定中。随一摄故。如无心定。 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0045b" n="0045b"/> <lb ed="X" n="0045b01"/><lb ed="R080" n="0037b03"/>彼既不尔。无心亦然。二遮定中。随一摄故。岂难假 <lb ed="X" n="0045b02"/><lb ed="R080" n="0037b04"/>既不定。实亦何妨。测云。非例。灭心能厌灭。可立别 <lb ed="X" n="0045b03"/><lb ed="R080" n="0037b05"/>法。遍色能厌存。故不别立法。外云義同此释故无 <lb ed="X" n="0045b04"/><lb ed="R080" n="0037b06"/>者。解云。汝遮必实。二应俱有。義假施设。有无心定。 <lb ed="X" n="0045b05"/><lb ed="R080" n="0037b07"/>基云。外难。厌心入无心。无心即心种。厌色入无色。 <lb ed="X" n="0045b06"/><lb ed="R080" n="0037b08"/>无色应色种。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045002" n="0045002"/>云何心种。解云。色法唯所厌。无色非 <lb ed="X" n="0045b07"/><lb ed="R080" n="0037b09"/>色种。心法亦能厌。无心故心种。外曰。義同。心通能 <lb ed="X" n="0045b08"/><lb ed="R080" n="0037b10"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0045003" n="0045003"/>伏灭。别有法碍心。色法唯所厌。即以心碍色。基设 <lb ed="X" n="0045b09"/><lb ed="R080" n="0037b11"/>多言。终不决难<note place="inline">今谓如前唯立量破。故以少分相似为喩。若难破终不可齐。大乘亦 <lb ed="X" n="0045b10"/><lb ed="R080" n="0037b12"/>有此不等故。就大乘中。二定<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045004" n="0045004"/>〔相〕如本母释。喩伽记会</note>。如堤塘等假亦能遮者。 <lb ed="X" n="0045b11"/><lb ed="R080" n="0037b13"/>基云。萨婆多云。极微实法乃不能遮。此极成故。今 <lb ed="X" n="0045b12"/><lb ed="R080" n="0037b14"/>引为喩。岂不彼遮即色等法。如俱舍云。无想异熟。 <lb ed="X" n="0045b13"/><lb ed="R080" n="0037b15"/>是实物有。能遮心等。如江河。测云。彼喩别物能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045005" n="0045005"/>物 <lb ed="X" n="0045b14"/><lb ed="R080" n="0037b16"/>遮。非喩遮用。必是实法。设救甁遮即色等用。理亦 <lb ed="X" n="0045b15"/><lb ed="R080" n="0037b17"/>不成。执有对色。即极微故。如诸极微应无碍用。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0045b16"/><lb ed="R080" n="0037b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0045b1601">谓修定时<note place="inline">至</note>亦非实有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0045b17"/><lb ed="R080" n="0038a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0045b1701">述曰。第二申正。婆沙云。灭定加行。具有三心。一相 <lb ed="X" n="0045b18"/><lb ed="R080" n="0038a02"/>二微细。三微微。初二远加行。即当此论渐细渐微。 <lb ed="X" n="0045b19"/><lb ed="R080" n="0038a03"/>第二近加行。即微微心。基云。转识繫不现行。依此 <lb ed="X" n="0045b20"/><lb ed="R080" n="0038a04"/>一期无心分位。假立二定。言无想定前求无想果 <lb ed="X" n="0045b21"/><lb ed="R080" n="0038a05"/>者。基云。微微心等诸明了心。求无想果。将是涅槃 <lb ed="X" n="0045b22"/><lb ed="R080" n="0038a06"/>所熏种子。招阿赖耶。即此种子。无心<anchor xml:id="nkr_note_add_0045b2201" n="0045b2201"/><anchor xml:id="beg0045b2201" n="0045b2201"/>已<anchor xml:id="end0045b2201"/>去。招彼无 <lb ed="X" n="0045b23"/><lb ed="R080" n="0038a07"/>心别异熟果。又解。微微心前明了。招<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045006" n="0045006"/>总微微感别。 <lb ed="X" n="0045b24"/><lb ed="R080" n="0038a08"/>二种种子各招一果。然微微种转为无想定等故。 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0045c" n="0045c"/> <lb ed="X" n="0045c01"/><lb ed="R080" n="0038a09"/>前解为勝。测云。微微心熏种感第八异熟。极增上 <lb ed="X" n="0045c02"/><lb ed="R080" n="0038a10"/>故。如五十六。谓能引发无想定思。能感彼异熟果。 <lb ed="X" n="0045c03"/><lb ed="R080" n="0038a11"/>而无想定不能生果。假法如无无生用故。彼无想 <lb ed="X" n="0045c04"/><lb ed="R080" n="0038a12"/>天亦非所生。假无别体不别生故<note place="inline">此因不好。别解脱戒。身语业假 <lb ed="X" n="0045c05"/><lb ed="R080" n="0038a13"/>许感报故。命根虽假。业所感故</note>。观云。各别感果。如煞加行。招三恶 <lb ed="X" n="0045c06"/><lb ed="R080" n="0038a14"/>苦。正断命时。根本业感人天短命。後起能感外器 <lb ed="X" n="0045c07"/><lb ed="R080" n="0038a15"/>衰顿。准知此因加行时种。皆感总果。无心位种招 <lb ed="X" n="0045c08"/><lb ed="R080" n="0038a16"/>无心果<note place="inline">加行根本。後起别感。无教为证。一根本时通感三果。理无违故</note>。证云。既 <lb ed="X" n="0045c09"/><lb ed="R080" n="0038a17"/>云能发无想定思。能感异熟。不分总别。明知一思 <lb ed="X" n="0045c10"/><lb ed="R080" n="0038a18"/>通感总别。所依异熟。传说有二。一云。依第八现行 <lb ed="X" n="0045c11"/><lb ed="R080" n="0038b01"/>识假立。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045007" n="0045007"/>无想异熟心种上立。测俱叙二。基许取後 <lb ed="X" n="0045c12"/><lb ed="R080" n="0038b02"/><note place="inline">二定既依<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045008" n="0045008"/>〔灭〕心种立。此亦应尔。唯论第七依转识种。立无想事。枢要问答。不要不叙。依瑜伽记</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0045c13"/><lb ed="R080" n="0038b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0045c1301">●论本卷第二</p> <lb ed="X" n="0045c14"/><lb ed="R080" n="0038b04"/><p xml:id="pX50p0045c1401">复如何知<note place="inline">至</note>乃至廣说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0045c15"/><lb ed="R080" n="0038b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0045c1501">述曰。第五破四相中有三。问答故。破执故。示正故 <lb ed="X" n="0045c16"/><lb ed="R080" n="0038b06"/>此初也。此经可言有有为之三有为相。上有为言 <lb ed="X" n="0045c17"/><lb ed="R080" n="0038b07"/>所相色心。下有为言三能相故。一生。二灭。三住异。 <lb ed="X" n="0045c18"/><lb ed="R080" n="0038b08"/>如五十二。由一切行三世所显。从未来生。入过去 <lb ed="X" n="0045c19"/><lb ed="R080" n="0038b09"/>灭。现在住异。是故<persName>世尊</persName>。但说三种有部。证云。既说 <lb ed="X" n="0045c20"/><lb ed="R080" n="0038b10"/>之言。七转声中第六属主。是依士释。故知離法别 <lb ed="X" n="0045c21"/><lb ed="R080" n="0038b11"/>有相体。非无异法说之故言。故谓诸法上有种种 <lb ed="X" n="0045c22"/><lb ed="R080" n="0038b12"/>義。此三表法是有为義。故经重言有为相也。量云 <lb ed="X" n="0045c23"/><lb ed="R080" n="0038b13"/>三相应有别体。属主声故。如天授之衣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0045c24"/><lb ed="R080" n="0038b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0045c2401">此经不说<note place="inline">至</note>应异所相。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0046a" n="0046a"/> <lb ed="X" n="0046a01"/><lb ed="R080" n="0038b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0046a0101">述曰。破执有二。体故。用故。此初也。第六之声。有不 <lb ed="X" n="0046a02"/><lb ed="R080" n="0038b16"/>定过。色心之体。即色心故。测云。体相用三合名为 <lb ed="X" n="0046a03"/><lb ed="R080" n="0038b17"/>色。别属于总说属主言。外人救云。三能相体非即 <lb ed="X" n="0046a04"/><lb ed="R080" n="0038b18"/>所相。说能所相故。<g ref="#CB00193">暖</g>表如火等<note place="inline">基测因云。是能相故</note>。故以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046001" n="0046001"/>竖 <lb ed="X" n="0046a05"/><lb ed="R080" n="0039a01"/>相及无为相。作不定过。彼许不生不灭等相。離所 <lb ed="X" n="0046a06"/><lb ed="R080" n="0039a02"/>相法无别体故。基量云。汝无为相应離体有。说相 <lb ed="X" n="0046a07"/><lb ed="R080" n="0039a03"/>言故。如有为相。返作有为。比量应知<note place="inline">宗既言汝不违自宗。然因 <lb ed="X" n="0046a08"/><lb ed="R080" n="0039a04"/>不定。坚等异品亦说相言故</note>。测云。无为相体。应异所相。为无为 <lb ed="X" n="0046a09"/><lb ed="R080" n="0039a05"/>中随一摄故。如有为相体应无别<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046002" n="0046002"/>体。为无为中随 <lb ed="X" n="0046a10"/><lb ed="R080" n="0039a06"/>一摄故。如无为相<note place="inline">初量违宗。不言汝故。此因可言为无为相。若通所相。有二过故。 <lb ed="X" n="0046a11"/><lb ed="R080" n="0039a07"/>一不成过。既异所相为因。非宗法故。二不定过。所相二法。为无为中。亦随一摄。離彼所相无别体故</note>。证 <lb ed="X" n="0046a12"/><lb ed="R080" n="0039a08"/>云。有人于初量作差别过云。无为相应立假不相 <lb ed="X" n="0046a13"/><lb ed="R080" n="0039a09"/>应。为无为相中随一摄故。如有为相。还违自宗。故 <lb ed="X" n="0046a14"/><lb ed="R080" n="0039a10"/>非相应。然第二量不離此过。谓有为相应非假不 <lb ed="X" n="0046a15"/><lb ed="R080" n="0039a11"/>相应。为无为相中随一摄故。如无为相。故準例破。 <lb ed="X" n="0046a16"/><lb ed="R080" n="0039a12"/>非立量破<note place="inline">今谓不尔。不相应摄立敌共许。唯其假实言现<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046003" n="0046003"/>〔净〕不尔。论说如色心等。无别体 <lb ed="X" n="0046a17"/><lb ed="R080" n="0039a13"/>用。此亦应非不相应聚。彼既不尔。此云何然</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0046a18"/><lb ed="R080" n="0039a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0046a1801">又生等相<note place="inline">至</note>如何俱有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0046a19"/><lb ed="R080" n="0039a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0046a1901">述曰。第二破用有三。本故。末故。双故。基云。此破古 <lb ed="X" n="0046a20"/><lb ed="R080" n="0039a16"/>萨婆多。用前後起<note place="inline">彼云。生相未来。体用俱有。住等三相。有体无用。流入现在。生唯 <lb ed="X" n="0046a21"/><lb ed="R080" n="0039a17"/>有体。三体用俱。然有前後。先住取果。次异衰法。後灭心用。故难齐兴</note>。量云。汝生用时 <lb ed="X" n="0046a22"/><lb ed="R080" n="0039a18"/>三亦应起。体现有故。犹如生相。住用时等。皆应准 <lb ed="X" n="0046a23"/><lb ed="R080" n="0039b01"/>此。若用相违。体亦应然。不離用故如用也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0046a24"/><lb ed="R080" n="0039b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0046a2401">又住异灭用不应俱。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0046b" n="0046b"/> <lb ed="X" n="0046b01"/><lb ed="R080" n="0039b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0046b0101">述曰。自下破邪计也。正理师云。住异灭三同一时 <lb ed="X" n="0046b02"/><lb ed="R080" n="0039b04"/>用。故立量云。现在三相用不应俱。以相违故。如生 <lb ed="X" n="0046b03"/><lb ed="R080" n="0039b05"/>灭用<note place="inline">彼云。生在未来。令法将有用。流入现在。三相顿用。住令取当果。异令法弱前。有为法尔。势 <lb ed="X" n="0046b04"/><lb ed="R080" n="0039b06"/>力羸劣。不及前故。但由馀缘。有法增长。灭令作用至後念无。翻生相故</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0046b05"/><lb ed="R080" n="0039b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0046b0501">能相所相<note place="inline">至</note>不可得故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0046b06"/><lb ed="R080" n="0039b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0046b0601">述曰。第三双破<note place="inline">基云。破新。然理故。测双为勝</note>。于中有二。此初纵 <lb ed="X" n="0046b07"/><lb ed="R080" n="0039b09"/>有去来难也。言无别性故者。基云。彼计用離体外 <lb ed="X" n="0046b08"/><lb ed="R080" n="0039b10"/>无故。令用如体。亦本末九。有外返难。现具诸种。恒 <lb ed="X" n="0046b09"/><lb ed="R080" n="0039b11"/>应生现。所待缘种。亦现有故<note place="inline">基证难解。不離遣疑。依本母释</note>。因谓 <lb ed="X" n="0046b10"/><lb ed="R080" n="0039b12"/>因。缘即三缘。待因缘故。用前後者。二过。一缘应非 <lb ed="X" n="0046b11"/><lb ed="R080" n="0039b13"/>本有。便违自宗失。二但因缘所生。生等无用失。若 <lb ed="X" n="0046b12"/><lb ed="R080" n="0039b14"/>体恒有而生等合。汝无为法亦应有合。体同恒有 <lb ed="X" n="0046b13"/><lb ed="R080" n="0039b15"/>此合彼不差别。所由不可得故<note place="inline">基解不如测故。不叙</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0046b14"/><lb ed="R080" n="0039b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0046b1401">又去来世<note place="inline">至</note>进退非理。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0046b15"/><lb ed="R080" n="0039b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0046b1501">述曰。第二成无去来难也。因中双简现在无为。为 <lb ed="X" n="0046b16"/><lb ed="R080" n="0039b18"/>避不定过。单即过故<note place="inline">正理五十一云。又去来世外实非无能缘。彼觉有差别故。 <lb ed="X" n="0046b17"/><lb ed="R080" n="0040a01"/>如现在世声等。诸法非有法无差别故。缘彼不能起差别觉。解云。譬甁等不定宗。不言实有故。今对作相 <lb ed="X" n="0046b18"/><lb ed="R080" n="0040a02"/>违决定</note>。测云。既定世<anchor xml:id="nkr_note_add_0046b1801" n="0046b1801"/><anchor xml:id="beg0046b1801" n="0046b1801"/>已<anchor xml:id="end0046b1801"/>依训释破。未有而有名生。寧 <lb ed="X" n="0046b19"/><lb ed="R080" n="0040a03"/>在未来。<anchor xml:id="nkr_note_add_0046b1901" n="0046b1901"/><anchor xml:id="beg0046b1901" n="0046b1901"/>已<anchor xml:id="end0046b1901"/>有还无名灭。应非现在。翻覆应知。基云。 <lb ed="X" n="0046b20"/><lb ed="R080" n="0040a04"/>生灭体相违。生法体是有。灭生相返故。灭法体成 <lb ed="X" n="0046b21"/><lb ed="R080" n="0040a05"/>无。灭体若非无。生应非是有。又灭既无。便违于生。 <lb ed="X" n="0046b22"/><lb ed="R080" n="0040a06"/>住既是有。不违于生。基云。令灭住违。寧执同世。生 <lb ed="X" n="0046b23"/><lb ed="R080" n="0040a07"/>住令有。何容异世<note place="inline">前体顺违。後用违顺</note>。测云。依宗出过名进 <lb ed="X" n="0046b24"/><lb ed="R080" n="0040a08"/><note place="inline">纵许出过名进<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046004" n="0046004"/>〔集〕理而破名退</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0046c" n="0046c"/> <lb ed="X" n="0046c01"/><lb ed="R080" n="0040a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0046c0101">然有为法<note place="inline">至</note>皆是假立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0046c02"/><lb ed="R080" n="0040a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0046c0201">述曰。第三示正有二。刹那。一期。如文应知。表异无 <lb ed="X" n="0046c03"/><lb ed="R080" n="0040a11"/>为。假立四相。谓表示标印義故。所表共许。能表四 <lb ed="X" n="0046c04"/><lb ed="R080" n="0040a12"/>句。一四相皆有为。如萨婆多等。二四相皆无为。如 <lb ed="X" n="0046c05"/><lb ed="R080" n="0040a13"/>分别论师。有为羸劣。应不能相。无为性强。故能相 <lb ed="X" n="0046c06"/><lb ed="R080" n="0040a14"/>法。三二种俱有。如法密部。三相有为。灭相无为。能 <lb ed="X" n="0046c07"/><lb ed="R080" n="0040a15"/>灭法故。四二种俱非。如中论云。三相有为。能作有 <lb ed="X" n="0046c08"/><lb ed="R080" n="0040a16"/>为。是无为能作有为相。二俱不然。若生是有为。则 <lb ed="X" n="0046c09"/><lb ed="R080" n="0040a17"/>应有三相。若生是无为。何名有为相<note place="inline">云云</note>。今同初 <lb ed="X" n="0046c10"/><lb ed="R080" n="0040a18"/>句。而假实异。无第二生。不生假故。不同有部九法 <lb ed="X" n="0046c11"/><lb ed="R080" n="0040b01"/>俱起<note place="inline">谓二四相及法为九。大生生八。谓法三相及四随相。生生一。谓唯大生馀相準此</note>。表 <lb ed="X" n="0046c12"/><lb ed="R080" n="0040b02"/>此後无为相何失者。基云。即现在法于後无时。名 <lb ed="X" n="0046c13"/><lb ed="R080" n="0040b03"/>之为灭。假言过去外无实<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046005" n="0046005"/>非也<note place="inline">但曾有義为过去世。非过去体有无 <lb ed="X" n="0046c14"/><lb ed="R080" n="0040b04"/>義故。若今无義名为去来。过去未来。应无差别。故後无義立为灭相。假言此相属过去也</note>。测云。 <lb ed="X" n="0046c15"/><lb ed="R080" n="0040b05"/>灭相是假。依何假说。若说现在。应依异世。若是过 <lb ed="X" n="0046c16"/><lb ed="R080" n="0040b06"/>去。便无所依。解云。如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046006" n="0046006"/>比量中立法无者。彼因依无 <lb ed="X" n="0046c17"/><lb ed="R080" n="0040b07"/>亦得成立。灭相是无。依无何失<note place="inline">此显依今无法假立。依曾有法立今 <lb ed="X" n="0046c18"/><lb ed="R080" n="0040b08"/>无故。非今无義为灭相依。其无即为灭相体故</note>。观云。此解虽无思世相依 <lb ed="X" n="0046c19"/><lb ed="R080" n="0040b09"/>之失。违论後无及有为相。<anchor xml:id="nkr_note_add_0046c1901" n="0046c1901"/><anchor xml:id="beg0046c1901" n="0046c1901"/>已<anchor xml:id="end0046c1901"/>灭如龟毛。应非有为 <lb ed="X" n="0046c20"/><lb ed="R080" n="0040b10"/>故<note place="inline">非也。此云无时。瑜伽云。一云。刹那有初立相。于刹那後复有第四有为之相。廣百论云。本有今无名 <lb ed="X" n="0046c21"/><lb ed="R080" n="0040b11"/>灭。不言本有後无故。然此论文。望曾有依今无名後。後无非恒。寧非有为。如理门云。本无今有有<anchor xml:id="nkr_note_add_0046c2101" n="0046c2101"/><anchor xml:id="beg0046c2101" n="0046c2101"/>已<anchor xml:id="end0046c2101"/>还无。 <lb ed="X" n="0046c22"/><lb ed="R080" n="0040b12"/>有无非恒。故言无常。龟毛等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0046007" n="0046007"/>〔不〕彼恒无故</note>生表有法先非有者。证问答 <lb ed="X" n="0046c23"/><lb ed="R080" n="0040b13"/>云。生表先非有。有时名表。灭表後无是。有时名表。 <lb ed="X" n="0046c24"/><lb ed="R080" n="0040b14"/>生名为有。有时表先无。灭名为无。无时表後无。谓 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0047a" n="0047a"/> <lb ed="X" n="0047a01"/><lb ed="R080" n="0040b15"/>未灭时无未显故<note place="inline">护法。同时所望既异。故表不同。不同勝军。现在刹那。亦有前後。 <lb ed="X" n="0047a02"/><lb ed="R080" n="0040b16"/>如说极微有方分故。谓先生後住。前法时。後法即生。生住同时。因果相续。是如断道在生相。所断烦恼即 <lb ed="X" n="0047a03"/><lb ed="R080" n="0040b17"/>在住相</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0047a04"/><lb ed="R080" n="0040b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0047a0401">复如何知<note place="inline">至</note>何用名等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0047a05"/><lb ed="R080" n="0041a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0047a0501">述曰。第六破名身等有二。破故。立故。破亦有二。总 <lb ed="X" n="0047a06"/><lb ed="R080" n="0041a02"/>故。别故。此初也。量云。汝实名等非实能诠。异声实 <lb ed="X" n="0047a07"/><lb ed="R080" n="0041a03"/>有故。犹如色等。外若难云。汝假名等。应非能诠。不 <lb ed="X" n="0047a08"/><lb ed="R080" n="0041a04"/>離声假故。如四相等。证云。语声诠用假立名等。義 <lb ed="X" n="0047a09"/><lb ed="R080" n="0041a05"/>许除声更无能诠。既有相符。于我无过。汝不许声。 <lb ed="X" n="0047a10"/><lb ed="R080" n="0041a06"/>便与至教及世间违。谓声能下破<anchor xml:id="nkr_note_add_0047a1001" n="0047a1001"/><anchor xml:id="beg0047a1001" n="0047a1001"/>已<anchor xml:id="end0047a1001"/>生理。依俱舍 <lb ed="X" n="0047a11"/><lb ed="R080" n="0041a07"/>论。有部二義。一声能生名句文身。如根生识。二声 <lb ed="X" n="0047a12"/><lb ed="R080" n="0041a08"/>能显名句文身。如灯照物。今且破生类显不成。基 <lb ed="X" n="0047a13"/><lb ed="R080" n="0041a09"/>云。汝许生名等声定有屈曲。此屈曲声。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047001" n="0047001"/>是能诠義。 <lb ed="X" n="0047a14"/><lb ed="R080" n="0041a10"/>何用離声外别有等<note place="inline">测师亦同非立量文。证师立量。然不称理</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0047a15"/><lb ed="R080" n="0041a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0047a1501">若谓声上<note place="inline">至</note>别有实体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0047a16"/><lb ed="R080" n="0041a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0047a1601">述曰。<anchor xml:id="nkr_note_add_0047a1601" n="0047a1601"/><anchor xml:id="beg0047a1601" n="0047a1601"/>已<anchor xml:id="end0047a1601"/>下别破。正理师救。屈曲即名等故。破汝色 <lb ed="X" n="0047a17"/><lb ed="R080" n="0041a13"/>上形量屈曲。应有异色法处实体。色蕴上屈曲故。 <lb ed="X" n="0047a18"/><lb ed="R080" n="0041a14"/>如声屈曲。论意返显声上屈曲。无法处实体。色蕴 <lb ed="X" n="0047a19"/><lb ed="R080" n="0041a15"/>上屈曲故。如色屈曲<note place="inline">基测意同</note>。证云。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047002" n="0047002"/>後量法差别过。谓 <lb ed="X" n="0047a20"/><lb ed="R080" n="0041a16"/>声<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047003" n="0047003"/>曲。应非離声假法处摄。因喩如前故<note place="inline">今谓不尔。虽屈曲依 <lb ed="X" n="0047a21"/><lb ed="R080" n="0041a17"/>假立名等。而非屈曲即名等故。基谓屈曲声状属声。依此更立能诠分。何以知然。且一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047004" n="0047004"/>〔韵〕声别诠九義。既 <lb ed="X" n="0047a22"/><lb ed="R080" n="0041a18"/>一屈曲九分位故。廣成此義。如本母释。屈曲屈声。非不相应。故论主量不犯相违</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0047a23"/><lb ed="R080" n="0041b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0047a2301">若谓声上<note place="inline">至</note>定不能诠。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0047a24"/><lb ed="R080" n="0041b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0047a2401">测云。破转救云。内声屈曲。应不能诠。以属屈曲声 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0047b" n="0047b"/> <lb ed="X" n="0047b01"/><lb ed="R080" n="0041b03"/>故。如絃管声。基云。彼救意者。谓此屈曲。是声体故。 <lb ed="X" n="0047b02"/><lb ed="R080" n="0041b04"/>如色上屈曲。即色体性而不能诠。由此故知。别有 <lb ed="X" n="0047b03"/><lb ed="R080" n="0041b05"/>名等。观云。彼末计意。屈曲有二。能生屈曲即是声。 <lb ed="X" n="0047b04"/><lb ed="R080" n="0041b06"/>所生屈曲即名等<note place="inline">证云。既此论云。生名等声必有屈曲。明知能生屈曲是声。又正 <lb ed="X" n="0047b05"/><lb ed="R080" n="0041b07"/>理云。声上屈曲即是名等。明知所生即不相应。今恐不然。既立屈曲如絃管故。即知彼意。名非屈曲。是故 <lb ed="X" n="0047b06"/><lb ed="R080" n="0041b08"/>有部总有二计。一声屈曲即为名等。二屈曲上更生名等</note>。此应如彼声不别生 <lb ed="X" n="0047b07"/><lb ed="R080" n="0041b09"/>名等者。枢要云。论主为作有法差别相违。内声屈 <lb ed="X" n="0047b08"/><lb ed="R080" n="0041b10"/>曲能生名等。不生名等。是有法差别故。量云。汝此 <lb ed="X" n="0047b09"/><lb ed="R080" n="0041b11"/>内声应不生名。屈曲声故。如絃管声<note place="inline">观云。法差别摄别生名等 <lb ed="X" n="0047b10"/><lb ed="R080" n="0041b12"/>非能诠。不生名等。非能诠故。不如枢要。能生不生属声体故</note>。又谁说彼定不能 <lb ed="X" n="0047b11"/><lb ed="R080" n="0041b13"/>诠者。有二義释。基云。上难陀義。此申自宗。谓萨婆 <lb ed="X" n="0047b12"/><lb ed="R080" n="0041b14"/>多。不许外声有能诠用。大乘许故。谓如<persName>佛</persName>土能说 <lb ed="X" n="0047b13"/><lb ed="R080" n="0041b15"/>法故。如<persName>佛</persName>地说。身语二业。各有三种。自身他身非 <lb ed="X" n="0047b14"/><lb ed="R080" n="0041b16"/>身相应。意业唯二。除非身故<note place="inline">作者思趣有所作故。犹名业也</note>。测师 <lb ed="X" n="0047b15"/><lb ed="R080" n="0041b17"/>一云。重破杂心。说声有三。谓内外俱。俱声即是絃 <lb ed="X" n="0047b16"/><lb ed="R080" n="0041b18"/>管等声。<anchor xml:id="nkr_note_add_0047b1601" n="0047b1601"/><anchor xml:id="beg0047b1601" n="0047b1601"/>但<anchor xml:id="end0047b1601"/>许似诠。非实能诠。以名句文。有情摄故 <lb ed="X" n="0047b17"/><lb ed="R080" n="0042a01"/><note place="inline">俱舍破云。如一形邻虚。不许依二大种生。此声亦应尔。正理救云。谁言一微二大所造。但约助缘说因俱 <lb ed="X" n="0047b18"/><lb ed="R080" n="0042a02"/>声</note>。即枢要云。兹子露形。<persName>佛</persName>法毁曰无惭。避前偏过。 <lb ed="X" n="0047b19"/><lb ed="R080" n="0042a03"/>故作此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047005" n="0047005"/>许。二性与法亦一亦异。论主破云。还同前 <lb ed="X" n="0047b20"/><lb ed="R080" n="0042a04"/>二。设。彼救云。前异体别。今异義别。故次破<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047006" n="0047006"/>管屈曲 <lb ed="X" n="0047b21"/><lb ed="R080" n="0042a05"/>有能诠用。有曰。受大声屈曲故。如许内声。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0047b22"/><lb ed="R080" n="0042a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0047b2201">声若能诠<note place="inline">至</note>唯语能诠。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0047b23"/><lb ed="R080" n="0042a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0047b2301">基云。彼复救云。我许内声。能生名等。故有诠表。非 <lb ed="X" n="0047b24"/><lb ed="R080" n="0042a08"/>一切声。汝既以声即能诠表。风铃等声。应有诠用。 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0047c" n="0047c"/> <lb ed="X" n="0047c01"/><lb ed="R080" n="0042a09"/>枢要大乘。风铃声等。应有诠用。以声性故。如语声 <lb ed="X" n="0047c02"/><lb ed="R080" n="0042a10"/>等<note place="inline">测疏宗中。无简宗言。自宗相违</note>。此应如彼等者。测云。论主反破。 <lb ed="X" n="0047c03"/><lb ed="R080" n="0042a11"/>此内语声。如彼外声。不别生实名句文身<note place="inline">观云。此亦与外 <lb ed="X" n="0047c04"/><lb ed="R080" n="0042a12"/>量法差别相违。非也。有法别故。证云。比量相违也。比量相违有法同故。此类皆是相违决定也</note>。下 <lb ed="X" n="0047c05"/><lb ed="R080" n="0042a13"/>结成云。若谓风语虽同是声。内外别故。唯内生名。 <lb ed="X" n="0047c06"/><lb ed="R080" n="0042a14"/>如何不许。内外别故。唯内屈曲即为诠表。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0047c07"/><lb ed="R080" n="0042a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0047c0701">何理定知<note place="inline">至</note>天爱非馀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0047c08"/><lb ed="R080" n="0042a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0047c0801">述曰。相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047007" n="0047007"/>微有三。初外微诘。次内反质。後论主调。谓 <lb ed="X" n="0047c09"/><lb ed="R080" n="0042a17"/>语即诠人天共了。能诠异语。唯汝非馀。言天爱者。 <lb ed="X" n="0047c10"/><lb ed="R080" n="0042a18"/>弄彼名也。唯天所爱方得存也。又云。痴人弄言天 <lb ed="X" n="0047c11"/><lb ed="R080" n="0042b01"/>也。如说奴为郞君等也。调言咄天。汝甚可于。故言 <lb ed="X" n="0047c12"/><lb ed="R080" n="0042b02"/>天爱。天即爱也<note place="inline">馀義如疏及枢要等</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0047c13"/><lb ed="R080" n="0042b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0047c1301">然依语声<note place="inline">至</note>假立三故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0047c14"/><lb ed="R080" n="0042b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0047c1401">述曰。第二立正。名诠自性。谓自体義。非诠自相。言 <lb ed="X" n="0047c15"/><lb ed="R080" n="0042b05"/>不及故。如说火名。虽诠自体。遍一切火。为共相故。 <lb ed="X" n="0047c16"/><lb ed="R080" n="0042b06"/>言亦不即声者。显别立为不相应也。有难。长等既 <lb ed="X" n="0047c17"/><lb ed="R080" n="0042b07"/>色。名等应声。不尔。何者。基测云。依多法如本母破。 <lb ed="X" n="0047c18"/><lb ed="R080" n="0042b08"/>测或说。唯意识境故非也。根心心所。亦应尔故。基 <lb ed="X" n="0047c19"/><lb ed="R080" n="0042b09"/>或说。是教性故非也。声亦教。寂云。所诠多故非也。 <lb ed="X" n="0047c20"/><lb ed="R080" n="0042b10"/>勿所缘多。心亦同故。证云。相用勝故非也。如伽记 <lb ed="X" n="0047c21"/><lb ed="R080" n="0042b11"/>破。馀義廣辨如新集记。馀<persName>佛</persName>土者。基云。如<name role="" type="person">无垢称</name> <lb ed="X" n="0047c22"/><lb ed="R080" n="0042b12"/>说。或以光明妙香及味等。取触思数等上皆得假 <lb ed="X" n="0047c23"/><lb ed="R080" n="0042b13"/>立名等三种。亦是不相应摄。小乘不许有他方<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0047c24"/><lb ed="R080" n="0042b14"/>量云。除此三千界外。他方亦应时有<persName>佛</persName>出。教化众 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0048a" n="0048a"/> <lb ed="X" n="0048a01"/><lb ed="R080" n="0042b15"/>生。有人天众生故。犹如此土。证师。于此以成壞劫 <lb ed="X" n="0048a02"/><lb ed="R080" n="0042b16"/>作不定过<note place="inline">今谓不尔。自比量故。因应言许彼有众生。他不许故。大乘许有成壞<persName>佛</persName>现。今言 <lb ed="X" n="0048a03"/><lb ed="R080" n="0042b17"/>容有时时<persName>佛</persName>现。故无不定</note>。基量云。光明等上亦有名等。众生機 <lb ed="X" n="0048a04"/><lb ed="R080" n="0042b18"/>欲待故。如此声上。证敌量云。光明香等。定无名等 <lb ed="X" n="0048a05"/><lb ed="R080" n="0043a01"/>以非声故。如虚空等<note place="inline">機欲所待。随一不成。然言自许。亦得成因。证师褈褈作相 <lb ed="X" n="0048a06"/><lb ed="R080" n="0043a02"/>违决。然不应理。如本母释。既本大乘经终归至教。香等说法。故前量勝</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0048a07"/><lb ed="R080" n="0043a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0048a0701">有执随眠<note place="inline">至</note>非不相应。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0048a08"/><lb ed="R080" n="0043a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0048a0801">述曰。第二大段。破大众部。一说部。出世部。鸡胤部。 <lb ed="X" n="0048a09"/><lb ed="R080" n="0043a05"/>化地部计。外人若返难。大乘随眠应非种子。名贪 <lb ed="X" n="0048a10"/><lb ed="R080" n="0043a06"/>等故。如现贪等。相违决云。彼是种子非现贪等。生 <lb ed="X" n="0048a11"/><lb ed="R080" n="0043a07"/>自果故。如穀麦种。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0048a12"/><lb ed="R080" n="0043a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0048a1201">执别有馀<note place="inline">至</note>皆应遮止。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0048a13"/><lb ed="R080" n="0043a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0048a1301">述曰。第三例破。正量部。不失增长<note place="inline">得之异名</note>。成实论师。 <lb ed="X" n="0048a14"/><lb ed="R080" n="0043a10"/>无表戒等。正理论师。和合性等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0048a15"/><lb ed="R080" n="0043a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0048a1501">诸无为法<note place="inline">至</note>实无为性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0048a16"/><lb ed="R080" n="0043a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0048a1601">述曰。第三破无为中有二。破执故。立宗故。初亦有 <lb ed="X" n="0048a17"/><lb ed="R080" n="0043a13"/>二。总故。别故。此初也。有三种者。实法假比证成故。 <lb ed="X" n="0048a18"/><lb ed="R080" n="0043a14"/>基云。缘甁等心非量所摄。不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048001" n="0048001"/>新缘得法自体故。非 <lb ed="X" n="0048a19"/><lb ed="R080" n="0043a15"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0048002" n="0048002"/>度故。非量不要唯坚执故<note place="inline">如因明记破</note>。立量破云。汝无 <lb ed="X" n="0048a20"/><lb ed="R080" n="0043a16"/>为法。不应执为離色心等实无为性<note place="inline">宗也</note>。所知性故。 <lb ed="X" n="0048a21"/><lb ed="R080" n="0043a17"/>或色心等所显性故<note place="inline">二种因也</note>。所显有四。一以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048003" n="0048003"/>色。如灯 <lb ed="X" n="0048a22"/><lb ed="R080" n="0043a18"/>照物。二以心显心。如他心智。三以色显心。如表内 <lb ed="X" n="0048a23"/><lb ed="R080" n="0043b01"/>心。四以心显色。如心缘色。无为亦尔。从彼所显。容 <lb ed="X" n="0048a24"/><lb ed="R080" n="0043b02"/>受色等。断惑不生之所显故。如所作性。总相为因。 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0048b" n="0048b"/> <lb ed="X" n="0048b01"/><lb ed="R080" n="0043b03"/>外若返难。汝无为法。亦不应执。不離色等。无为法 <lb ed="X" n="0048b02"/><lb ed="R080" n="0043b04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0048004" n="0048004"/>法性。因喩如前。有相符过。我宗亦许即色故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0048b03"/><lb ed="R080" n="0043b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0048b0301">又虚空等<note place="inline">至</note>无应不遍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0048b04"/><lb ed="R080" n="0043b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0048b0401">述曰。别中有三。初破有部三体一多。次破馀部。後 <lb ed="X" n="0048b05"/><lb ed="R080" n="0043b07"/>略结破。谓萨婆多。自有两释。如婆沙论。三无为体。 <lb ed="X" n="0048b06"/><lb ed="R080" n="0043b08"/>一云各一。一云各多。以初为正。今破正義。量云。汝 <lb ed="X" n="0048b07"/><lb ed="R080" n="0043b09"/>空应多。一所合处。馀不合故。犹如色等<note place="inline">基测同然。准论亦可 <lb ed="X" n="0048b08"/><lb ed="R080" n="0043b10"/>能所合中</note>。随一摄故。若救不尔。一所合处。馀亦合故。是 <lb ed="X" n="0048b09"/><lb ed="R080" n="0043b11"/>则诸法应互相遍。违自宗。有对诸色不相遍。若谓 <lb ed="X" n="0048b10"/><lb ed="R080" n="0043b12"/>大乘。亦有此妨。解云。不今大乘唯依有为立数。无 <lb ed="X" n="0048b11"/><lb ed="R080" n="0043b13"/>为法体非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048005" n="0048005"/>一。非多之故。假说一遍。非一之故。别容 <lb ed="X" n="0048b12"/><lb ed="R080" n="0043b14"/>受法。萨婆多师。且约极微。一云。虚空不遍极微。极 <lb ed="X" n="0048b13"/><lb ed="R080" n="0043b15"/>微实故。一亦可遍。彼宗虚空无障碍故。以後为正。 <lb ed="X" n="0048b14"/><lb ed="R080" n="0043b16"/>论主双破。测云。共成一体名为相杂。则如色体应 <lb ed="X" n="0048b15"/><lb ed="R080" n="0043b17"/>非一。基量云。色中虚空体应即色。处无别故。如此 <lb ed="X" n="0048b16"/><lb ed="R080" n="0043b18"/>处色。枢要。同处不相離色。而作不定非也。既汝无 <lb ed="X" n="0048b17"/><lb ed="R080" n="0044a01"/>为他比量故。不得以彼作不定失。其宗诸色极微 <lb ed="X" n="0048b18"/><lb ed="R080" n="0044a02"/>别住。无同处色作不定故。若外返难。真如亦尔。解 <lb ed="X" n="0048b19"/><lb ed="R080" n="0044a03"/>云。真如。即法空性。離真法界。更无别法。真如与法 <lb ed="X" n="0048b20"/><lb ed="R080" n="0044a04"/>不一不异。不异之故。亦许相杂。不一之故。性相门 <lb ed="X" n="0048b21"/><lb ed="R080" n="0044a05"/>异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0048b22"/><lb ed="R080" n="0044a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0048b2201">一部一品<note place="inline">至</note>理应尔故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0048b23"/><lb ed="R080" n="0044a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0048b2301">述曰。破二无为。彼宗多说。此破一体。部谓五部。即 <lb ed="X" n="0048b24"/><lb ed="R080" n="0044a08"/>见四谛及修断品。谓九品地地皆有。基云。一部一 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0048c" n="0048c"/> <lb ed="X" n="0048c01"/><lb ed="R080" n="0044a09"/>品。结法断时应得未断。部品择灭。以体一故。如彼 <lb ed="X" n="0048c02"/><lb ed="R080" n="0044a10"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0048c0201" n="0048c0201"/><anchor xml:id="beg0048c0201" n="0048c0201"/>已<anchor xml:id="end0048c0201"/>得。非择准知<note place="inline">测师廣陈彼宗二灭。不要不叙</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0048c03"/><lb ed="R080" n="0044a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0048c0301">若体是多<note place="inline">至</note>非遍容受。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0048c04"/><lb ed="R080" n="0044a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0048c0401">述曰。破多体義。比量应知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0048c05"/><lb ed="R080" n="0044a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0048c0501">馀部所执<note place="inline">至</note>準前应破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0048c06"/><lb ed="R080" n="0044a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0048c0601">述曰。次例破馀。谓大众部一说出世鸡胤。皆立九 <lb ed="X" n="0048c07"/><lb ed="R080" n="0044a15"/>无为。一择灭。二非择灭。三虚空。四空处。五识处。六 <lb ed="X" n="0048c08"/><lb ed="R080" n="0044a16"/>无所有处。七非想非非想处<note place="inline">无色蕴细。别有无为</note>。八缘起支。 <lb ed="X" n="0048c09"/><lb ed="R080" n="0044a17"/>九八圣道支<note place="inline">令彼染净不杂乱性</note>。化地部亦立九。一择灭。二 <lb ed="X" n="0048c10"/><lb ed="R080" n="0044a18"/>非择灭。三虚空。四不动。五善法真如。六恶法真如。 <lb ed="X" n="0048c11"/><lb ed="R080" n="0044b01"/>七无记法真如。八圣道真如。九缘起真如。正量及 <lb ed="X" n="0048c12"/><lb ed="R080" n="0044b02"/>譬喩。立三无为。无有体性。分别论者。立四无为。谓 <lb ed="X" n="0048c13"/><lb ed="R080" n="0044b03"/>虚空等三。及缘起无为<note place="inline">如契经云。有<persName>佛</persName>无<persName>佛</persName>。缘起法性常住故</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0048c14"/><lb ed="R080" n="0044b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0048c1401">又诸无为<note place="inline">至</note>异心等有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0048c15"/><lb ed="R080" n="0044b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0048c1501">述曰。结破。基云。此重总破以上诸部。且萨婆多。许 <lb ed="X" n="0048c16"/><lb ed="R080" n="0044b06"/>三无为。非六因所得。故言无因。非得五果。故言无 <lb ed="X" n="0048c17"/><lb ed="R080" n="0044b07"/>果。而此无为。体即因果。是能作因。解脱果故。旧俱 <lb ed="X" n="0048c18"/><lb ed="R080" n="0044b08"/>舍颂曰。无为非因果者。谬也。新论颂曰。无为无因 <lb ed="X" n="0048c19"/><lb ed="R080" n="0044b09"/>果者。正也<note place="inline">大乘无为是離繫果了因果故。能作因等。不碍诸果</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0048c20"/><lb ed="R080" n="0044b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0048c2001">然契经说<note place="inline">至</note>非定实有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0048c21"/><lb ed="R080" n="0044b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0048c2101">述曰。第二立宗识变相中。测出二解。一云。皆是实 <lb ed="X" n="0048c22"/><lb ed="R080" n="0044b12"/>有。熏自影种假法如无非因缘故。一云。唯真如实 <lb ed="X" n="0048c23"/><lb ed="R080" n="0044b13"/>熏影像种。缘虚空等必带如相。不同枢要一向独 <lb ed="X" n="0048c24"/><lb ed="R080" n="0044b14"/>影。得失如前。问。若影虽有为。随本无为摄。亦应影 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0049a" n="0049a"/> <lb ed="X" n="0049a01"/><lb ed="R080" n="0044b15"/>有漏。随本无漏摄。答。性相非即離。随本说无为。缚 <lb ed="X" n="0049a02"/><lb ed="R080" n="0044b16"/>解事悬异。随见说有漏。依法性中。基云。即此真如 <lb ed="X" n="0049a03"/><lb ed="R080" n="0044b17"/>離诸障碍。故名虚空。言究竟证会者。显解脱道名 <lb ed="X" n="0049a04"/><lb ed="R080" n="0044b18"/>为究竟。证会四句。谓双观智断迷理事。刹那刹那 <lb ed="X" n="0049a05"/><lb ed="R080" n="0045a01"/>皆具四道。有四句故。一身证非慧证。後得解脱道 <lb ed="X" n="0049a06"/><lb ed="R080" n="0045a02"/><note place="inline">後智变影。不名证故。大般若云。正体名证。後智名得。有所得故</note>。二慧证非身证。正 <lb ed="X" n="0049a07"/><lb ed="R080" n="0045a03"/>体无间道<note place="inline">当品择灭今未证故</note>。三身慧俱证。正体解脱道<note place="inline">今时 <lb ed="X" n="0049a08"/><lb ed="R080" n="0045a04"/>得正证前品灭故</note>。四二俱非证。後得无间道<note place="inline">如一刹那。具有四句。多念 <lb ed="X" n="0049a09"/><lb ed="R080" n="0045a05"/>单道準此应知</note>。非择灭有二。本性不生馀部所无。二缘欠 <lb ed="X" n="0049a10"/><lb ed="R080" n="0045a06"/>不生。此复有二。一定不生。共萨婆多。二後还生。唯 <lb ed="X" n="0049a11"/><lb ed="R080" n="0045a07"/>大乘有。枢要云。虚空非择通凡圣得。真如择灭及 <lb ed="X" n="0049a12"/><lb ed="R080" n="0045a08"/>想受灭。唯圣者得。不动二说<note place="inline">如对法记莂此取捨</note>。问。何故择 <lb ed="X" n="0049a13"/><lb ed="R080" n="0045a09"/>灭三界唯一。定障之灭分为二种。若以二受别定 <lb ed="X" n="0049a14"/><lb ed="R080" n="0045a10"/>散地亦尔。答。必上下地对治所得。别立不动想受 <lb ed="X" n="0049a15"/><lb ed="R080" n="0045a11"/>灭二惑。一未至地。通断九地染。故唯总立为一择 <lb ed="X" n="0049a16"/><lb ed="R080" n="0045a12"/>灭真如。差别中遮恶取空。定无说有。遮化地部实 <lb ed="X" n="0049a17"/><lb ed="R080" n="0045a13"/>有说空。简依他起虚幻名实。实异计所执妄倒名 <lb ed="X" n="0049a18"/><lb ed="R080" n="0045a14"/>真。不同化地部别有实常法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0049a19"/><lb ed="R080" n="0045a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0049a1901">外道馀乘<note place="inline">至</note>亦是法执。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0049a20"/><lb ed="R080" n="0045a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0049a2001">述曰。破法执中。大段第三结破外小。于中有二。破 <lb ed="X" n="0049a21"/><lb ed="R080" n="0045a17"/>执故。示正故。此初也。初破色不相应无为。萨婆多 <lb ed="X" n="0049a22"/><lb ed="R080" n="0045a18"/>云。外境若无。何缘生心。故转破云。汝言能取彼外 <lb ed="X" n="0049a23"/><lb ed="R080" n="0045b01"/>境觉。亦不彼心外色等。是能取故。如缘此心所觉。 <lb ed="X" n="0049a24"/><lb ed="R080" n="0045b02"/>所觉谓诸心心所总名。彼疑。若尔能缘实耶。故亦 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0049b" n="0049b"/> <lb ed="X" n="0049b01"/><lb ed="R080" n="0045b03"/>量云。彼非实有。依他起故。如幻事。诸部皆许幻非 <lb ed="X" n="0049b02"/><lb ed="R080" n="0045b04"/>实故。若尔心境空无差别。何故乃说唯有识耶。所 <lb ed="X" n="0049b03"/><lb ed="R080" n="0045b05"/>以解云。为遣所执。存依他识。是实有者。如执外境。 <lb ed="X" n="0049b04"/><lb ed="R080" n="0045b06"/>亦是法执。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0049b05"/><lb ed="R080" n="0045b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0049b0501">然诸法执<note place="inline">至</note>如幻事等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0049b06"/><lb ed="R080" n="0045b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0049b0601">述曰。第二示正。外疑。若无境由何起执故。如文可 <lb ed="X" n="0049b07"/><lb ed="R080" n="0045b09"/>解。二执双单後当廣释。前我本想。即唯言蕴。今法 <lb ed="X" n="0049b08"/><lb ed="R080" n="0045b10"/>本想。言处界者。基云。我作用義。故说言蕴。无为无 <lb ed="X" n="0049b09"/><lb ed="R080" n="0045b11"/>用。计为我小。不说界处。基法不然。但计有体。为计 <lb ed="X" n="0049b10"/><lb ed="R080" n="0045b12"/>法故。言或无者。基云。末那定有。意识或无。修断定 <lb ed="X" n="0049b11"/><lb ed="R080" n="0045b13"/>有。见断不定。故<persName>世尊</persName>说者。解深密也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0049b12"/><lb ed="R080" n="0045b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0049b1201">如是外道<note place="inline">至</note>故似彼而转。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0049b13"/><lb ed="R080" n="0045b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0049b1301">述曰。破我法执。大段第三略结。亦二。结成故。释难 <lb ed="X" n="0049b14"/><lb ed="R080" n="0045b16"/>故。此初也。于中有三。三种渐略。成唯识故。初对外 <lb ed="X" n="0049b15"/><lb ed="R080" n="0045b17"/>境。略明唯识。谓外法无。欠缘義也。缘用必依实有 <lb ed="X" n="0049b16"/><lb ed="R080" n="0045b18"/>体者。设缘无法。亲所缘缘。影有体故。相当情现。如 <lb ed="X" n="0049b17"/><lb ed="R080" n="0046a01"/>第二月。不遮所缘。次对馀聚。略明唯识。萨婆多等 <lb ed="X" n="0049b18"/><lb ed="R080" n="0046a02"/>许他心智。亲缘现在他心心所。又安慧宗。<persName>佛</persName>他心 <lb ed="X" n="0049b19"/><lb ed="R080" n="0046a03"/>智。亲照他心。及<persName>佛</persName>自身八识辗转亲所缘缘<note place="inline">二十唯为 <lb ed="X" n="0049b20"/><lb ed="R080" n="0046a04"/>证云<persName>佛</persName>亲照彼论记会</note>。今护法宗。从凡至<persName>佛</persName>。皆变影像。故立 <lb ed="X" n="0049b21"/><lb ed="R080" n="0046a05"/>量破。彼聚言显他身八识。及自中异聚诸识。如非 <lb ed="X" n="0049b22"/><lb ed="R080" n="0046a06"/>所缘者。如三度等。後对同聚渐略明唯识。测云。此 <lb ed="X" n="0049b23"/><lb ed="R080" n="0046a07"/>破法密部。说心缘境时。亦缘相应法。基云。此破上 <lb ed="X" n="0049b24"/><lb ed="R080" n="0046a08"/>座部。法藏部。同聚相应亦年能缘意业。破馀谓化 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0049c" n="0049c"/> <lb ed="X" n="0049c01"/><lb ed="R080" n="0046a09"/>地部。心缘境时俱有法。西方师说。慧俱五蕴。名俱 <lb ed="X" n="0049c02"/><lb ed="R080" n="0046a10"/>有法。五识依色根俱有。身中色等是根种类故。能 <lb ed="X" n="0049c03"/><lb ed="R080" n="0046a11"/>缘之意识。唯依无间意。所依非色不能缘俱有。身 <lb ed="X" n="0049c04"/><lb ed="R080" n="0046a12"/>中色等非根种类故<note place="inline">大众部说。心缘境时能了自他。如灯自照。亦能照他。彼亲 <lb ed="X" n="0049c05"/><lb ed="R080" n="0046a13"/>照他。同萨婆多。照自还同大乘自证。故不别破。犊子部说。補特伽罗缘境非智。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0049c0501" n="0049c0501"/><anchor xml:id="beg0049c0501" n="0049c0501"/>已<anchor xml:id="end0049c0501"/>破我。故今不破</note>。基 <lb ed="X" n="0049c06"/><lb ed="R080" n="0046a14"/>云。大乘二说。一云。设<persName>佛</persName>镜智能现智影。自相应法 <lb ed="X" n="0049c07"/><lb ed="R080" n="0046a15"/>亦非所缘。然自证分自体尽故。成遍智。见分之境。 <lb ed="X" n="0049c08"/><lb ed="R080" n="0046a16"/>心等必同自证分境。许各别故。一云。镜智相应亦 <lb ed="X" n="0049c09"/><lb ed="R080" n="0046a17"/>许相缘。此但遍亲不遮疏也。见上现影名遍知故。 <lb ed="X" n="0049c10"/><lb ed="R080" n="0046a18"/>然自证分与相应法。见分同境名同所缘。非要皆 <lb ed="X" n="0049c11"/><lb ed="R080" n="0046b01"/>见分方同所缘故<note place="inline">如实三義如本母释</note>。所引伽他。厚严经也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0049c12"/><lb ed="R080" n="0046b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0049c1201">有作是难<note place="inline">至</note>似外境转。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0049c13"/><lb ed="R080" n="0046b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0049c1301">述曰。第二释难。于中有三。设难故。破斥故。结正故。 <lb ed="X" n="0049c14"/><lb ed="R080" n="0046b04"/>此初也。勝论馀乘共作此难。外境实无。心似彼转。 <lb ed="X" n="0049c15"/><lb ed="R080" n="0046b05"/>如说牛毛似龟毛转。所似都无。何言似彼。此中喩 <lb ed="X" n="0049c16"/><lb ed="R080" n="0046b06"/>意。有人性急意猛。似于真火。方可说言此人力大。 <lb ed="X" n="0049c17"/><lb ed="R080" n="0046b07"/>负重人等。说牛亦尔。既无心外我法真事。依何假 <lb ed="X" n="0049c18"/><lb ed="R080" n="0046b08"/>说。似何所耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0049c19"/><lb ed="R080" n="0046b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0049c1901">彼难非理<note place="inline">至</note>前<anchor xml:id="nkr_note_add_0049c1901" n="0049c1901"/><anchor xml:id="beg0049c1901" n="0049c1901"/>已<anchor xml:id="end0049c1901"/>破故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0049c20"/><lb ed="R080" n="0046b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0049c2001">述曰。第二破中。别破有二。初外道。後破小乘。初亦 <lb ed="X" n="0049c21"/><lb ed="R080" n="0046b11"/>有二。此初破真事。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0049c2101" n="0049c2101"/><anchor xml:id="beg0049c2101" n="0049c2101"/>已<anchor xml:id="end0049c2101"/>不成也。基云。所变似事有 <lb ed="X" n="0049c22"/><lb ed="R080" n="0046b12"/>法无我。俱有名无相分故。法谓轨持。依他中有法。 <lb ed="X" n="0049c23"/><lb ed="R080" n="0046b13"/>我谓主宰。依他中无我<note place="inline">此不尽理。似我似法。论说有故。由此测云五蕴假我 <lb ed="X" n="0049c24"/><lb ed="R080" n="0046b14"/>为我似事</note>。谓云。非我似我。非法似法。故不得言有法无 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0050a" n="0050a"/> <lb ed="X" n="0050a01"/><lb ed="R080" n="0046b15"/>我<note place="inline">此好</note>。此中何等名为共法。基云。有善恶用名为共 <lb ed="X" n="0050a02"/><lb ed="R080" n="0046b16"/>法<note place="inline">此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050001" n="0050001"/>〔唯〕护法</note>。测云。似常名为共法<note place="inline">此唯谈我</note>。观云。能所似上 <lb ed="X" n="0050a03"/><lb ed="R080" n="0046b17"/>主宰轨持<note place="inline">此通我法</note>。此显论宗唯似无真。然对情许名 <lb ed="X" n="0050a04"/><lb ed="R080" n="0046b18"/>为共法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0050a05"/><lb ed="R080" n="0047a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0050a0501">依类依实<note place="inline">至</note>俱不成故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0050a06"/><lb ed="R080" n="0047a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0050a0601">述曰。第二破似及共法中有二。标<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050002" n="0050002"/>故。此初也。基云。 <lb ed="X" n="0050a07"/><lb ed="R080" n="0047a03"/>类者性也。即同异句。其大有句今不取之。何以知 <lb ed="X" n="0050a08"/><lb ed="R080" n="0047a04"/>者。下德与类互相離故。若取大有。以是一法。定不 <lb ed="X" n="0050a09"/><lb ed="R080" n="0047a05"/>離故。即不成因。测师二说。一者同此。一云。通取大 <lb ed="X" n="0050a10"/><lb ed="R080" n="0047a06"/>有同异。实是德依。此总别性。馀不尔故。取三除三 <lb ed="X" n="0050a11"/><lb ed="R080" n="0047a07"/><note place="inline">初解为勝。有一总性无相離義。同异多体与德亦離故</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0050a12"/><lb ed="R080" n="0047a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0050a1201">依类假说<note place="inline">至</note>不依类成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0050a13"/><lb ed="R080" n="0047a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0050a1301">述曰。别释有二。此破依类。谓如内宗。必依共相。方 <lb ed="X" n="0050a14"/><lb ed="R080" n="0047a10"/>可得说人火相似。彼亦必依同异句力。方得说似。 <lb ed="X" n="0050a15"/><lb ed="R080" n="0047a11"/>故破不成。唯实家德。不属类故。若于类上虽无共 <lb ed="X" n="0050a16"/><lb ed="R080" n="0047a12"/>德。强说人类似于火者。水应名火。无共德故。若谓 <lb ed="X" n="0050a17"/><lb ed="R080" n="0047a13"/>水类与火德離。人类德俱。可假说者。此亦不然。急 <lb ed="X" n="0050a18"/><lb ed="R080" n="0047a14"/>人喜时。虽離猛赤。犹说此人。以为火故。双牒结破。 <lb ed="X" n="0050a19"/><lb ed="R080" n="0047a15"/>如文可知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0050a20"/><lb ed="R080" n="0047a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0050a2001">依实假说<note place="inline">至</note>不依实成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0050a21"/><lb ed="R080" n="0047a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0050a2101">述曰。此破依实非共有者。人火二德。各付<anchor xml:id="nkr_note_add_0050a2101" n="0050a2101"/><anchor xml:id="beg0050a2101" n="0050a2101"/>己<anchor xml:id="end0050a2101"/>实。若 <lb ed="X" n="0050a22"/><lb ed="R080" n="0047a18"/>不以类交接而说。如二自相无共之義。测同于水。 <lb ed="X" n="0050a23"/><lb ed="R080" n="0047b01"/>说火等过。若谓二德似故假说人似火。世间不说 <lb ed="X" n="0050a24"/><lb ed="R080" n="0047b02"/>德似德故<note place="inline">难意斯尽。测等繁释还不顺文</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0050b" n="0050b"/> <lb ed="X" n="0050b01"/><lb ed="R080" n="0047b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0050b0101">又假必依<note place="inline">至</note>不应正理。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0050b02"/><lb ed="R080" n="0047b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0050b0201">述曰。第二解小乘难。法谓自相。彼谓真事。然彼<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050003" n="0050003"/>虽 <lb ed="X" n="0050b03"/><lb ed="R080" n="0047b05"/>言现量所证。非比量智名言所及。问。说一切法。比 <lb ed="X" n="0050b04"/><lb ed="R080" n="0047b06"/>量不可言。如何共相假智诠得。答。但遮得自相故。 <lb ed="X" n="0050b05"/><lb ed="R080" n="0047b07"/>言诠共相。谓比量智。但于共相随名生解。假说得 <lb ed="X" n="0050b06"/><lb ed="R080" n="0047b08"/>故。且如靑言。遍目诸靑。随此心生。总靑解也<note place="inline">自共相義。 <lb ed="X" n="0050b07"/><lb ed="R080" n="0047b09"/>如因明记。及<persName>佛</persName>地论。不须重述</note>。亦非離此者。测云。若離此前所说 <lb ed="X" n="0050b08"/><lb ed="R080" n="0047b10"/>不得。自之相外。有别方便。施设自相。为假依者。即 <lb ed="X" n="0050b09"/><lb ed="R080" n="0047b11"/>应说言假必依真。既不尔故。假唯依似。基云。非離 <lb ed="X" n="0050b10"/><lb ed="R080" n="0047b12"/>假智。及言说外。有别所以。施设自相。说为假智。诠 <lb ed="X" n="0050b11"/><lb ed="R080" n="0047b13"/>之所依<note place="inline">前解義勝</note>。声不及处者。谓自相也。无容及故。勿 <lb ed="X" n="0050b12"/><lb ed="R080" n="0047b14"/>生无色比智故。如瑜伽记。测等云。此论<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050004" n="0050004"/>自即<persName>佛</persName>地 <lb ed="X" n="0050b13"/><lb ed="R080" n="0047b15"/>论。如实義中自相共相。各附<anchor xml:id="nkr_note_add_0050b1301" n="0050b1301"/><anchor xml:id="beg0050b1301" n="0050b1301"/>己<anchor xml:id="end0050b1301"/>体。为自相也。彼唯 <lb ed="X" n="0050b14"/><lb ed="R080" n="0047b16"/>现境離名言故。能诠所诠俱非自相者。能诠不能 <lb ed="X" n="0050b15"/><lb ed="R080" n="0047b17"/>彼自相。自相亦非他所诠故。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050005" n="0050005"/>言似谓增益者。基云。 <lb ed="X" n="0050b16"/><lb ed="R080" n="0047b18"/>自相之上增益共相依他有法。谓一色相遍诸色 <lb ed="X" n="0050b17"/><lb ed="R080" n="0048a01"/>上。故名增益。测云。非谓所说执乃名增益。共相靑 <lb ed="X" n="0050b18"/><lb ed="R080" n="0048a02"/>等。是依他故<note place="inline">二师意同。影像上有普当假相。观云同分摄者非也</note>。证云。本法 <lb ed="X" n="0050b19"/><lb ed="R080" n="0048a03"/>无常各附体者。皆不相似。但比量心所现相似。非 <lb ed="X" n="0050b20"/><lb ed="R080" n="0048a04"/>也。本法之上唯无增相。非附体相都不相似。违经 <lb ed="X" n="0050b21"/><lb ed="R080" n="0048a05"/>共相。违<persName>佛</persName>智故<note place="inline">廣破此義。如瑜伽记</note>。基问。增益何非是执。即 <lb ed="X" n="0050b22"/><lb ed="R080" n="0048a06"/>善心等。应有法执。答。善心等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050006" n="0050006"/>比虽不称质。而称影 <lb ed="X" n="0050b23"/><lb ed="R080" n="0048a07"/>相。故不为执。执俱不称本质影故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0050b24"/><lb ed="R080" n="0048a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0050b2401">然依识变<note place="inline">至</note>假说我法名。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0050c" n="0050c"/> <lb ed="X" n="0050c01"/><lb ed="R080" n="0048a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0050c0101">述曰。第三结正。厚严颂也。虽无识外我法真事。对 <lb ed="X" n="0050c02"/><lb ed="R080" n="0048a10"/>妄所计情有我法。依识相见假说似彼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0050c03"/><lb ed="R080" n="0048a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0050c0301">识所变相<note place="inline">至</note>合为一种。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0050c04"/><lb ed="R080" n="0048a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0050c0401">述曰。释颂有二。<anchor xml:id="nkr_note_add_0050c0401" n="0050c0401"/><anchor xml:id="beg0050c0401" n="0050c0401"/>已<anchor xml:id="end0050c0401"/>释初三句。释难标宗。今释後三 <lb ed="X" n="0050c05"/><lb ed="R080" n="0048a13"/>句。略出体性。于中有二。定数故。释義故。此初也。所 <lb ed="X" n="0050c06"/><lb ed="R080" n="0048a14"/>变见相各无量种。而自体分类别唯三。本识有多。 <lb ed="X" n="0050c07"/><lb ed="R080" n="0048a15"/>名何偏说。异熟多异熟性故。谓此本识。且有三位。 <lb ed="X" n="0050c08"/><lb ed="R080" n="0048a16"/>一我爱执藏位。除八地上。二乘无学。馀一切位名 <lb ed="X" n="0050c09"/><lb ed="R080" n="0048a17"/>阿赖耶。二善恶业果位。唯除<persName>如来</persName>。通诸有情。三相 <lb ed="X" n="0050c10"/><lb ed="R080" n="0048a18"/>续执持位。遍一切位。名阿陀那。于三通二。故言多 <lb ed="X" n="0050c11"/><lb ed="R080" n="0048b01"/>也。释经所说三界唯心。而遣有情多分所著。除宽 <lb ed="X" n="0050c12"/><lb ed="R080" n="0048b02"/>狭位。说中位也。梵云末那。此翻名意。即思量義。亦 <lb ed="X" n="0050c13"/><lb ed="R080" n="0048b03"/>恒亦审。偏得意名。第八唯恒。第六唯审。五识俱非。 <lb ed="X" n="0050c14"/><lb ed="R080" n="0048b04"/>有四句故<note place="inline">伛要多義不要不取</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0050c15"/><lb ed="R080" n="0048b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0050c1501">此三皆名<note place="inline">至</note>熏令生长。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0050c16"/><lb ed="R080" n="0048b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0050c1601">述曰。释变義中有二。因故。果故。此初也。因虽多种。 <lb ed="X" n="0050c17"/><lb ed="R080" n="0048b07"/>今唯子因。即能变生现行故。无记无力。非异熟因。 <lb ed="X" n="0050c18"/><lb ed="R080" n="0048b08"/>异熟疏远。难招引故。基云。不说我见熏习种者。離 <lb ed="X" n="0050c19"/><lb ed="R080" n="0048b09"/>此二外无别体故。于名言離出。不别招报故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0050c20"/><lb ed="R080" n="0048b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0050c2001">二果能变<note place="inline">至</note>非谓一切。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0050c21"/><lb ed="R080" n="0048b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0050c2101">述曰。第二果也。基云。谓有缘变不同因变。即自证 <lb ed="X" n="0050c22"/><lb ed="R080" n="0048b12"/>分变相见故。果即能变。亦持业释。所变见相五蕴 <lb ed="X" n="0050c23"/><lb ed="R080" n="0048b13"/>非一。故种种<note place="inline">此中摄因变正取种子生现行義。果变正取现行识变相见義</note>。问。现 <lb ed="X" n="0050c24"/><lb ed="R080" n="0048b14"/>行熏种。种生种子。此二变<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050007" n="0050007"/>中变所摄。答。种生种现 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0051a" n="0051a"/> <lb ed="X" n="0051a01"/><lb ed="R080" n="0048b15"/>皆因变摄。种能变故。现生现种皆果变摄。现<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051001" n="0051001"/>现能 <lb ed="X" n="0051a02"/><lb ed="R080" n="0048b16"/>变故<note place="inline">虽有别義。种亦现因。现亦种因。各具二变。然杂乱故。三藏存前以为正義。準此基云六七 <lb ed="X" n="0051a03"/><lb ed="R080" n="0048b17"/>熏言意显能熏。亦因能变。不正義也</note>。变有二种。转变变现。基云。四句。 <lb ed="X" n="0051a04"/><lb ed="R080" n="0048b18"/>一唯转变。谓诸种子能熏相分。二唯变现。谓异熟 <lb ed="X" n="0051a05"/><lb ed="R080" n="0049a01"/>心。<persName>佛</persName>心现行。三二俱是。谓因七识。四二俱非。谓<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0051a06"/><lb ed="R080" n="0049a02"/>及以异熟相分<note place="inline">因变果变。枢要四句。既非正義。故不能也</note>。等流习气为 <lb ed="X" n="0051a07"/><lb ed="R080" n="0049a03"/>因缘者。等谓相似。流即流类。似因而流。等即流也。 <lb ed="X" n="0051a08"/><lb ed="R080" n="0049a04"/>熏习之气即出因体。亲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051002" n="0051002"/>辨因果。名为因缘。异熟习 <lb ed="X" n="0051a09"/><lb ed="R080" n="0049a05"/>气为增上缘者。异因而熟。亦持业释。虽于因果为 <lb ed="X" n="0051a10"/><lb ed="R080" n="0049a06"/>等流习。傍资执种令增生果。助他亲因名增上缘。 <lb ed="X" n="0051a11"/><lb ed="R080" n="0049a07"/>引如作模。满如塡綵。若因若果。各同其名。异熟果 <lb ed="X" n="0051a12"/><lb ed="R080" n="0049a08"/>義。虽通七识。此颂且说真异熟也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051a13"/><lb ed="R080" n="0049a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0051a1301">虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0051a1301" n="0051a1301"/><anchor xml:id="beg0051a1301" n="0051a1301"/>已<anchor xml:id="end0051a1301"/>略说<note place="inline">至</note>其相云何。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051a14"/><lb ed="R080" n="0049a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0051a1401">述曰。本颂大段第二廣释唯识<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051003" n="0051003"/>问。于中有三。初十 <lb ed="X" n="0051a15"/><lb ed="R080" n="0049a11"/>四颂半明三能变。廣前下三句颂。次有一颂明唯 <lb ed="X" n="0051a16"/><lb ed="R080" n="0049a12"/>识義。廣前彼依识所变。後有七颂。释通外难。廣初 <lb ed="X" n="0051a17"/><lb ed="R080" n="0049a13"/>二句。亦有三。三能变故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051a18"/><lb ed="R080" n="0049a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0051a1801">颂曰<note place="inline">至</note>阿罗汉位捨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051a19"/><lb ed="R080" n="0049a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0051a1901">述曰。初能变颂有十门。一自相门。初阿赖耶识。二 <lb ed="X" n="0051a20"/><lb ed="R080" n="0049a16"/>果相门。异熟也。三因相门。一切种也。四所缘门。执 <lb ed="X" n="0051a21"/><lb ed="R080" n="0049a17"/>受处也。五行相门。即了也。其不可知属此二门。六 <lb ed="X" n="0051a22"/><lb ed="R080" n="0049a18"/>心所相应门。即常与体作意受想思相应也。七五 <lb ed="X" n="0051a23"/><lb ed="R080" n="0049b01"/>受门。即相应唯捨受也。一相应言通二门故。八三 <lb ed="X" n="0051a24"/><lb ed="R080" n="0049b02"/>性门。是无覆无记。其触等亦如是。但类心所不为 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0051b" n="0051b"/> <lb ed="X" n="0051b01"/><lb ed="R080" n="0049b03"/>别门。九因果相续门。恒转如瀑流。十捨名住地门。 <lb ed="X" n="0051b02"/><lb ed="R080" n="0049b04"/>即阿罗汉位捨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051b03"/><lb ed="R080" n="0049b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0051b0301">论曰<note place="inline">至</note>是故偏说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051b04"/><lb ed="R080" n="0049b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0051b0401">述曰。释有二文。初七段十義。正释颂文。後五教十 <lb ed="X" n="0051b05"/><lb ed="R080" n="0049b07"/>理。证此识有。言七段者。初之三相合为一段。所缘 <lb ed="X" n="0051b06"/><lb ed="R080" n="0049b08"/>行相合为一段。心所受俱合为一段。类释心所别 <lb ed="X" n="0051b07"/><lb ed="R080" n="0049b09"/>为一段。馀各一故。此即初段自相门也。阿赖耶者。 <lb ed="X" n="0051b08"/><lb ed="R080" n="0049b10"/>此翻摄藏。言具有者。必具三義方藏故。问。三藏欠 <lb ed="X" n="0051b09"/><lb ed="R080" n="0049b11"/>一不名阿赖耶。三持缺一不名阿陀那。答。三藏之 <lb ed="X" n="0051b10"/><lb ed="R080" n="0049b12"/>中执藏为勝。流转过重故。三持之中。持种为勝。根 <lb ed="X" n="0051b11"/><lb ed="R080" n="0049b13"/>本義勝故。从勝得名。捨不捨异熟。寂云。杂染唯取 <lb ed="X" n="0051b12"/><lb ed="R080" n="0049b14"/>烦恼。笵云。唯取惑业苦三。幷云八地。彼无熏习。三 <lb ed="X" n="0051b13"/><lb ed="R080" n="0049b15"/>藏总无。何不捨名<note place="inline">非也。<name role="" type="person">世亲</name>无性唯除无漏。与诸有漏互为缘故。所知障等彼位 <lb ed="X" n="0051b14"/><lb ed="R080" n="0049b16"/>熏故</note>。言与<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051004" n="0051004"/>谁染种种名所藏。此诸是能藏。是杂染法 <lb ed="X" n="0051b15"/><lb ed="R080" n="0049b17"/>所熏所依染法名能藏。此诸为所藏<note place="inline">此师释意本识现行具三 <lb ed="X" n="0051b16"/><lb ed="R080" n="0049b18"/>藏義</note>。测云。识中种子能生转识。种名能藏。果名所藏。 <lb ed="X" n="0051b17"/><lb ed="R080" n="0050a01"/>杂染转识熏成种子。能熏名能藏。所熏种所藏<note place="inline">此师 <lb ed="X" n="0051b18"/><lb ed="R080" n="0050a02"/>释意唯种识上说能所藏</note>。无性释云。于此摄藏者。显能持习气。 <lb ed="X" n="0051b19"/><lb ed="R080" n="0050a03"/>非唯习气名阿赖耶识。要能持习气。如彼说意识。 <lb ed="X" n="0051b20"/><lb ed="R080" n="0050a04"/>此有三释。如彼论记。测存唯种为能藏義。说法能 <lb ed="X" n="0051b21"/><lb ed="R080" n="0050a05"/>藏为因缘性。破馀师故<note place="inline">今护法宗理各具三。若唯取种现欠二藏。若唯取现 <lb ed="X" n="0051b22"/><lb ed="R080" n="0050a06"/>无因缘故。谓不但由牙因缘性得藏识名。勿滥<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051005" n="0051005"/>〔除〕故。谓七转识种生熏种。亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051006" n="0051006"/>〔彼〕种故。既具三義应名藏识。 <lb ed="X" n="0051b23"/><lb ed="R080" n="0050a07"/>然性所许。故有别義。持种之義。名为能藏。受熏之義名所藏。被六七识时。所执名为执藏。不共馀故。由此 <lb ed="X" n="0051b24"/><lb ed="R080" n="0050a08"/>通取以为善说。总缘我见亦缘种故</note>。摄持因果为自相者。基云。自体 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0051c" n="0051c"/> <lb ed="X" n="0051c01"/><lb ed="R080" n="0050a09"/>是总。因果是别。是别为总所苞。名之为摄。总为别 <lb ed="X" n="0051c02"/><lb ed="R080" n="0050a10"/>所依。名之为持。又虽二无总摄。二为一体。体与義 <lb ed="X" n="0051c03"/><lb ed="R080" n="0050a11"/>为依。名之为持。摄二義为体。名之为摄。若尔自相 <lb ed="X" n="0051c04"/><lb ed="R080" n="0050a12"/>应是假有。此亦不然。以非<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051007" n="0051007"/>辟然因果为一。即一体 <lb ed="X" n="0051c05"/><lb ed="R080" n="0050a13"/>上别義说故<note place="inline">此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051008" n="0051008"/>〔如〕一真法界之上。别立人法二空。真如虽开三种。犹名赖耶。不为馀法。 <lb ed="X" n="0051c06"/><lb ed="R080" n="0050a14"/>故言实有。此师唯依一现行立。如枢要云。此中三相俱唯现行。现可见故。执持勝故</note>。测云。離 <lb ed="X" n="0051c07"/><lb ed="R080" n="0050a15"/>二相外别立自相。因谓识体。能持种義。果即彼识 <lb ed="X" n="0051c08"/><lb ed="R080" n="0050a16"/>酬业之義。斯有二说。一云。自相即体。馀二相状。持 <lb ed="X" n="0051c09"/><lb ed="R080" n="0050a17"/>种酬因为二相故。一云。三皆体相。以总摄别。如世 <lb ed="X" n="0051c10"/><lb ed="R080" n="0050a18"/>亲论。三自相故。虽有三门。皆即体義。故无一识三 <lb ed="X" n="0051c11"/><lb ed="R080" n="0050b01"/>体之失<note place="inline">二疏意同。测云。離二别立自相。但显门别。不违基意。测後基初。总别義同。测前基後。 <lb ed="X" n="0051c12"/><lb ed="R080" n="0050b02"/>体義意同。准<name role="" type="person">世亲</name>释。总别为三。如彼论云。三差别者。此中自相。果因二性之所建立。此中因性。唯是因性 <lb ed="X" n="0051c13"/><lb ed="R080" n="0050b03"/>之所建立。果相唯是果性建立</note>。此一体相虽多分位之中藏初过 <lb ed="X" n="0051c14"/><lb ed="R080" n="0050b04"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0051009" n="0051009"/>量。故此颂中偏为自相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051c15"/><lb ed="R080" n="0050b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0051c1501">此是能引<note place="inline">至</note>故偏说之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051c16"/><lb ed="R080" n="0050b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0051c1601">述曰。第二果相门也。言能引也。简满业也。偈是总 <lb ed="X" n="0051c17"/><lb ed="R080" n="0050b07"/>报。真异熟故。次简有部。命众同分恒真异熟。化地 <lb ed="X" n="0051c18"/><lb ed="R080" n="0050b08"/>部等。穷生死蕴。大众部。根本识。上座。分别论者有 <lb ed="X" n="0051c19"/><lb ed="R080" n="0050b09"/>分识等。離此本识不可得故。恒时遮断。相续遮常。 <lb ed="X" n="0051c20"/><lb ed="R080" n="0050b10"/>此识具有四种果。除離繫故。然真异熟。一宽二不 <lb ed="X" n="0051c21"/><lb ed="R080" n="0050b11"/>共。于三位等。宽通二位。于八识等。第八不共。故擧 <lb ed="X" n="0051c22"/><lb ed="R080" n="0050b12"/>异熟摄馀果相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051c23"/><lb ed="R080" n="0050b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0051c2301">此能执持<note place="inline">至</note>是故偏说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051c24"/><lb ed="R080" n="0050b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0051c2401">述曰。第三因相门也。基云。以现行识持种不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051010" n="0051010"/>失。名 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0052a" n="0052a"/> <lb ed="X" n="0052a01"/><lb ed="R080" n="0050b15"/>一切种。释因相義。种子亦是此识因相。然今且说 <lb ed="X" n="0052a02"/><lb ed="R080" n="0050b16"/>现行三相。寧知因相亦通种子。谓如下论。一切种 <lb ed="X" n="0052a03"/><lb ed="R080" n="0050b17"/>相。应更分别。即通一切三性种故。摄论第二云。因 <lb ed="X" n="0052a04"/><lb ed="R080" n="0050b18"/>相者。谓即如是一切种子阿赖耶识。于一切时。与 <lb ed="X" n="0052a05"/><lb ed="R080" n="0051a01"/>彼杂染品类。诸法现前为因。<name role="" type="person">世亲</name>释云杂染所熏 <lb ed="X" n="0052a06"/><lb ed="R080" n="0051a02"/>功能差别故。枢要及疏。一云。三相俱现行。现可见 <lb ed="X" n="0052a07"/><lb ed="R080" n="0051a03"/>故。然摄大乘种为因相。现为果相。俱为自体。所望 <lb ed="X" n="0052a08"/><lb ed="R080" n="0051a04"/>别故。二云。自相因相。通第八现及一切种。能所藏 <lb ed="X" n="0052a09"/><lb ed="R080" n="0051a05"/>故。知自相通。一切种相。更分别故。知因相通。果相 <lb ed="X" n="0052a10"/><lb ed="R080" n="0051a06"/>唯在第八现种。馀种非异熟故<note place="inline">生本识种。由先业力。立命根故。偏得 <lb ed="X" n="0052a11"/><lb ed="R080" n="0051a07"/>果名。此说三相皆通种现</note>。因位具三相。<persName>佛</persName>唯除果相。非真异熟 <lb ed="X" n="0052a12"/><lb ed="R080" n="0051a08"/>故。不唯异熟。但从他生名果相者。<persName>佛</persName>亦具三。前说 <lb ed="X" n="0052a13"/><lb ed="R080" n="0051a09"/>为勝。望他为因果故<note place="inline">今谓不尔。且虽擧勝。不除馀果。既云自相。合取因果。<persName>佛</persName>无 <lb ed="X" n="0052a14"/><lb ed="R080" n="0051a10"/>果相。唯应因相。无总相故</note>。言離此持种不可得者。遮经部等。色 <lb ed="X" n="0052a15"/><lb ed="R080" n="0051a11"/>根大种。转识心所。及假类等。如下当说。基量云。彼 <lb ed="X" n="0052a16"/><lb ed="R080" n="0051a12"/>不能持一切种子。非第八识故。如外色等。返显第 <lb ed="X" n="0052a17"/><lb ed="R080" n="0051a13"/>八能持种義。六因十因。虽有多种。能作因中持种 <lb ed="X" n="0052a18"/><lb ed="R080" n="0051a14"/>不共。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052a19"/><lb ed="R080" n="0051a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0052a1901">初能变识<note place="inline">至</note>如是三相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052a20"/><lb ed="R080" n="0051a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0052a2001">述曰。初段结也。基云。识体变见相二分。种种相状。 <lb ed="X" n="0052a21"/><lb ed="R080" n="0051a17"/>或等流果。六因等相。義相非一。故言虽多。然自证 <lb ed="X" n="0052a22"/><lb ed="R080" n="0051a18"/>分但有三義。略说三相<note place="inline">疏前云除现行相分。馀三分等皆入三相</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052a23"/><lb ed="R080" n="0051b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0052a2301">一切种相<note place="inline">至</note>功能差别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052a24"/><lb ed="R080" n="0051b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0052a2401">述曰。廣因相门。十门分别。一出体故。二不一异故。 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0052b" n="0052b"/> <lb ed="X" n="0052b01"/><lb ed="R080" n="0051b03"/>三假实故。四见相故。五三性故。六本始故。七六義 <lb ed="X" n="0052b02"/><lb ed="R080" n="0051b04"/>故。八生引故。九四缘故。十熏习故。此初也。本识中 <lb ed="X" n="0052b03"/><lb ed="R080" n="0051b05"/>者。简馀部师。六识类等。亲生自果。简异熟因。功能 <lb ed="X" n="0052b04"/><lb ed="R080" n="0051b06"/>差别。简能熏现。测云。理实有发。亦是因相。然且说 <lb ed="X" n="0052b05"/><lb ed="R080" n="0051b07"/>亲名言种子。如等流果亦是果相。然且说疏以为 <lb ed="X" n="0052b06"/><lb ed="R080" n="0051b08"/>果相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052b07"/><lb ed="R080" n="0051b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0052b0701">此与本识<note place="inline">至</note>理应尔故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052b08"/><lb ed="R080" n="0051b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0052b0801">述曰。第二非一异门。本识是体。种子是用。理非一 <lb ed="X" n="0052b09"/><lb ed="R080" n="0051b11"/>异。体之用故。种子是因。现行是果。亦非一异。定一。 <lb ed="X" n="0052b10"/><lb ed="R080" n="0051b12"/>如一物无因果差别。定异。如相违互非因果说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052b11"/><lb ed="R080" n="0051b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0052b1101">虽非一异<note place="inline">至</note>不同真如。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052b12"/><lb ed="R080" n="0051b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0052b1201">述曰。第三假实门。测云。西方二释。一月藏等说。是 <lb ed="X" n="0052b13"/><lb ed="R080" n="0051b15"/>假非实。自体分上。有能生用。名为种故。如摄大乘。 <lb ed="X" n="0052b14"/><lb ed="R080" n="0051b16"/>非彼种子别有实物。于此中住。亦非不异。然五十 <lb ed="X" n="0052b15"/><lb ed="R080" n="0051b17"/>二。说实物者。约所依说。二护法等说。是实非假。说 <lb ed="X" n="0052b16"/><lb ed="R080" n="0051b18"/>实物故。假无自体。如兔角故。然附识体说无实物。 <lb ed="X" n="0052b17"/><lb ed="R080" n="0052a01"/>故月藏等比甁立量。基云。淸辨安慧等难也。论主 <lb ed="X" n="0052b18"/><lb ed="R080" n="0052a02"/>反质。真如应假立。与外人作不定过。淸辨。若许真 <lb ed="X" n="0052b19"/><lb ed="R080" n="0052a03"/>如亦假。不起似空花难。便无真谛。然简事理。不同 <lb ed="X" n="0052b20"/><lb ed="R080" n="0052a04"/>真如。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052b21"/><lb ed="R080" n="0052a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0052b2101">种子虽依<note place="inline">至</note>此为境故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052b22"/><lb ed="R080" n="0052a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0052b2201">述曰。第四见相门。基云。种子依自体分所熏处故。 <lb ed="X" n="0052b23"/><lb ed="R080" n="0052a07"/>然见分缘功能差别。非是缘于自证分体。测云。熏 <lb ed="X" n="0052b24"/><lb ed="R080" n="0052a08"/>自证分。有实种子。相分所摄。非馀三分。见分恒取 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0052c" n="0052c"/> <lb ed="X" n="0052c01"/><lb ed="R080" n="0052a09"/>此为境故。净种净识相分类故。虽见不缘。而相分 <lb ed="X" n="0052c02"/><lb ed="R080" n="0052a10"/>摄<note place="inline">既见不缘而附自证。从体分摄。理有何妨。若月藏解。自证缘种。而非见分。于自体生能生用故。 <lb ed="X" n="0052c03"/><lb ed="R080" n="0052a11"/>五十一说。生无色界。第八唯缘内种子者依自证分所缘境。若说见分境。若凡若圣通缘欲色。现行色等。 <lb ed="X" n="0052c04"/><lb ed="R080" n="0052a12"/>如下当辨</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052c05"/><lb ed="R080" n="0052a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0052c0501">诸有漏种<note place="inline">至</note>所摄异熟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052c06"/><lb ed="R080" n="0052a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0052c0601">述曰。第五三性门。诸有漏种。从体无记。从能熏因。 <lb ed="X" n="0052c07"/><lb ed="R080" n="0052a15"/>或所生现行亦名善等。无漏不尔。缚解异故。基问。 <lb ed="X" n="0052c08"/><lb ed="R080" n="0052a16"/>无漏与识性类别。不得随识。名无记。无漏与识体 <lb ed="X" n="0052c09"/><lb ed="R080" n="0052a17"/>不同。应非随识。名异熟。若尔何故。论说二门。一异 <lb ed="X" n="0052c10"/><lb ed="R080" n="0052a18"/>熟种。二异熟生。故论解云。随所依名。有伏难言。若 <lb ed="X" n="0052c11"/><lb ed="R080" n="0052b01"/>尔。此等体非无记。依无记故。应名无记。故论解云。 <lb ed="X" n="0052c12"/><lb ed="R080" n="0052b02"/>异性相依。如眼等识。谓依眼等名眼等识。然非善 <lb ed="X" n="0052c13"/><lb ed="R080" n="0052b03"/>等从根无记。应返质云。无漏依识名异熟。亦今从 <lb ed="X" n="0052c14"/><lb ed="R080" n="0052b04"/>识名无记。识依于眼名眼识。亦应从眼名无记。此 <lb ed="X" n="0052c15"/><lb ed="R080" n="0052b05"/>既不尔。彼云何然。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052c16"/><lb ed="R080" n="0052b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0052c1601">此中有義<note place="inline">至</note>因果不乱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052c17"/><lb ed="R080" n="0052b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0052c1701">述曰。第六本始门。有三家释。此初月藏释也。亦名 <lb ed="X" n="0052c18"/><lb ed="R080" n="0052b08"/>护月<note place="inline">十释之中。无此师释。欲显義别护法引述</note>初立宗云。皆本性有会 <lb ed="X" n="0052c19"/><lb ed="R080" n="0052b09"/>教熏习。但可增长。引证有三。初引有漏无漏通教。 <lb ed="X" n="0052c20"/><lb ed="R080" n="0052b10"/>从前如次。无尽意经<note place="inline">基云。共信之教。婆沙亦引故</note>。阿毘达摩经 <lb ed="X" n="0052c21"/><lb ed="R080" n="0052b11"/><note place="inline">基云。其恶久<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052001A" n="0052001A"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0052001A" n="0052001A"/>〔故〕如无食子落在地时。多为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052001B" n="0052001B"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0052001B" n="0052001B"/>〔聚〕故</note>。瑜伽论等立五种姓<note place="inline">楞伽第二。 <lb ed="X" n="0052c22"/><lb ed="R080" n="0052b12"/>无上依经上卷。大莊严论第一。大般若五百九十三。杂有五性亦尔</note>。第二别引无漏 <lb ed="X" n="0052c23"/><lb ed="R080" n="0052b13"/>本有。即瑜伽论第三。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052002" n="0052002"/>准理证有漏种。後结成云。但 <lb ed="X" n="0052c24"/><lb ed="R080" n="0052b14"/>有一物生异不乱。若有新熏。便多种子。後果生时 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0053a" n="0053a"/> <lb ed="X" n="0053a01"/><lb ed="R080" n="0052b15"/>从何种起。相似种子有生不生。或皆能生。因果杂 <lb ed="X" n="0053a02"/><lb ed="R080" n="0052b16"/>乱。然本性住习所成者。增不增长有差别故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053a03"/><lb ed="R080" n="0052b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0053a0301">有義<note place="inline">至</note>非<anchor xml:id="nkr_note_add_0053a0301" n="0053a0301"/><anchor xml:id="beg0053a0301" n="0053a0301"/>己<anchor xml:id="end0053a0301"/>有体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053a04"/><lb ed="R080" n="0052b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0053a0401">述曰。勝军祖师难陀義也。立宗种子皆熏故生。会 <lb ed="X" n="0053a05"/><lb ed="R080" n="0053a01"/>教本有无始熏故。以名定体名习气故。如胡麻中 <lb ed="X" n="0053a06"/><lb ed="R080" n="0053a02"/>所有香气花熏故生。谓西方法。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053001" n="0053001"/>光以香花。和于苣 <lb ed="X" n="0053a07"/><lb ed="R080" n="0053a03"/>勝。聚之一处。合使极烂。後以压油。涂身香色。教证 <lb ed="X" n="0053a08"/><lb ed="R080" n="0053a04"/>有三。初有偏证。谓多界经。摄大乘论。二三熏习<note place="inline">如彼 <lb ed="X" n="0053a09"/><lb ed="R080" n="0053a05"/>论记</note>。次无漏证。摄大乘对法论等。又瑜伽云。出世间 <lb ed="X" n="0053a10"/><lb ed="R080" n="0053a06"/>法。从真如所缘缘种子。难陀释云。<persName>佛</persName>证真如说正 <lb ed="X" n="0053a11"/><lb ed="R080" n="0053a07"/>法故。闻熏习生。生初无漏<note place="inline">若护法释。如瑜伽记。缘真如境智之种子</note>。後 <lb ed="X" n="0053a12"/><lb ed="R080" n="0053a08"/>会违教。瑜伽二文。一分立者。钝利别故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053a13"/><lb ed="R080" n="0053a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0053a1301">有義<note place="inline">至</note>习所成种。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053a14"/><lb ed="R080" n="0053a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0053a1401">述曰。护法正宗。于中有三。立宗。破执。结成故。此初 <lb ed="X" n="0053a15"/><lb ed="R080" n="0053a11"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053a16"/><lb ed="R080" n="0053a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0053a1601">若唯本有<note place="inline">至</note>理教相违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053a17"/><lb ed="R080" n="0053a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0053a1701">述曰。第二破执中有二。此破月藏。阿毘达摩经颂。 <lb ed="X" n="0053a18"/><lb ed="R080" n="0053a14"/>意者。基云。初句能藏。次句所藏<note place="inline">非也。二句各具能所藏故</note>。测云。 <lb ed="X" n="0053a19"/><lb ed="R080" n="0053a15"/>初句以识为因。诸法为果。次句翻此<note place="inline">此好应知</note>。寧知彼 <lb ed="X" n="0053a20"/><lb ed="R080" n="0053a16"/>颂说因缘義。摄大乘释。为因缘故。由炷生焰。如种 <lb ed="X" n="0053a21"/><lb ed="R080" n="0053a17"/>生现。由焰烧炷。如现<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053002" n="0053002"/>重。第二芦束。喩依持用。非但 <lb ed="X" n="0053a22"/><lb ed="R080" n="0053a18"/>因缘。亦依持故。唯依此二者。种及能熏。以相生故。 <lb ed="X" n="0053a23"/><lb ed="R080" n="0053b01"/>虽种生种亦为因缘。约唯体有种现二故。若彼救 <lb ed="X" n="0053a24"/><lb ed="R080" n="0053b02"/>云。所引教意熏令增长。故说因缘。善恶业现令果 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0053b" n="0053b"/> <lb ed="X" n="0053b01"/><lb ed="R080" n="0053b03"/>种增。善恶应与无记因缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053b02"/><lb ed="R080" n="0053b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0053b0201">若唯始起<note place="inline">至</note>不善等种。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053b03"/><lb ed="R080" n="0053b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0053b0301">述曰。此下破难陀中有五。一难本宗故。二破异论 <lb ed="X" n="0053b04"/><lb ed="R080" n="0053b06"/>故。三申正義故。四释相违故。五总结故。此初也。量 <lb ed="X" n="0053b05"/><lb ed="R080" n="0053b07"/>云。汝初无漏。应不得生。无因缘故。如兔角等。救云。 <lb ed="X" n="0053b06"/><lb ed="R080" n="0053b08"/>此因随一不成。世第一法所熏有漏为因缘故<note place="inline">摄大 <lb ed="X" n="0053b07"/><lb ed="R080" n="0053b09"/>乘云。此闻熏习虽是世间。而是出世心种子性。以彼为证</note>。故转破云。有漏不应 <lb ed="X" n="0053b08"/><lb ed="R080" n="0053b10"/>为无漏种。以相违故。测量云。有漏不能生异熟类。 <lb ed="X" n="0053b09"/><lb ed="R080" n="0053b11"/>漏无漏中随一摄故。犹如无漏。若许无漏生有漏 <lb ed="X" n="0053b10"/><lb ed="R080" n="0053b12"/>者。便有二失。一<persName>佛</persName>生有漏失。二善生不善失。基云。 <lb ed="X" n="0053b11"/><lb ed="R080" n="0053b13"/>外曰不然。以勝劣故。劣可为勝。非劣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053003" n="0053003"/>曰故。若尔。不 <lb ed="X" n="0053b12"/><lb ed="R080" n="0053b14"/>善应为善因。又若相违得为因者。善等应为不善 <lb ed="X" n="0053b13"/><lb ed="R080" n="0053b15"/>等种。普理微也。量云。初无漏心应无漏种。为因缘 <lb ed="X" n="0053b14"/><lb ed="R080" n="0053b16"/>生体是有为。无漏摄故。如後无漏证相违决定。云 <lb ed="X" n="0053b15"/><lb ed="R080" n="0053b17"/>初生无漏非无漏种。生有漏无漏。随一初生摄故。 <lb ed="X" n="0053b16"/><lb ed="R080" n="0053b18"/>如解脱分善<note place="inline">今谓。此量法自相相违过。初生无漏。同性种生。因喩如彼。既有此过。不成 <lb ed="X" n="0053b17"/><lb ed="R080" n="0054a01"/>敌量</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053b18"/><lb ed="R080" n="0054a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0053b1801">分别论者<note place="inline">至</note>故名本<anchor xml:id="nkr_note_orig_0053004" n="0053004"/>净。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053b19"/><lb ed="R080" n="0054a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0053b1901">述曰。第二遮破异论。基云。诸邪分别。皆名毘婆阇 <lb ed="X" n="0053b20"/><lb ed="R080" n="0054a04"/>婆提。此云分别论者。即大众一说出世鸡胤四部 <lb ed="X" n="0053b21"/><lb ed="R080" n="0054a05"/><note place="inline">宗轮论云。此四计同分别论者。心性本净</note>。测云。婆沙二十七。分别论者。 <lb ed="X" n="0053b22"/><lb ed="R080" n="0054a06"/>心之染净。如铜器等。垢净位也。既无净熏。而有因 <lb ed="X" n="0053b23"/><lb ed="R080" n="0054a07"/>生。故今论主兼引遮破。证云。不正皆名分别。似无 <lb ed="X" n="0053b24"/><lb ed="R080" n="0054a08"/>别主。然论破云。汝论说故别有执人<note place="inline">别有宗主。然宗轮意。将四 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0053c" n="0053c"/> <lb ed="X" n="0053c01"/><lb ed="R080" n="0054a09"/>部计全同彼宗</note>。破即心净中有四失。一相违即体失。相染 <lb ed="X" n="0053c02"/><lb ed="R080" n="0054a10"/>性净。同变即常。二三性杂乱失。同性净故。言如恶 <lb ed="X" n="0053c03"/><lb ed="R080" n="0054a11"/>心等。性非无漏者。彼非无漏。先<anchor xml:id="nkr_note_add_0053c0301" n="0053c0301"/><anchor xml:id="beg0053c0301" n="0053c0301"/>已<anchor xml:id="end0053c0301"/>成故。诸心性非 <lb ed="X" n="0053c04"/><lb ed="R080" n="0054a12"/>无漏因。三漏无漏同失。相违同故。四凡圣异失。彼 <lb ed="X" n="0053c05"/><lb ed="R080" n="0054a13"/>宗许有无漏种子。何须现行性净为因。测云。彼宗 <lb ed="X" n="0053c06"/><lb ed="R080" n="0054a14"/>二因。一本性因。即无漏种。二击发因。即心本性<note place="inline">然彼 <lb ed="X" n="0053c07"/><lb ed="R080" n="0054a15"/>不许有第八识种子无依</note>。证云。彼三性心由现有染。虽非无漏。 <lb ed="X" n="0053c08"/><lb ed="R080" n="0054a16"/>本性净故。所熏成种即成无漏。此种通生有漏无 <lb ed="X" n="0053c09"/><lb ed="R080" n="0054a17"/>漏。初生无漏以此为因<note place="inline">彼本净种曾生有漏。新所熏种有漏所熏。初道无正 <lb ed="X" n="0053c10"/><lb ed="R080" n="0054a18"/>无漏因缘。同难陀義。故例破也</note>。枢要云。大众部等。不立种子。今破 <lb ed="X" n="0053c11"/><lb ed="R080" n="0054b01"/>大乘异师之義。或大众部有当生義。名为种子。不 <lb ed="X" n="0053c12"/><lb ed="R080" n="0054b02"/>同经部别有种子。或不相应随眠名种<note place="inline">非也。对分别论。既言 <lb ed="X" n="0053c13"/><lb ed="R080" n="0054b03"/>汝论。寧知此破大乘师義。大众心本净虽同分别论有种无种不同何失。或若当生名为种子。何言种子。 <lb ed="X" n="0053c14"/><lb ed="R080" n="0054b04"/>现行性同。以现例种。明知令生。其当所生纯无漏故。或彼烦恼种名随眠。如何无漏种名随眠。故知此破 <lb ed="X" n="0053c15"/><lb ed="R080" n="0054b05"/>分别本师。枢要三解。皆不可依也</note>。释经二義。一法性心。如勝鬘经。 <lb ed="X" n="0053c16"/><lb ed="R080" n="0054b06"/>二依他心。如瑜伽故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053c17"/><lb ed="R080" n="0054b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0053c1701"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0053005" n="0053005"/>由应信<note place="inline">至</note>类此应知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053c18"/><lb ed="R080" n="0054b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0053c1801">述曰。第三申正義也。测云。发心<anchor xml:id="nkr_note_add_0053c1801" n="0053c1801"/><anchor xml:id="beg0053c1801" n="0053c1801"/>已<anchor xml:id="end0053c1801"/>後用增非体。初 <lb ed="X" n="0053c19"/><lb ed="R080" n="0054b09"/>起无漏。用此为因。後起无漏。以何种生。护法正宗。 <lb ed="X" n="0053c20"/><lb ed="R080" n="0054b10"/>新旧共生。势力等故。若尔。如何彼破他言。不见二 <lb ed="X" n="0053c21"/><lb ed="R080" n="0054b11"/>种生一。可同依一识。和合似一。如一麦子众多极 <lb ed="X" n="0053c22"/><lb ed="R080" n="0054b12"/>微共生。可不同别依<note place="inline">谓初无漏唯法尔生。後必法尔新熏合生。初现起时。必熏 <lb ed="X" n="0053c23"/><lb ed="R080" n="0054b13"/>种故。非但见道名初无漏。若与见道异地无漏。修道始起。随初起时。或为见生。或为相分。皆名初起。唯法 <lb ed="X" n="0053c24"/><lb ed="R080" n="0054b14"/>尔生。传说护法正宗如此</note>。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0054a" n="0054a"/> <lb ed="X" n="0054a01"/><lb ed="R080" n="0054b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0054a0101">诸教中<note place="inline">至</note>亦定非理。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054a02"/><lb ed="R080" n="0054b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0054a0201">述曰。第四释相违教。文显可知。言令渐增盛者。古 <lb ed="X" n="0054a03"/><lb ed="R080" n="0054b17"/>有二義。转齐故。转灭。如法苑释。熟中取捨如本母 <lb ed="X" n="0054a04"/><lb ed="R080" n="0054b18"/>释。言感勝异熟者。萨婆多言。但感别报。如俱舍二 <lb ed="X" n="0054a05"/><lb ed="R080" n="0055a01"/>十三。正理六十一等。唯感色界五蕴满果。若大乘 <lb ed="X" n="0054a06"/><lb ed="R080" n="0055a02"/>宗。测皆感引满。然非异熟。如无性释。此非异熟因。 <lb ed="X" n="0054a07"/><lb ed="R080" n="0055a03"/>能对治彼故。即增上果假名异熟。由此资粮。熏馀 <lb ed="X" n="0054a08"/><lb ed="R080" n="0055a04"/>有漏满业。令感异熟故<note place="inline">此未尽理。若总若别。唯助馀业。无正感者。应知无漏 <lb ed="X" n="0054a09"/><lb ed="R080" n="0055a05"/>唯有异熟助伴。非有异熟故</note>。笵云。通感总报。如六十七。虽复自 <lb ed="X" n="0054a10"/><lb ed="R080" n="0055a06"/>性厌偝後有。然能随顺後有身语意妙行。是故亦 <lb ed="X" n="0054a11"/><lb ed="R080" n="0055a07"/>是集谛所摄<note place="inline">此亦不然。若感总报应有支摄。即违瑜伽十二有支。一切皆唯非学无学 <lb ed="X" n="0054a12"/><lb ed="R080" n="0055a08"/>故。然六十七唯名集谛者。与福分善牙相增益。令感报故。如实之義。如本母释及瑜伽记</note>。言有 <lb ed="X" n="0054a13"/><lb ed="R080" n="0055a09"/>寄显勝增上者。有谓有处。即摄论也。彼第三云。此 <lb ed="X" n="0054a14"/><lb ed="R080" n="0055a10"/>闻熏习。是出世间。最净法界等流性故。既是世间。 <lb ed="X" n="0054a15"/><lb ed="R080" n="0055a11"/>而是出世心种子性。无性释云。是无漏心资粮性 <lb ed="X" n="0054a16"/><lb ed="R080" n="0055a12"/>故。解云。有漏闻熏名增上缘。将法尔种寄闻熏习。 <lb ed="X" n="0054a17"/><lb ed="R080" n="0055a13"/>此闻熏习为因缘体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054a18"/><lb ed="R080" n="0055a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0054a1801">然诸圣教<note place="inline">至</note>始起二类。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054a19"/><lb ed="R080" n="0055a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0054a1901">述曰。第五总结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054a20"/><lb ed="R080" n="0055a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0054a2001">然种子義<note place="inline">至</note>能生用故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054a21"/><lb ed="R080" n="0055a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0054a2101">述曰。第七六義门。弥勒瑜伽论。立七義。无著摄论。 <lb ed="X" n="0054a22"/><lb ed="R080" n="0055a18"/>略六義。开合虽异。義犹相符。且述摄论言有六种。 <lb ed="X" n="0054a23"/><lb ed="R080" n="0055b01"/>此初一相。瑜伽第五。七義之中。初无常也。此遮外 <lb ed="X" n="0054a24"/><lb ed="R080" n="0055b02"/>道自性我等。常法为因。化地部等。缘起无为。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0054b" n="0054b"/> <lb ed="X" n="0054b01"/><lb ed="R080" n="0055b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0054b0101">二果俱有<note place="inline">至</note>与果俱有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054b02"/><lb ed="R080" n="0055b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0054b0201">述曰。此第二相。摄七義中。第二一分与他性因。及 <lb ed="X" n="0054b03"/><lb ed="R080" n="0055b05"/>彼第三<anchor xml:id="nkr_note_add_0054b0301" n="0054b0301"/><anchor xml:id="beg0054b0301" n="0054b0301"/>已<anchor xml:id="end0054b0301"/>生未灭。测云。种现同时名俱现。必依一 <lb ed="X" n="0054b04"/><lb ed="R080" n="0055b06"/>身名和合。故遮过未及他身也。基云。现者显现现 <lb ed="X" n="0054b05"/><lb ed="R080" n="0055b07"/>在现有三義名现。由此无性人第七识不名种子。 <lb ed="X" n="0054b06"/><lb ed="R080" n="0055b08"/>果不显现故。显现简第七。现在简前後。现有简假 <lb ed="X" n="0054b07"/><lb ed="R080" n="0055b09"/>法。体是实有。成种子故。简第七者。末那应具此六 <lb ed="X" n="0054b08"/><lb ed="R080" n="0055b10"/>義故。谓刹那灭。乃至引自果故。既与所熏果有非 <lb ed="X" n="0054b09"/><lb ed="R080" n="0055b11"/>显现果。阙果俱義。今谓不尔。论第三義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0054b0901" n="0054b0901"/><anchor xml:id="beg0054b0901" n="0054b0901"/>已<anchor xml:id="end0054b0901"/>简转识。 <lb ed="X" n="0054b10"/><lb ed="R080" n="0055b12"/>界地易脱。亦非恒故。不拣本识种所依故。不生现 <lb ed="X" n="0054b11"/><lb ed="R080" n="0055b13"/>时。仍名种子。末那阙恒。应名种子。此难不尔。容果 <lb ed="X" n="0054b12"/><lb ed="R080" n="0055b14"/>俱故。说具六義。非说念念皆具六故。有说。前种生 <lb ed="X" n="0054b13"/><lb ed="R080" n="0055b15"/>後念现。彼如何解此圣教義。基。如上座部。心有二 <lb ed="X" n="0054b14"/><lb ed="R080" n="0055b16"/>时。前灭後生。同在现在。然有二趣幷成之妨。言 <lb ed="X" n="0054b15"/><lb ed="R080" n="0055b17"/>前後相违必不俱有者。测云。若许种子生同时种。 <lb ed="X" n="0054b16"/><lb ed="R080" n="0055b18"/>彼能生种。亦必有因。是有为故。如所生种。如是展 <lb ed="X" n="0054b17"/><lb ed="R080" n="0056a01"/>转。一念无穷<note place="inline">既不得俱。前与後违</note>。若尔。如何法尔同<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054001" n="0054001"/>念生新 <lb ed="X" n="0054b18"/><lb ed="R080" n="0056a02"/>熏种。基疏二说。一云。此不同时。前念法尔及现在 <lb ed="X" n="0054b19"/><lb ed="R080" n="0056a03"/>现为因缘生一新熏种。一云。本有望新不为因缘。 <lb ed="X" n="0054b20"/><lb ed="R080" n="0056a04"/>现行能熏为因缘故<note place="inline">初義难解。後能熏起。时既不定。法尔岂恒预取新种。若不 <lb ed="X" n="0054b21"/><lb ed="R080" n="0056a05"/>预取。忽起能熏。应缺因缘。种不生故。後義亦难。有实体法<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054002" n="0054002"/>〔新〕起之时。应如现行。因法尔故。一体流转虽必 <lb ed="X" n="0054b22"/><lb ed="R080" n="0056a06"/>前後。生别体种同时何失。如新旧种合生一现。法尔能熏共生一种。随缘起用。非预取故</note>。既因 <lb ed="X" n="0054b23"/><lb ed="R080" n="0056a07"/>与果俱有者。生现行也。有不俱者。生後种也。顿有 <lb ed="X" n="0054b24"/><lb ed="R080" n="0056a08"/>生现引种用故。既生二果。望现名种。如无性论不 <pb ed="X" xml:id="X50.0818.0054c" n="0054c"/> <lb ed="X" n="0054c01"/><lb ed="R080" n="0056a09"/>生种果。名为种类。生现行时名为种子<note place="inline">如必对可其立种名</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054c02"/><lb ed="R080" n="0056a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0054c0201">三恒随转<note place="inline">至</note>自类相生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054c03"/><lb ed="R080" n="0056a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0054c0301">述曰。摄七義中第三分。亦与後念自性为因。至究 <lb ed="X" n="0054c04"/><lb ed="R080" n="0056a12"/>竟位者。且染法种。至见道等对治生位。馀有漏法 <lb ed="X" n="0054c05"/><lb ed="R080" n="0056a13"/>至涅<anchor xml:id="nkr_note_orig_0054003" n="0054003"/>槃。<persName>佛</persName>种乃至穷未来等<note place="inline"><name role="" type="person">世亲</name>无性且说显相</note>。实亦应简 <lb ed="X" n="0054c06"/><lb ed="R080" n="0056a14"/>本识现行。亦有界地转易義故。然种所依且不拣 <lb ed="X" n="0054c07"/><lb ed="R080" n="0056a15"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0054c08"/><lb ed="R080" n="0056a16"/> <lb ed="X" n="0054c09"/><lb ed="R080" n="0056a17"/><cb:juan fun="close" n="1b"><cb:jhead>成唯识论学记卷上末</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0027a1401" to="#end0027a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0027a1901" to="#end0027a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0027a2401" to="#end0027a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0027c2001" to="#end0027c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028a2401" to="#end0028a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028b2201" to="#end0028b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028b2301" to="#end0028b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028b2302" to="#end0028b2302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028c0401" to="#end0028c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0028c0801" to="#end0028c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0030a0901" to="#end0030a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0030b0401" to="#end0030b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0031c1401" to="#end0031c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0032a0301" to="#end0032a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0032a0401" to="#end0032a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0032a1601" to="#end0032a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0034a0101" to="#end0034a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0034b0401" to="#end0034b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0035b0601" to="#end0035b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0035b1701" to="#end0035b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0035c0601" to="#end0035c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0036a0801" to="#end0036a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0036b1601" to="#end0036b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0037a1501" to="#end0037a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0038b0301" to="#end0038b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0040c0101" to="#end0040c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0040c0701" to="#end0040c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0040c0801" to="#end0040c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0042a0401" to="#end0042a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0042a1801" to="#end0042a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0042a2001" to="#end0042a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0042a2301" to="#end0042a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0042b1701" to="#end0042b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0042c0901" to="#end0042c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0042c0902" to="#end0042c0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0042c1401" to="#end0042c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0044a0301" to="#end0044a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0044a0401" to="#end0044a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0044a0402" to="#end0044a0402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0044a0501" to="#end0044a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0044a0601" to="#end0044a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0044a1001" to="#end0044a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0044a1901" to="#end0044a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0044a2001" to="#end0044a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0044b0401" to="#end0044b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0044b1701" to="#end0044b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0044c1501" to="#end0044c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0045b2201" to="#end0045b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0046b1801" to="#end0046b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0046b1901" to="#end0046b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0046c1901" to="#end0046c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0046c2101" to="#end0046c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0047a1001" to="#end0047a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0047a1601" to="#end0047a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0047b1601" to="#end0047b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0048c0201" to="#end0048c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0049c0501" to="#end0049c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0049c1901" to="#end0049c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0049c2101" to="#end0049c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0050a2101" to="#end0050a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0050b1301" to="#end0050b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0050c0401" to="#end0050c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0051a1301" to="#end0051a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0053a0301" to="#end0053a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0053c0301" to="#end0053c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0053c1801" to="#end0053c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0054b0301" to="#end0054b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0054b0901" to="#end0054b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0028002" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0028002">一无已字</note> <note n="0052001A" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0052001A">故字一作形</note> <note n="0052001B" resp="#resp2" type="mod" target="#nkr_note_mod_0052001B">聚字一作形</note> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0027001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027001">空下一有故空二字</note> <note n="0027002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027002">为下一有今字</note> <note n="0027003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027003">钝字更勘</note> <note n="0027004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027004">泳一作咏</note> <note n="0027005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027005">前上一有寻字</note> <note n="0028001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0028001">解一作脱</note> <note n="0028002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0028002">一无巳字</note> <note n="0028003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0028003">所下疑脱集字</note> <note n="0029001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029001">别一作引</note> <note n="0029002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029002">为字疑剩</note> <note n="0029003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029003">未一作耳</note> <note n="0030001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030001">北疑比</note> <note n="0030002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030002">开疑关</note> <note n="0030003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030003">一无无字</note> <note n="0032001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032001">以一作似</note> <note n="0032002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032002 #note_star_2">重疑熏下同</note> <note n="0032003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032003 #note_star_1">开疑关下同</note> <note n="0032004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032004">品一作器</note> <note n="0032005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032005">种疑虽</note> <note n="0032006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032006">和字更勘</note> <note n="0033001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033001 #note_star_3">微疑征次同</note> <note n="0033002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033002">插入又等三字</note> <note n="0033003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033003">许一作计</note> <note n="0034001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034001">寂处一作峰家</note> <note n="0034002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034002 #note_star_4 #note_star_5">微疑征下同</note> <note n="0035001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035001">面疑西</note> <note n="0035002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035002">火疑大</note> <note n="0036001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036001">一一作二</note> <note n="0036002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036002">释疏作史</note> <note n="0036003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036003">股疑般</note> <note n="0036004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036004">一无业字</note> <note n="0036005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036005">重一作量</note> <note n="0037001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0037001">历一作应</note> <note n="0038001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038001">顿一作频</note> <note n="0038002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038002">之字更勘</note> <note n="0038003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038003">越一作起</note> <note n="0038004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038004">亦论作执</note> <note n="0039001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039001">故字疑剩</note> <note n="0039002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039002">定一作成</note> <note n="0039003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0039003">处一作界</note> <note n="0040001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0040001">识一作色</note> <note n="0040002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0040002">现一作理</note> <note n="0040003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0040003">缘下一有今破若尔因等三缘于所生识应所缘缘十六字</note> <note n="0040004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0040004">体下一有假字</note> <note n="0040005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0040005">婆下应有多字</note> <note n="0041001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0041001">此上疑有脱字</note> <note n="0041002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0041002">如等五字疑衍文</note> <note n="0041003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0041003">谁疑难</note> <note n="0041004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0041004">法字疑剩</note> <note n="0042001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042001">萨一作提</note> <note n="0042002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042002">止一作心</note> <note n="0042003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042003">重疑熏下同</note> <note n="0042004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042004">思一作种</note> <note n="0042005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042005">或疑戒次同</note> <note n="0042006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042006">护疑获</note> <note n="0042007" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042007">巳疑亡</note> <note n="0042008" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042008">表上一有无字</note> <note n="0042009" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042009">或疑戒</note> <note n="0042010" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042010">意等六字疑剩</note> <note n="0042011" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042011">引一作别</note> <note n="0043001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043001">现现一作理理</note> <note n="0043002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043002">糸字更勘</note> <note n="0043003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043003">假下一有故字</note> <note n="0043004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0043004">得字疑剩</note> <note n="0044001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0044001">旧一作曰</note> <note n="0044002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0044002">就一作熟</note> <note n="0044003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0044003">翻下一有覆字</note> <note n="0044004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0044004">故欲疑倒</note> <note n="0045001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045001">扬上疑脱显字</note> <note n="0045002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045002">云上一有此字</note> <note n="0045003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045003">伏一作厌</note> <note n="0045004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045004">相下一有难字</note> <note n="0045005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045005">物字疑剩</note> <note n="0045006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045006">一无总字</note> <note n="0045007" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045007">无上疑脱一云二字</note> <note n="0045008" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045008">灭一作感</note> <note n="0046001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046001">竖一作坚</note> <note n="0046002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046002">体字疑衍</note> <note n="0046003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046003">净一作诤</note> <note n="0046004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046004">一无集字</note> <note n="0046005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046005">非下一有彼字</note> <note n="0046006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046006">比一作此</note> <note n="0046007" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0046007">不字更勘</note> <note n="0047001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047001">是字原本不明</note> <note n="0047002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047002">後一作复</note> <note n="0047003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047003">曲上疑脱屈字</note> <note n="0047004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047004">韵一作引</note> <note n="0047005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047005">许疑计</note> <note n="0047006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047006">管下疑脱絃字</note> <note n="0047007" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047007">微疑征下同</note> <note n="0048001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048001">新一作亲</note> <note n="0048002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048002">度上一有比字</note> <note n="0048003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048003">色下疑脱显色二字</note> <note n="0048004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048004">法字疑衍</note> <note n="0048005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048005">一下疑脱非多二字</note> <note n="0050001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050001">唯一作难</note> <note n="0050002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050002">故下疑脱释故二字</note> <note n="0050003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050003">虽一作離</note> <note n="0050004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050004">自下一有相字</note> <note n="0050005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050005">一无言字</note> <note n="0050006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050006">比下一有量字</note> <note n="0050007" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050007">中下疑脱何字</note> <note n="0051001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051001">现字疑剩</note> <note n="0051002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051002">辨一作变</note> <note n="0051003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051003">问疑门</note> <note n="0051004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051004">谁疑杂</note> <note n="0051005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051005">除一作染</note> <note n="0051006" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051006">彼一作非</note> <note n="0051007" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051007">辟字未详</note> <note n="0051008" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051008">如一作知</note> <note n="0051009" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051009">量一作重</note> <note n="0051010" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051010">失一作共</note> <note n="0052001A" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0052001A">故字聚字一作形</note> <note n="0052001B" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0052001B">故字聚字一作形</note> <note n="0052002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0052002">准一作难</note> <note n="0053001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0053001">光疑先</note> <note n="0053002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0053002">重疑量</note> <note n="0053003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0053003">曰疑因</note> <note n="0053004" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0053004">净一作性</note> <note n="0053005" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0053005">由下论有此字</note> <note n="0054001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054001">念一作然</note> <note n="0054002" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054002">新一作前</note> <note n="0054003" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0054003">槃下准下应有际字（准ノ字ミアタラズ。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0027a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0027a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0027a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0027a1901">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0027a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0027a2401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0027c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0027c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028b2302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028b2302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0028c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0028c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0030a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0030a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0030b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0030b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0031c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0031c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0032a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0032a0301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0032a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0032a0401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0032a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0032a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0034a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0034b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0034b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0035b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0035b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035b1701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0035c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0035c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0036a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0036a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0036b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0036b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0037a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0037a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0038b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0038b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0040c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0040c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0040c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0040c0701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0040c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0040c0801">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0042a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042a0401">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0042a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0042a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0042a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0042b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0042c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0042c0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042c0902">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0042c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0042c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0044a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0044a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0044a0402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044a0402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0044a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0044a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0044a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0044a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0044a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0044b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0044b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0044c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0044c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0045b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0045b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0046b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0046b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0046b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0046b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0046c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0046c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0046c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0046c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0047a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0047a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0047a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0047a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0047b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0047b1601">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0048c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0048c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0049c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0049c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0049c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0049c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0049c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0049c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0050a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0050a2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0050b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0050b1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0050c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0050c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0051a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0051a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0053a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0053a0301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0053c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0053c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0053c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0053c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0054b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0054b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0054b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0054b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>